Załóżmy, że cenę gazu ziemnego w USA znormalizujemy do 100. Ile Waszym zdaniem płacić będzie Polska za rosyjski gaz w 2012 roku? Myślę, że rozwiązanie tej zagadki może wywołać spore zdziwienie u niejednego z Was.
Gazeta Wyborcza, a konkretnie Andrzej Kublik szacuje, że w 2012 roku Polska płacić będzie Gazpromowi około 516 USD za 1000 metrów sześciennych (Mcm) gazu ziemnego. W tym roku Gazprom sprzedawał będzie gaz w Ukrainie i Europie Zachodniej po około 400 USD za Mcm:
Tymczasem, ‘rewolucja łupkowa’ w USA sprowadziła ceny gazu ziemnego w tym państwie do poziomu 3 USD za milion BTU (MMBTU). Cena kontraktów terminowych spadła poniżej 2,7 USD za MMBTU:
1000 metrów sześciennych to około 35 milionów BTU. Tak więc w USA tysiąc metrów sześciennych gazu kosztuje około 5 razy mniej niż w Polsce.
Jak to możliwe? Istnieją dwie podstawowe przyczyny tego stanu rzeczy. Wszystko wskazuje na to (rzeczywista cena gazu kupowanego od Gazpromu oraz sama formuła cenowa objęte są tajemnicą handlową i nie są publicznie dostępne), że formuła cenowa gazu sprowadzanego do Polski oparta jest o cenę ropy naftowej i produktów pochodnych. Szczęśliwie dla Gazpromu, pechowo dla polskich konsumentów, historyczne powiązanie cen ropy naftowej i gazu ziemnego zostało doszczętnie rozwalone przez ‘rewolucję łupkową w USA’. Historycznie, baryłka ropy naftowej wyceniana była na 6 do 12 milionów BTU gazu ziemnego (przy czym jedna baryłka ropy posiada wartość energetyczną około 6 MMBTU). Obecnie, wskaźnik cen ropy do cen gazu przekracza 35:
Po drugie, ‘rewolucja łupkowa’ w USA ma z przyczyn technicznych lokalny charakter. Po prostu nie ma w tej chwili technicznych możliwości eksportu amerykańskiego gazu łupkowego. W trakcie budowy znajdują się dwa eksportowe terminale LNG – w Kolumbii Brytyjskie i w Luizjanie. W latach 2014-2015, po uruchomieniu terminali, powinna się rozpocząć konwergencja cen gazu ziemnego na świecie. Należy przy tym zaznaczyć, że cena amerykańskiego gazu w Europie i w Azji zawierać będzie koszty transportu i skraplania.
Przy okazji, to jest bardzo dobra ilustracja tego jak brak technicznych możliwości arbitrażu prowadzi do nieefektywności na rynku. Zresztą, w przypadku gazu ziemnego także niewielka ilość dostawców, wysokie koszty zmiany dostawcy i wysokie koszty wejścia na rynek obniżają efektywność rynku.
Obecnie, gaz LNG w terminalach w Wielkiej Brytanii kosztuje około 325 USD za tysiąc metrów sześciennych.
W 2012 roku mamy sprowadzić z Rosji około 10 mld metrów sześciennych gazu za około 5 mld USD.
