Miał być podbój Chin, została lista alertów na GPW. Była sieć sklepów i Claudia Schiffer promująca kolekcję, pozostały zamknięte witryny i wyprzedaż tego, co zostało jeszcze do upłynnienia za jakąkolwiek cenę. W ciągu jedenastu lat historia zatoczyła koło. Prężna firma, zbudowana od zera, regularnie wyróżniana i nagradzana, przestaje istnieć. Szkoda, bo miałem okazję poznać jej twórcę – Marka Banasiaka, i byłem pod wrażeniem, jak własnym wysiłkiem budował silną markę, pozycję na rynku i potrafił zarażać entuzjazmem innych. Nadszedł jednak kryzys, który brutalnie zweryfikował pierwsze sukcesy, a sąd orzekł niedawno o upadłości likwidacyjnej spółki.
Zaczęło się od kawy….
Spółka ?Monnari Trade” S.A. notowana jest na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od grudnia 2006 roku. Jak w jednym z wywiadów mówił sam Prezes Banasiak, pomysł na firmę pojawił się 11 lat temu, kiedy trójka przyjaciół, popijając kawę, zaplanowała biznes odzieżowy, który miał doprowadzić do stworzenia sieci 300 sklepów w Europie (prawie się udało). Jak stwierdził Paulo Coelho – ?Wprawdzie nie miał grosza przy duszy, ale miał za to wiarę w przyszłość”. Takie tez były początki Monnari. Z firmy ?rodzinnej”, która głównie naśladowała inne marki, powstała nowoczesna firma, której twarzą była nawet Claudia Schiffer, a ubrania pod marka Monnari, kierowane do kobiet powyżej 30 roku życia przyniosły sukces. Nawet nowoczesny sposób prowadzenia biznesu oparty na outsourcingu plasował firmę bliżej LPP niż Próchnika. Nagrody sypały się zewsząd. Poszczególne kolekcje lub elementy kolekcji były obsypywane prestiżowymi tytułami. Złoty Laur Klienta w kategorii ?Sieci sklepów odzieżowych dla kobiet”, Godło EU Standard przyznawane dla najlepszych firm pod względem zarządzania jakością we wszystkich strefach działalności, produktu, usług, a także relacji B2B, tytuł Marki Wysokiej Reputacji – Premium Brand, to tylko niektóre z nich. Całkiem niedawno, bo w 2008 roku ?Monnari” znalazła się min. w rankingu najbardziej wartościowych firm – ?Diamenty Forbes 2008″ Na liście wyróżnionych znalazły się wówczas przedsiębiorstwa, które najbardziej dynamicznie zwiększyły swoją wartość w latach 2004-2006.
…i wszystko układało sie zbyt dobrze (do czasu)….
Wszystko toczyło się chyba zbyt szybko, a od pewnego momentu – zbyt łatwo i ….ze zbyt dużą dźwignią finansowa. Branża odzieżowa bywa jednak niewdzięczna – jedna nietrafiona kolekcja może krótkoterminowo silnie zachwiać stabilnością fiansową. Sygnały przesilenia widać było już od pewnego czasu. Wyniki Monnari pogarszały się z kwartału na kwartał, a koszty finansowania zbyt szybkiego rozwoju kilku marek naraz rozwoju rosły. Na koniec 2008 roku zadłużenie firmy w bankach wynosiło 136 mln złotych, z czego aż 84 mln stanowiły kredyty krótkoterminowe. O ile rok 2007 spółka zamknęła zyskiem na poziomie 17 mln złotych, o tyle w roku 2008 było to już 30 milionów ….ale straty. Jednocześnie spółka silnie inwestowała w nowe salony, nowe marki i próbowała rozkręcać działalność na innych rynkach (Rosja, Niemcy, w planach były również Chiny). Chyba za wiele srok próbowano złapać za ogon…. Nadejście kryzysu (nie tylko gospodarczego), ale i finansowego (załamanie złotego jesienią 2008 roku) bardzo mocno uderzyło w spółkę. Kilkudziesięcioprocentowy wzrost czynszów i spadek sprzedaży bardzo mocno zaważyły na płynności finansowej. Pierwszy kwartał 2009 roku przyniósł pogorszenie sytuacji – spółka zanotowała wówczas stratę na poziomie ok. 14 milionów złotych. Banki zaczęły wypowiadać umowy kredytowe, a zarząd w własnej inicjatywy złożył wówczas wniosek o upadłość z możliwością zawarcia układu i rozpoczął drastyczne , ale konieczne działania restrukturyzacyjne.
..i choć podjęto działania naprawcze….
W stan likwidacji postawiono spółki zależne (w szczególności Molton, który chyba przyczynił się najmocniej do upadku Monnari). Zamknięto sporą cześć salonów – i tu również można znaleźć przesłanki słabości firmy. Jak można przeczytać na stronie Monnari ?Spółka posiada największą w tym segmencie sieć sprzedaży, liczącą do połowy 2008 roku: 168 salonów – MONNARI, 58 – PABIA, 28 – ROY oraz 4 poza granicami kraju.” Dla niektórych to powód do dumy, ale jak dostrzegają analitycy – Monnari posiada tylko sklepy własne, co oznacza odpowiedzialność za ich utrzymanie. Kiedy zloty załamał się, ceny najmu, które sa najczęściej ustalane w walucie obcej, silnie poszły w górę, a marże na sprzedaży…. nie chciały rosnąć i straty pogłębiały się. Wszystkie salony Pabii postawiono w stan likwidacji, ustalono, iż nie będą już w ogóle projektowane ubrania Pabii. Wycofano się też szybko z nietrafionych inwestycji zagranicznych – min. Mattoni AG w Niemczech. Kenijskie przysłowie mówi – „zwycięstwo uczy odrobinę, przegrana wiele.” Decyzje o ograniczaniu ekspansji i cieciu strat podejmowano jednak chyba zbyt późno, więc na naukę było już również nieco za późno. Przy okazji ponoszonych strat, z dużym niesmakiem przyjęto informacje o rosnących w tym samym czasie wynagrodzeniach członków zarządu, (gdy zysk w 2007 zamienił się w stratę w 2008, wynagrodzenie zarządu wzrosło tym samym czasie z 1,2 do 1,7 mln. Jak jednak mawiał Napoleon Bonaparte – ?Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych”.
…na maszcie pojawiła się jednak biała flaga.
Kiedy sad orzekł, w sierpniu 2009 roku, o upadłości likwidacyjnej, zarząd zapowiadał odwołanie się od tej decyzji i próbę zmiany na upadłość z możliwością zawarcia układu. Odpowiedni wniosek do sadu jednak nie wpłynął ! Sam fakt takiego podejścia do sprawy, to już ewidentna kapitulacja. Pojawiały się, co prawda sygnały o inwestorze skłonnym wesprzeć firmę finansowo. Tajemniczy fundusz CRG Capital, który rozważał zainwestowanie 5-10 milionów euro przemknął w komunikatach powodując duże ?zamieszanie” w notowaniach i krótkotrwały, ale bardzo silny wzrost kursu, i tyle o nim słyszano. Kiedy spółka nie odwołała się od decyzji sadu, kurs ponownie zaczął pikować w dół osiągając historyczne minima. Kolejna kara, ale bardziej dla spekulantów, a nie samej spółki, było wycofanie jej z notowań ciągłych i przeniesienie do systemu z fixingiem, co w zasadzie przekreśla spekulacje tym walorem. Tam tez, po wpisaniu na listę alertów GPW, spółka czeka na ostateczny wyrok. Na ostateczne rozstrzygnięcia czekają także banki i inni wierzyciele, a jeszcze bardziej – pracownicy, którzy w spółce jeszcze pozostali – to już tylko mała cześć spośród 1,8 tys. osób zatrudnionych na koniec 2008 roku. Rozmowy z wierzycielami ponoć jeszcze trwają, ale chyba tylko najwieksi optymiści wierzą w ich sukces, tym bardziej, ze prezes podal sie do dymisji. Na naszym rynku było od dawna wiele firm odzieżowych w trudnej sytuacji finansowej i bez pomysłu na rozwój, ale to Monnari upada. Czy to ironia losu? Sa tacy, którzy z pewnoscia zasługują na taki los bardziej….
Jak stwierdził Jackson Brown – ?Sukces w biznesie jest jak jazda na rowerze. Albo jedziesz naprzód, albo upadasz”

