Próba pisania o tym co dzieje się z akcjami PKN Orlen może być jak wkładanie głowy w paszczę lwa. Nie ma znaczenia rynek, wiedza, ekonomia, mechanizmy wpływające na ceny, bo w pierwszym rzędzie pojawia się ona – POLITYKA.
Postanowiłem jednak poruszyć kwestię, która chyba więcej mówi o wiedzy ekonomicznej części społeczeństwa (w tym polityków oraz – tak, tak – dziennikarzy). Kilka dni temu, wątek poruszył Adam Stańczak (O PKN oczywiście). Chodzi naturalnie o informację z ubiegłego tygodnia, dotyczącą pomysłu nałożenia specjalnej opłaty na koncern paliwowy. Według założeń miałaby ona pomóc w sfinansowaniu zamrożenia na jakiś czas cen energii i nie dopuszczenia, do skokowego wzrostu rachunków obywateli.
Nie będę się rozpisywał na temat samego pomysłu, zwłaszcza, że to dopiero propozycja. Bardziej interesuje mnie reakcja na to, co stało się z kursem PKN Orlen, w dniu gdy ta informacja ujrzała światło dzienne. Reakcja komentatorów, obserwatorów, zwykłych ludzi piszących w mediach społecznościowych oraz polityków. Przyzwyczailiśmy się do tego, że Polacy są specjalistami od piłki nożnej, skoków narciarskich, polityki, służby zdrowia i co tam jeszcze jest możliwe. Okazało się również, że są specjalistami od rynku giełdowego.
W środę, 29. listopada, w reakcji na plany wprowadzenia opłaty, która obciążyła by PKN w wysokości 15 mld złotych, kurs akcji zanurkował i spadł blisko 8% (w trakcie sesji było to nawet 10%). Och, cóż to nie działo się w komentarzach w mediach społecznościowych. Dowiedzieliśmy się między innymi, że:
- „Orlen stracił prawie 6 mld złotych na giełdzie”
- „doprowadzono do wyprowadzenia jednego dnia ze spółki ponad 5 mld zł i spadku notowań giełdowych”
- „skasowano 90% zysków z kwartałów 1-3”
- „Za rok wartość akcji PKN Orlen spadnie o połowę”
Sam prezes koncernu Daniel Obajtek powiedział, że spowodowało to spadek wartości Orlenu o 5,5 mld złotych.
Cytaty powyższe to wypowiedzi znanych polityków, które chętnie podchwytywali inni, i w ten oto sposób mogliśmy mieć przekonanie, że spadki cen akcji spółek na rynku wtórnym prowadzą do strat w tychże spółkach. Zaiste, martwimy się o poziom świadomości ekonomicznej obywateli, podczas gdy nasi przedstawiciele w Sejmie tak rozumieją rynek?
Przy okazji tych komentarzy oczywiście dowiedzieliśmy się, ile to „wyparowało” pieniędzy z Orlenu. Wyparowywanie pieniędzy z rynku to znany i chwytliwy temat (Parowanie pieniędzy). Mało kto zajmuje się ich „wparowywaniem” na rynek podczas hossy, czy momentów euforii. W przypadku spółki paliwowej sytuacja jest o tyle ciekawa, że ledwie miesiąc wcześniej, kurs akcji spółki (podobnie jak wielu innych) entuzjastycznie zareagował na wynik wyborów parlamentarnych. W ciągu jednej sesji akcje zyskały 8,5% (a w trakcie sesji zwyżki dochodziły do 10%). Sytuacja analogiczna. Ale nie było takiej euforii, jak to dobrze dla koncernu i że ten „zarobił” jakieś pieniądze.
Dzień przed wyborami, oraz dwa dni po informacji o możliwej opłacie kurs PKN Orlen wynosił ok. 60 zł. Co więcej w ciągu ostatniego roku kurs akcji poruszał się w obszarze 53 -72 złote. Transponując to na kapitalizację oraz ulubiony zwrot wielu komentatorów, można powiedzieć, że w ciągu roku z Orlenu potrafi wyparować, a później się skroplić około 18 miliardów złotych. Ot taka zabawa. Swoją drogą na tym wykresie widać moment, gdy z Orlenu naprawdę wyparowały pieniądze. Ciekawe, czy społecznościowi specjaliści wiedzieliby, w którym momencie.

Jeden z bardziej kreatywnych komentatorów pozwolił sobie policzyć, że za to, co „stracił na środowej sesji Orlen” można było sfinansować m.in. trzy przekopy Mierzei Wiślanej, albo 90 proc. Baltic Pipe, albo 40 procent wypłaty trzynastych emerytur, albo dziewięć budżetów Sejmu. Podawał wiele innych przykładów działających na wyobraźnie. Naprawdę kreatywne podejście do tego, co moglibyśmy robić z pieniędzmi, które spółki „tracą i zyskują” każdego dnia na giełdzie.
Oczywiście wszelkie te głosy zyskiwały aplauz i uznanie, oraz oburzenie na to, co zrobiono spółce. Trzydzieści dwa lata rynku finansowego i giełdy w Polsce. Możemy być naprawdę dumni z siebie, że rozumiemy te mechanizmy.
[Photo by Elimende Inagella on Unsplash ]


