Producent telefonów Blackberry, spółka Research in Motion może stanowić cenną przestrogę dla wszystkich inwestorów posługujących się analizą fundamentalną. Zachowanie cen akcji RIM jest przykładem ‘pułapki wartości’ (pułapki atrakcyjnej wyceny – value trap).
Obraz warto jest tysiące słów – mechanizm ‘pułapki wartości’ wyraźnie pokazuje poniższy wykres przedstawiający cenę akcję RIM i wskaźnik cena do zysku (P/E ratio):
Od początku 2010 cena akcji RIM spadła z 75 USD do 16 USD a wskaźnik P/E spadł z 16 co 3. Oznacza to, że obecnie RIM notowane są na poziomie trzykrotności rocznych zysków. W tym samym okresie poprawiły się inne wskaźniki fundamentalne – cena/ sprzedaż czy cena/wartość księgowa.
‘Pułapka wartości’ zastawiana jest na inwestorów gdy cena akcji spółki spada mimo atrakcyjnych wskaźników fundamentalnych, które wydają się sugerować, że spółka notowana jest poniżej swojej fundamentalnej wartości.
Zdaniem analityków i komentatorów akcje RIM spisują się tak słabo ponieważ spółka traci udziały na dynamicznie rosnącym rynku smartphonów. (RIM sprzedał w III kw. o 5% mniej Blackberry przy rynku rosnącym w 42% tempie). Warto jednak zauważyć, że RIM jest rentowny i zdaniem analityków będzie rentowny w najbliższym czasie (sprzedaje kwartalnie 12-13 mln telefonów przy progu rentowności na poziomie 4-7 mln sztuk).
Warto sobie uświadomić, że cena akcji spółki może z wielu powodów spadać mimo bardzo atrakcyjnych wskaźników fundamentalnych. Wiąże się to oczywiście z dyskontowaniem przyszłości, przekonaniem inwestorów, że w przyszłości spółka nie będzie w stanie generować tak dobrych wyników finansowych.
Inwestorzy mogą na przykład uwzględniać w swoich decyzjach zmianę otoczenia makroekonomicznego spółki. Klasycznym przykładem może być zachowanie cen akcji firm deweloperskich w Polsce, w latach 2008-2009. W dołku bessy część z nich była notowana przy wskaźniku cena/zysk na poziome 2-3. Widać to na poniższym wykresie (baza Stooq), który pokazuje cenę akcji Ganta i wskaźnik P/E (niebieska linia, skala po lewej stronie):
W przypadku firm surowcowych ‘pułapkę wartości’ mogą tworzyć spadające ceny surowców, które dopiero w następnych kwartał ‘zmiażdżą rentowność’ tych spółek. W sektorze technologicznym ‘pułapka wartości’ może być efektem utraty przez spółkę przewagi konkurencyjnej (co ma miejsce w przypadku RIM).
W każdym razie warto pamiętać, że inwestowanie tylko na podstawie suchych wskaźników fundamentalnych może narażać inwestorów na ‘pułapkę wartości’. Myślę zresztą, że odwrócony efekt występuje w przypadku szybko rosnących (operacyjnie) spółek notowanych przy wysokich wskaźnikach fundamentalnych.
Dodaj komentarz