W ostatnim tygodniu media obiegły informacje dotyczące szaleństwa na rynku nieruchomości. Szaleństwa, które tym razem dotknęło zwykłe garaże.
Niespełna 16-metrowy garaż za blisko 235 tys. zł? Tak, na warszawskim Mokotowie. 250 tys. zł za ponad 43-metrowy garaż? Oczywiście, w Krakowie. 120 tys. zł za 30-metrowySzokujące ceny garaży w Polsce. (źródło)
Być może inwestycja w garaże jest żyłą złota, jak pisze autor w tytule linkowanego tekstu. Mnie raczej kojarzy się z zasadą większego głupca – aktywa drożeją dopóty, dopóki istnieje większy głupiec gotowy je kupić.
Być może obecny nabywca garażu, którego cena będzie wyższa niż przechowywanych w nim samochodów, znajdzie kolejnego chętnego i skasuje zysk. Być może otworzy w nim supermodny sklep, miniklub, lub cokolwiek innego. Warto jednak pamiętać, że ta sytuacja nie jest niczym nowym również na naszym rynku.
Nie minęło znów tak wiele lat od roku 2007, gdy opisywałem ogłoszenie wystawione przez krakowskiego pośrednika (Ile można zapłacić za 120 złotych).
Na początku stycznia jeden z krakowskich agentów nieruchomości rekomendował do sprzedaży, za jedyne 89 tysięcy złotych „ciemną ale ustawną” kawalerkę. Atrakcyjności miało dodawać sąsiedztwo wymienionych w ogłoszeniu: „AGH, AP, apteki, dyskoteki, kina, kościół, ośrodek zdrowia, park, poczta, przedszkole, puby, sklepy, szkoła, tereny rekreacyjne, usługi, basen, fitness”.”
Ustawną kawalerką okazała się piwnica o wielkości 9 m2.
Jeśli siedemnaście lat temu ktoś wyceniał metr kwadratowy piwnicy w Krakowie na niemal 10 tysięcy złotych, to w zasadzie 15 tysięcy za metr za garaż w Warszawie dzisiaj, nie jest specjalnie szokujące.
Inna sprawa, czy dojdzie do transakcji i co będzie dalej się działo. W tym tekście sprzed lat skupiałem się na funduszach nieruchomości, które wówczas cieszyły się ogromnym powodzeniem, zaś ich cena giełdowa (to były fundusze zamknięte) znacząco przewyższała kwartalne wyceny. Certyfikaty funduszu Arka Fundusz Rynku Nieruchomości w styczniu 2007 roku były notowane na GPW z 60 procentową premią w stosunku do oficjalnej wyceny (190 zł w trakcie sesji). Fundusz wystartował w 2004 roku i certyfikaty były sprzedawane po 97 zł. Zgodnie ze statutem wykup funduszu miał nastąpić w 2012 roku. W roku wykupu TFI poinformowało, że przedłuża czas istnienia funduszu o 1,5 roku – był problem z wyceną nieruchomości posiadanych przez fundusz. Wówczas na giełdzie certyfikaty były notowane już z 20 procentowym dyskontem w stosunku do oficjalnych wycen, czyli po około 50 złotych. Później rozpoczął się trwający wiele miesięcy proces likwidacji funduszu, podczas którego okazało się, że fundusz nie posiada już nieruchomości, tylko udziały spółek inwestujących na tym rynku. Ostatecznie sprawa zakończyła się w sądzie, bo inwestorzy uznali, że TFI ich oszukało.
Inny popularny wówczas fundusz BPH Sektora Nieruchomości rozpoczął działalności w 2006 roku, cena emisyjna wynosiła 100 złotych. Fundusz miał działać do 2015 roku, jednak jak w przypadku Arki również podjęto decyzję o przedłużeniu jego likwidacji. W momencie likwidacji wycena certyfikatów wyniosła 64 grosze. Jeszcze raz – sześćdziesiąt cztery GROSZE.
Być może nie doceniam rynku garaży, tak jak lata temu nie doceniłem kryptowalut. Być może, za kilka tygodni ich ceny jeszcze wzrosną. Ale coś czuję, że za kilka lat właściciele tych kupionych garaży będą posiadali niezwykle oryginalne nieruchomości.
[Foto: Rahib Yaqubov]


