Podczas jednej z konferencji organizowanej przez studenckie koło naukowe nt. nowoczesnych instrumentów finansowych usłyszałem z ust doradcy inwestycyjnego zdanie:
„Przychodzą do mnie różni sprzedawcy struktur z ofertami, które mnie rozbawiają. Przecież taką strukturę można sobie zrobić samemu, chociażby z opcji na WIG20.
Przyznam się, że mnie to zdanie trochę zaskoczyło. Na konferencji nie było czasu na wyjaśnianie i dodatkowe pytania o przepis na taką strukturę. Postanowiłem wobec tego sam sprawdzić jakie możliwości w tym zakresie dają opcje OW20.
Dla porządku przypomnę, że produkty strukturyzowane, które coraz chętniej reklamują ostatnio banki, przypomina budowlę z klocków. Dwa podstawowe klocki to:
– instrumenty dłużne, które mają zagwarantować zwrot kapitału,
– opcje, które pozwalają osiągnąć dodatkowe zyski z instrumentów na których oparte są struktury.
Przykładem najprostszej struktury może być
„Bezpieczny WIG20 – nieograniczone zyski z akcji z WIG20 z gwarancją kapitału”.
Konstrukcja takiego instrumentu może wyglądać tak:
– 95% portfela inwestowane jest na roczną lokatę na 5%,
– za 5% portfela kupowane są opcje call na WIG20.
W ten sposób, nawet w wypadku gdy premia za którą kupiliśmy opcję zostanie w całości utracona, zyski z lokaty odrobią w ciągu roku tę stratę i po roku odzyskamy cały zainwestowany kapitał.
Zainspirowany słowami doradcy postanowiłem sprawdzić, czy rzeczywiście zwykły Wojciechowski może sobie taką strukturę stworzyć sam.
Założenia:
W związku z tym, że od początku notowań mieliśmy dostępne tylko opcje o 3 miesięcznym terminie wykonania, musiałem podzielić 5% kwotę przeznaczoną na zakup opcji na 4. Za 1,25% kapitału kupowałem w dniu wygaśnięcia poprzedniego terminu, po cenię zamknięcia opcję call ATM (z najbliższą indeksowi ceną wykonania). Następnie trzymałem ją do wygaśnięcia. I znów kupowałem następną opcję. W ten sposób byłem przez cały czas po długiej stronie rynku z jednoczesną gwarancją zwrotu zainwestowanego kapitału.
Przykład:
19.12.2003 kupujemy opcję OW20C4160 po cenie zamknięcia 63 pkt. Opcja wygasa nam 19.03.2004 z 41 punktowym zyskiem.
Wydawałoby się, że taka konstrukcja jest kusząca – zysk bez ryzyka 😉
Niestety badania historyczne pokazały, że tego rodzaju strategia nie przynosi ponadprzeciętnych zysków. W okresie od 19.12.2003 r. do 21.12.2007 czyli przez 4 lata przyniosła zaledwie 5964 złote czyli 1491 zł rocznie.
Najdrożej płaciłem za opcję OW20C8350 – 199 pkt czyli 1990 zł, a to oznacza, że musiałbym posiadać portfel o wartości 159 200 zł (1,25%*159200=1990). Czyli mój zysk z tego rodzaju transakcji wynosi 0,94% rocznie, nie licząc opłat i prowizji maklerskich ;(
Na przestrzeni tych 4 lat, cena kupowanej 3 miesięcznej opcji ATM wahała się od 43,95 do 199 pkt W związku z tym, że WIG20 w tym czasie był wart i 1560 i 3815 , sprawdziłem jaki procent stanowiła premia. Było to między 1,79% a 7,01%!
Interpretując to w inny sposób, kupujący opcje call ATM musieli liczyć na przynajmniej 2%, a czasami 7% ruch indeksu w górę, żeby odzyskać zapłaconą premię. Wydawałoby się, że to nie jest dużo. Tymczasem na 17 takich transakcji, 8 było stratnych. I to w okresie kiedy WIG20 zyskał 123% (od 1560 – do 3481) . Wyniki wahały się od 381,9 pkt czyli ponad 400% zapłaconej premii, do utraty całej premii.
Powracając do naszej struktury.
Trzymając się założeń, powinienem posiadać portfel 170 000 zł, tak żeby co kwartał kupować opcję za 1,25% jego wartości. Przyniosłoby to mi 3156 zł przez 4 lata czyli niecałe 2% rocznie. Gwarancja kapitału jest ale gdzie te nieograniczone zyski?
Dla pewności sprawdziłem jeszcze dwie kombinacje tej koncepcji. Zamiast opcji ATM kupowałem opcję ITM (najbliższe indeksowi) lub OTM (najbliższe indeksowi) . Wynik na opcjach ITM był wprawdzie dwa razy większy ale wynikał tylko z tego, że 5-krotnie nie zawarłem transakcji (w dniu wygasania opcja ITM nie była handlowana).
W przypadku kupowania opcji OTM, aż 11 razy na 17, moja opcja wygasła bez wartości lub z wartością, która nie pokryła kosztu premii. Łączny zysk w ciągu 4 lat nie przekroczył 4 tys. złotych.
Podsumowując. Pamiętając o tym, że wyniki mojej symulacji mają niską wartość statystyczną (ze względu na małą próbę), można wysnuć kilka wniosków.
Po pierwsze, trudno nie dostrzec wad strategii kupuj i trzymaj opcję. Pomimo okresu hossy, połowa opcji call ATM (oraz 65% opcji OTM) nie pozwoliła przecież odzyskać premii. Oczywiście, można też znaleźć pozytywny aspekt. Gdybyśmy zapomnieli o strukturze i pomyśleli o spekulacyjnych zakupach opcji to można wymyśleć inną strategię. Mając 10 000 zł kupujemy co kwartał opcję za 2500 zł i wtedy wynik 3156 zł rocznie nie wygląda już tak mizernie. Jest tylko jedno małe ale. Od 3 kwartałów kupowanie opcji zabiera nam całą premię. Z założonych 10 000 zł mielibyśmy już tylko 2500 zł ;(
Po drugie, stworzenie własnej struktury ze 100% zabezpieczeniem kapitału na bazie opcji WIG20, nie jest tak banalne jakby się wydawało. Zbyt krótki okres do wygasania, wysoka zmienność (czytaj wysoka premia opcji), nie dają nam dużych szans na „majsterkowanie” i zrobienie własnej struktury.
Po trzecie, osoby, które bardzo „wierzą” w struktury i nieograniczony zysk bez ryzyka, powinny pamiętać, że obecność na wysoko zmiennym rynku wymaga albo znaczącego wydłużenia czasu struktury (mamy więcej do wydania na opcję) albo dodanie do struktury instrumentu obniżającego zmienność całego portfela (czytaj obniżającego cenę opcji).
Wygląda na to (po raz kolejny zresztą), że wiara w nieograniczony zysk bez ryzyka jest utopią ;(.
