Uwielbiamy porządek. Poszukujemy schematów. Źle się czujemy w świecie nieuporządkowanym, w którym trudno rozpoznać jednoznaczne reguły. Nawet jeśli mamy do czynienia z ciągami losowymi staramy się mimo wszystko znaleźć jakiś wzór, który pokaże, że jednak istnieje tam jakaś odgórna zasada.
Co więcej jesteśmy w stanie sami siebie przekonać, że to, że nie widać żadnych odgórnych reguł, nie znaczy, że nie istnieją. Szukamy w gwiazdach, falach, kwiatostanie słonecznika, układzie bomb podczas bombardowania Londynu. Wszystko po to, żeby z szumu wydostać „coś”. A gdy już wykryjemy wzór, zasadę, regułę możemy mieć przekonanie o tym, że potrafimy przewidzieć przyszłe zdarzenia. Nate Silver określił owe dążenia, jako desperackie poszukiwanie sygnału w szumie.
Przekonanie o wykryciu przewidywalności mogła mieć część gości w Le Grand Casino w Monte Carlo 18 sierpnia 1913 roku. Przypomnijmy. Tego dnia dwadzieścia sześć razy z rzędu kulka ruletki zatrzymała się na czarnym polu. Prawdopodobnie liczba osób przekonanych, że w następnym zakręceniu koła również będzie czarne systematycznie rosła. W tym wypadku niepotrzebny było odkrycie wzoru. Wystarczyło przekonanie, że jest jakaś wada koła.
Gdy jesienią 2008 roku rynki leciały na łeb na szyję. Jeden z komentatorów wyraził opinię, że teraz trudno jest już cokolwiek przewidzieć. Kontekst tej wypowiedzi był prosty. Podczas hossy rynek daje się przewidywać, zaś podczas bessy nie. Przewrotne to nieco i raczej pokazuje skrzywienie (bias) komentatora, uzasadnione jeśli ten gra wyłącznie długie pozycje.
Od jakiegoś czasu zwracamy na blogach uwagę na zagubienie uczestników rynku. Mimo niekorzystnego tła polityczno-ekonomicznego indeksy pną się do góry. Nie robią sobie nic z drobnych i większych negatywnie interpretowanych zdarzeń. Kolejne spółki co jakiś czas wspinają się na historyczne albo przynajmniej wieloletnie maksima. Przez trzy miesiące na przełomie 2016/2017 wzrost trwał i trwał, zaś wykres indeksu WIG mógłby brać udział w konkursie na najładniejszą ilustrację do podręczników analizy technicznej o fali hossy. Korekty płytkie i spokojne. Wyraźny kanał trendu. Zupełnie inna klasa zwyżki, niż ta z końca 2013 roku, gdy korekt potrafiły odebrać całość poprzedzających fal wzrostu, czy nawet ta z II połowy 2012 roku.
Można powiedzieć, że hossa, z którą mamy teraz do czynienia w trakcie jej trwania była „bardziej przewidywalna” niż poprzednie. Niestety ta przewidywalność, czy też przekonanie o przewidywalności ma równie mocne podstawy jak podobne przekonanie graczy w ruletkę, gdy kulka parę razy z rzędu ląduje na czarnych polach.
Refleksje powyższe pojawiły mi się w głowie po przeczytaniu dwa dni temu w jednym z komentarzy „Skoro GPW stała się tak mało obliczalna to trudno będzie teraz o stawianie prognozy z sesji na sesję. Zakładam, że po prostu poszukamy teraz jakiegoś kanału trendu bocznego.” No cóż giełda zwykle jest nieobliczalna, tylko nam wydaje się, że widzimy jakieś wzory.
