IKE ??? Proszę bardzo !!!

Mam nadzieje, iż nasi inwestorzy ucieszyli się, iż mogą w końcu otworzyć IKE w DM BOŚ. Po uruchomieniu oferty forexowej poszliśmy za ciosem i długo oczekiwana ?oferta emerytalna” jest już również dostępna. Zapraszam do zapoznania się z ofertą , jak również z informacjami o IKE – w dziale edukacja. Tam znajdziemy podstawy!

Wpis na blogu jest kolejnym i jak sądzę, nie ostatnim – poświęconym IKE. Podczas jednej z dyskusji w naszym domu maklerskim okazało się, iż istnieją odnośnie IKE pewne mity, choć nie do końca wiadomo, z czego one wynikają. Pierwszy dotyczy wieku osoby, która może założyć IKE, a drugi – kwestii podatkowych, szczególnie gdy uzyskujemy uprawnienia do wypłaty zgromadzonych wcześniej środków bez podatku. Takich nietypowych ?szczegółów” związanych z IKE jest sporo, nie zawsze wynikają z regulacji – wprost. Na pewno będę do nich wracał i próbował je przybliżyć naszym czytelnikom – mam nadzieję, jednocześnie posiadaczom IKE w DM BOŚ

Dwa aspekty – związane z wiekiem oszczędzającego i podatkami – stanowią jedną cześć wpisu, druga poświęcona jest dużo ważniejszej sprawie (pozornie bardzo prostej) – w jaki sposób przenieść środki na IKE w DM BOŚ z innego IKE (w domu maklerskim, banku czy TFI), tak aby nic nas nie zaskoczyło? Zakładam, iż wielu posiadaczy IKE, przeniesie swoje aktywa do DM BOŚ i mam nadzieję, iż się nie zawiodę 🙂 Sprawa jest wbrew pozorom bardzo poważna, szczególnie jeśli ktoś ma na IKE stratę lub umiejętnie pomnażał środki i jego portfel ma znaczącą wartość. Na działanie (przeniesienie dotychczasowego IKE do DM BOŚ pozostał nam miesiąc… a transfer środków na inne IKE, dokonywany jest w ciągu dwóch tygodni od dnia złożenia dyspozycji.

Dla ?dziatek” i ?dziadków”

Kto może otworzyć IKE?. Podobnie jak w przypadku wielu czynności prawnych związanych z zawieraniem umów, istnieje dolny limit wieku. W DM BOŚ dolny limit wieku dla osoby chcącej założyć IKE, ustalony został na 18 lat. A limit górny? Brak. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby umowę o prowadzenie IKE mogły zawierać osoby, które już znajdują się na emeryturze, ale… o czymś trzeba wiedzieć.

Rozwińmy owo ale….

Osoba, która posiadała IKE i dokonała z niego wypłaty całości lub choć jednej raty środków (wypłaty – nie zwrotu), w związku z osiągnięciem odpowiedniego wieku lub udokumentowanych uprawnień emerytalnych nigdy już nie będzie mogła wpłacić środków na to konto lub założyć kolejnego IKE.

Jeśli zatem ?świeżo upieczony emeryt” posiada IKE – może na nim nadal oszczędzać tak długo jak chce, ale jeśli zdecyduję się na wypłatę… oznacza to dla niego koniec przygody z IKE

Jeśli ?emeryt” nie miał jeszcze IKE, może je otworzyć – pamiętać jednak należy, iż środki na IKE takiej osoby, aby można było je wypłacić bez podatku, muszą osiągnąć odpowiednią wartość i być przez kilka lat zamrożone, gdyż jak stanowi Ustawa o IKE:

(Art. 34)

?Wypłata środków zgromadzonych na IKE następuje wyłącznie:
1) na wniosek oszczędzającego po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życia oraz spełnieniu warunku:
a) dokonywania wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach kalendarzowych albo
b) dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia przez
oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty;”

(Art. 46):

?Wypłata środków zgromadzonych na IKE:

1) oszczędzającym urodzonym do dnia 31 grudnia 1945 r. następuje na wniosek oszczędzającego po spełnieniu warunku:
a) dokonywania wpłat na IKE co najmniej w 3 dowolnych latach kalendarzowych albo
b) dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 3 lata przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty;

2) oszczędzającym urodzonym w okresie między 1 stycznia 1946 r. a 31 grudnia 1948 r. następuje na wniosek oszczędzającego po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat bądź nabyciu wcześniejszych uprawnień emerytalnych oraz spełnieniu warunku:
a) dokonywania wpłat na IKE co najmniej w 4 dowolnych latach kalendarzowych albo
b) dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 4 lata przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty.”

Osoby młodej takie ograniczenie nie dotyczy, może ona zmieniać IKE ?jak rękawiczki” – otwierać i zamykać w kolejnych instytucjach do woli…. dopóki nie uzyska uprawnień. Jedynym ograniczeniem jest dla takiej osoby limit maksymalnej wpłaty w danym roku (dla transferów nie ma on zastosowania), oraz to czy dokonywała transferu z IKE do PPE – w tym szczególnym przypadku nowe IKE można będzie otworzyć dopiero w kolejnym roku kalendarzowym.

Właścicielem IKE może być wyłącznie jedna osoba. Jaka z tego puenta? – zapraszamy do otwierania IKE w DM BOŚ całymi rodzinami ! 🙂 Jedna wizyta i mamy ?w rodzinie” kilka IKE i zyski wolne od podatku. Na każde konto IKE można wpłacić w 2009 roku aż 9579 zł i zainwestować bez ?podatku Belki” – nawet w obligacje skarbowe – bezpiecznie, a zysk większy niż z obligacji kupionych poza IKE, bo bez podatku od odsetek.

Jeszcze miesiąc….

Aby skorzystać z limitu dostępnego w 2009 roku pozostał miesiąc. Miesiąc to sporo czasu aby otworzyć pierwsze IKE w życiu i wcale nie trzeba wpłacać całego przysługującego w danym roku limitu, czyli 9579 zł. Tysiąc złotych tez wystarczy… Niewykorzystany limit jednak nie przechodzi na kolejne lata i jest dla każdego roku określany osobno.

To, że zwrot środków z IKE przed uzyskaniem uprawnień jest opodatkowany (podatek od ewentualnego zysku) – wiadomo. Warto jednak przypomnieć, iż podatek jest naliczany wyłącznie od zysku, jeśli mieliśmy stratę – podatku nie zapłacimy, nawet w przypadku wcześniejszego wycofania środków.

Jak wygląda sprawa opodatkowania, kiedy w końcu uzyskamy uprawnienia i chcemy wypłacić środki (jednorazowo lub w ratach). Również nie zapłacimy podatku. Środki te były już opodatkowane wcześniej i Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyraźnie wskazuje na taki stan rzeczy.

Chodzi o to, że dochody uzyskane w związku z:
* gromadzeniem i wypłatą środków przez oszczędzającego,
* wypłatą środków dokonaną na rzecz osób uprawnionych do tych środków po śmierci oszczędzającego,
* wypłatą transferową.

(oczywiście pod warunkiem gromadzenia ich tylko na jednym koncie) zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Kilka IKE – to złamanie ustawy, którego konsekwencją jest 75-procentowy podatek od każdego IKE.

Zwolnienie to zawarte jest w art. 21 ust. 1 pkt 58a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli zatem przejdziemy na emeryturę i zapragniemy wypłacić środki zgromadzone na IKE – nie zapłacimy od nich podatku w momencie wypłaty

Jedyny przypadek gdy możemy posiadać dwa IKE jednocześnie – to sytuacja gdy przenosimy IKE. Aby przenieść środki z jednego IKE na drugie – należy otworzyć nowe IKE i dopiero wówczas można dokonać transferu. Przez „chwilę” będziemy zatem posiadać dwa IKE, ale w takiej sytuacji – żadna kara spotkać nas nie może. O transferze – w dalszej części wpisu.

A może przenieść IKE do DM BOŚ?

Jeśli otwieramy IKE po raz pierwszy, sprawa jest prosta, jeśli przenosimy środki między IKE, mamy trzy możliwości (dwie optymalne i jedną – „absurdalną”) na przeniesienie środków z jednego IKE na inne:
1. Transfer papierów lub papierów i gotówki – możliwy tylko między domami maklerskimi.
2. Transfer gotówki (po wcześniejszej sprzedaży papierów) – możliwe między wszystkimi rodzajami IKE.
3. Zwrot środków ze ?starego” IKE i wpłata na ?nowe” – to rozwiązanie określam jako ?absurdalne”.

Dwa pierwsze sposoby powodują ciągłość IKE. Historia IKE w przypadku transferu idzie bowiem za nami (jako historia walorów, wpłat, wypłat i częściowych zwrotów, idą za nami – zyski i straty).  Całkowity zwrot (czyli wariant ?absurdalny”) – powoduje, że zaczynamy od zera i może to mieć swoje niepożądane dla nas konsekwencje. Zwrot środków z IKE rodzi skutki podatkowe, transfer – nie. Zwrot środków nie daje nam gwarancji ich ponownego wpłacenia (jeśli w danym roku wykorzystaliśmy już limit wpłat, jest to po prostu – niemożliwe). Transfery zaś – nie wpływają na limit.

Wybierając między transferem, a zwrotem pamiętajmy zatem, że:
1. Dochody i straty z IKE nie sumują się z innymi przychodami lub stratami/ zyskami,
2. Limit wpłat na IKE w danym roku jest ograniczony wartościowo.

Co zatem wybrać? Dokonać zwrotu i wpłacić ponownie środki na nowe IKE czy przetransferować portfel? Transfer wydaje się zdecydowanie najlepszym rozwiązaniem, jeśli ktoś jednak chciałby to zrobić inaczej – po swojemu, ma takie prawo, ale niech się lepiej zastanowi dwa razy.

W danym roku istnieje maksymalny limit wpłat. Jeśli zatem na IKE, które likwidujemy w innej instytucji (dokonując zwrotu środków) wpłaciliśmy już w danym roku maksymalna kwotę…. na rachunek DM BOS nie wpłacimy środków z innego IKE, gdyż limit wpłat mamy wykorzystany. Będziemy je mogli wpłacić dopiero w kolejnym roku… ale wtedy ?wchodzimy” na limit wpłat z kolejnego roku, który nas znów ogranicza i możemy np. na IKE nie wpłacić wszystkich środków, które wcześniej zostały nam zwrócone (jeśli ich wartość jest większa niż limit wpłat w kolejnym roku – wpłacimy tylko do limitu). To bardzo ważne. W takiej sytuacji transfer środków  jest najlepszym możliwym rozwiązaniem. Środki przechodzą na nowe IKE szybciej, nie musimy czekać z wpłatą  do kolejnego roku i nie ograniczamy sobie limitu wpłat na kolejny rok.

Można to wszystko przedstawić bardzo obrazowo – na przykładzie. Załóżmy, że stan naszych środków na ?starym IKE” wynosi w sumie 20.000 złotych, z tego w roku bieżącym wpłaciliśmy maksymalny limit – ok. 9.500 tys.

Dokonując transferu – mamy po tej operacji na nowym IKE w DM BOŚ nasze 20.000 złotych, a w kolejnym roku możemy wpłacić cały dostępny limit (szacunkowo będzie to kolejne 9,5-10 tys. złotych).

Dokonując zwrotu – mamy po tej operacji w kieszeni nieco mniej niż 20.000 złotych (dochodzi prowizja od sprzedaży), nic jednak nie możemy wpłacić w roku 2009 roku, bo wykorzystaliśmy już limit wpłat, a w 2010 – możemy wpłacić tylko do wysokości dostępnego w danym roku limitu (czyli rzeczone wcześniej ok. 9,5-10 tys. złotych).

Jaki jest rezultat? – zakładając, że ceny walorów nie zmieniają się do końca roku i na początku kolejnego?

1. w pierwszym przypadku mamy na IKE na koniec 2009 roku – 20.000, w styczniu możemy wykorzystać nowy limit (będzie zbliżony do 10.000 złotych) i mamy na początku 2010 roku – niemal 30.000 złotych.

2. w drugim przypadku nic już nie możemy wpłacić na nowe IKE w 2009 roku (wykorzystany limit wpłat w tym roku), a w 2010 – wpłacić możemy tylko do wysokości nowego limitu – czyli ok. 10.000 złotych.

Jaki stąd wniosek? – w pierwszym przypadku mamy na IKE ok. 30.000 zł (wszystko pracuje bez podatku), a drugim – ok. 10.000 (reszta pracuje gdzie indziej i z podatkiem).

To pokazuje, iż w takim przypadku próba zwrotu i przeniesienia gotówki w drodze nowej wpłaty byłaby już nie tylko ?absurdem”, ale nawet – frajerstwem. Drogi przyszły kliencie IKE w DM BOŚ.. nie eksperymentuj, nie ryzykuj ! transferuj !!!!

Poza tym – jeśli zamkniemy IKE i dokonamy zwrotu, sprzedając walory ze stratą, nie sumuje się ona z innymi stratami, ani nie kompensuje z innymi zyskami kapitałowymi. Jeśli zarobiliśmy – zwrot ściągnie na nas konieczność zapłacenia 19-proc. Podatku od zysku. Nic tutaj, jak widać nie ugramy. W  przypadku transferu – ewentualna strata (lub nieopodatkowany zysk) ?idzie wraz z nami” i żaden podatek nas nie uderza po kieszeni !

I na koniec…..

Co należy zrobić aby dokonać transferu z innego IKE do IKE w DM BOŚ?

1. Założyć IKE w DM BOŚ (jednym z otrzymanych przez nas dokumentów będzie ?Potwierdzenie zawarcia Umowy o prowadzenie Indywidualnego Konta Emerytalnego”) – dodatkowo w Załączniku nr 3 do Umowy o prowadzenie indywidualnego konta emerytalnego przez DM BOŚ S.A. należy wskazać dotychczasowe IKE (potrzebny nam będzie numer tego IKE i nazwa instytucji, prowadzącej nasze dotychczasowe IKE) – jeśli mamy wątpliwości zabierzmy na wizytę w DM BOŚ całą dotychczasową umowę

2. Udać się z otrzymanym w DM BOŚ potwierdzeniem do instytucji, która prowadzi nasze dotychczasowe IKE.

3. Złożyć dyspozycję wypłaty transferowej posiadanych środków ze ?starego” IKE, na IKE w DM BOŚ (jest to jednoznaczne z wypowiedzeniem ?starej” umowy).

4. Czekać, aż środki pojawią się na rachunku IKE w DM BOŚ (powinno to nastąpić w ciągu 14 dni od dnia złożenia dyspozycji.

Wypłata transferowa jest dokonywana w formie pieniężnej, z dość istotnym wyjątkiem – jeśli przenosimy środki między domami maklerskimi transfer może obejmować papiery wartościowe, bez konieczności ich sprzedaży. W przypadku transferu z innej instytucji, posiadane na IKE aktywa muszą zostać spieniężone, zanim trafią na IKE w DM BOŚ.

Warto zwrócić uwagę, iż niektóre instytucje mogą pobierać opłaty z tytułu wypłaty transferowej na inne IKE (w szczególności, gdy wypłata transferowa do innego IKE następuje w terminie krótszym niż 12 miesięcy od zawarcia umowy ). Szczegółowe informacje o wszystkich opłatach związanych z IKE, zawsze znajdziemy w taryfie opłat i prowizji danej instytucji.

Wiemy już co robić? Zatem, do dzieła ! IKE w DM BOŚ czeka….