Po przeczytaniu artykułu w Irish Times przedstawiającego sylwetkę legendarnego i kontrowersyjnego inwestora Georga Sorosa pomyślałem, że do dwóch popularnych sygnałów rynkowych – krzyża śmierci i złotego krzyża – należy dodać ból w krzyżu.
Irlandzki dziennikarz postanowił przybliżyć czytelnikom istotne elementy inwestycyjnej filozofii Sorosa: ostrożny kontrarianizm, świadome partycypowanie w bąblach spekulacyjnych, umiejętność maksymalnego wykorzystaniu niewielu „super-trafnych” decyzji inwestycyjnych, zdolność do dostrzegania własnych pomyłek i gotowość do ich korekty, teorię omylności uczestników rynku i refleksyjności rynku*. Po przekazaniu tych informacji Proinsias O’Mahony zwrócił uwagę na jeszcze jeden element strategii inwestycyjnej Sorosa. Cytuję:
Jak twierdzi syn Sorosa – Robert, na decyzje inwestycyjne Sorosa seniora wpływało coś więcej niż teoria refleksyjności. „Mój ojciec ma w zwyczaju przesiadywać i wyjaśniać powody leżące u podstaw jego konkretnych decyzji inwestycyjnych” – wspomniał kiedyś Robert Soros. „Pamiętam jednak, że gdy przysłuchiwałem się tym wywodom w dzieciństwie to nieraz myślałem sobie, że przynajmniej połowa z argumentów ojca to kompletne bzdury. Prawda jest taka, że powodem, dla którego odwracał albo zamykał swoje pozycje na rynku był trudny do zniesienia ból pleców. Nie było żadnych merytorycznych przyczyn. Zaczyna odczuwać nieznośny, fizyczny ból i traktuje to jako sygnał ostrzegawczy” – dodał Soros junior.
O’Mahony podkreśla, że George Soros przyznał, że traktował atak ostrego bólu pleców jako sygnał, że coś jest nie tak z jego portfelem inwestycyjnym. Legendarny inwestor w dużym stopniu polegał więc na intuicji, w gruncie rzeczy niemal fizycznym (zwierzęcym) instynkcie.
Przyznaję, że nie wiedziałem wcześniej o roli bólu pleców Sorosa w jego rynkowych sukcesach. Moim zdaniem tego typu informacje za każdym razem powinny skłaniać do refleksji nad rolą szczęścia w wynikach inwestycyjnych legendarnych inwestorów. Nie chcę przez to sugerować, że nie wierzę w istnienie intuicji czy niemal fizycznego instynktu. Myślę jednak, że w kontekście praktycznych potrzeb i oczekiwać zwykłego inwestora taka intuicja jest od szczęścia nieodróżnialna.
Informacja o tym, że Soros w swoich decyzjach inwestycyjnych w dużym stopniu korzystał z wewnętrznej intuicji powinna także nasunąć pytanie czy merytoryczna część filozofii inwestycyjnej Sorosa ma jakikolwiek sens dla kogoś kto nie dysponuje instynktem Sorosa. Czy ktoś posługujący się filozofią inwestycyjną Sorosa lecz pozbawiony jego instynktu znalazłby się na czele listy zarządzających funduszami hedge, którzy zarobili najwięcej dla swoich klientów**? A może byłby jednym z tysięcy przedstawicieli tego sektora, którzy nie są publicznie znani?
Josh Brown stwierdził, że intuicja, zwierzęcy instynkt jest tym co robi różnicę pomiędzy przeciętnością a fenomenalnymi wynikami. Zdaniem Browna proces inwestycyjny jest użyteczny, szczęście to świetna sprawa ale czasem decydującym czynnikiem jest intuicja. Brown dodaje przy tym, że wspomniany instynkt jest nie tylko praktycznie niemierzalny ale także nieprzewidywalny.
Myślę, że większość czytelników zgodzi się ze stwierdzeniem, że inwestorzy, którzy myślą, że ciężka praca nad stworzeniem procesu inwestycyjnego i zdyscyplinowane realizowanie go na rynku są wystarczającymi warunkami by za kilkadziesiąt lat znaleźć się na liście inwestycyjnych legend zbyt optymistycznie podchodzą do tego wyzwania. Warto jednak zauważyć, że ten problem jest istotny tylko dla tych inwestorów, którzy stawiają sobie tak bardzo ambitne cele.
Moim zdaniem z przykładu Sorosa przeciętni inwestorzy mogą wyciągnąć dwie cenne lekcje. Pierwsza dotyczy tego, że strategii inwestycyjnych legendarnych inwestorów nie można traktować jak wzorców, których przeniesienie na rachunek inwestycyjny warszawskiego inwestora zapewni mu sukces. Druga lekcja dotyczy roli intuicji w decyzjach inwestycyjnych. Myślę, że uświadomienie sobie tego jak ważną rolę odgrywał instynkt w inwestowaniu Sorosa i innych inwestycyjnych guru powinno skłonić zwykłych inwestorów do sprawdzenia czy nie mają skłonności do niedoszacowywania albo nawet wypierania roli intuicji w ich decyzjach inwestycyjnych. Odnoszę wrażenie, że wielu inwestorów, zwłaszcza tych z ilościowym nastawieniem, ma skłonność do niedostrzegania intuicyjnych decyzji w swoich inwestycjach.
* W dużym uproszczeniu: Soros wychodzi z założenia, że uczestnicy rynku są omylni w tym sensie, że to co uznają za rzeczywistość nie zawsze odpowiada realnej rzeczywistości. Omylni uczestnicy rynku podejmują rynkowe decyzje, które mają odzwierciedlenie w realnej gospodarce, w realnej rzeczywistości. W ten sposób wyobrażenia uczestników rynku o rzeczywistości mają wpływ na tę rzeczywistość, która z kolei kształtuje oczekiwania uczestników rynku.
** Soros zarobił dla swoich klientów około 40 miliardów dolarów.
