Jobs vs Neumann

Zdaję sobie sprawę, że informacje o tym, że Steve Jobs nie był najsympatyczniejszym człowiekiem na świecie nie będą zaskoczeniem dla osób interesujących się rynkiem finansowym lub biznesem. Zarówno w życiu prywatnym jak i w życiu zawodowym Jobs był osobą, którą eufemistycznie określamy wyrażeniem „trudny człowiek”.

W niniejszym tekście ciemna strona charakteru Jobsa nie będzie głównym wątkiem. Chcę się skupić na sposobie w jakim tę ciemną stronę charakteru interpretujemy i na tym dlaczego tak robimy. Nie mogę jednak bezpośrednio przejść do tych rozważań. Muszę zacząć od kilku uwag o tym jak „okropnym człowiekiem” był Jobs.

Inspiracją do napisania tego tekstu był występ Andy’ego Millera w podcaście The Eavesdrop. Andy Miller to współzałożyciel Quattro Wireless. Apple przejęło spółkę w 2009 roku za 275 mln USD a Miller pracował przez jakiś czas w Apple jako wiceprezes ds. reklamy mobilnej i podlegał bezpośrednio Jobsowi. W podcaście Miller opowiada o swoim pierwszym spotkaniu z Jobsem, które miało zdecydować o tym czy szef Apple wyrazi zgodę na akwizycję uzgodnioną wcześniej pomiędzy managerami Apple a Millerem.

Zwróciłem uwagę na fragment, w którym Miller opisuje, że Jobs miał w zwyczaju pytać swoich współpracowników o sprawy rodzinne, uważnie słuchać odpowiedzi a uzyskane informacje wykorzystywać w celu stworzenia presji emocjonalnej. Miller podaje zmyślony przykład ilustrujący taktykę Jobsa: gdyby szef Apple dowiedział, że ojciec podwładnego ciężko pracował na kilka etatów by wyżywić rodzinę to w sytuacji, w której Jobs nie byłby zadowolony z postawy zawodowej tego pracownika mógłby powiedzieć do niego coś w rodzaju „Twój ojciec pracował na kilka etatów by dać Ci lepsze życie. Myślisz, że byłby dumny z tego jak się dziś spisałeś?”.

Podkreślę, że sposób w jaki Andy Miller opowiada te i inne historie (np. o tym jak Jobs renegocjował ustaloną wcześniej kwotę akwizycji strasząc Millera odebraniem jego firmie dostępu do ekosystemu iPhonów) nie wskazuje na pretensje. Miller nikogo nie oskarża, jest niezwykle dumny z tego, że mógł współpracować z Jobsem i uważa, że Jobs uczynił go lepszym przedsiębiorcą.

Mimo to, z opowiadań Millera wyłania się człowiek, który jeśli byłby zwykłym managerem w zwykłej korporacji to dosyć szybko doczekałby się interwencji działu HR w sprawie mobbingu czy psychicznego dręczenia pracowników. Miller opowiadając o swoich spotkaniach korporacyjnych z Jobsem mówi, że na niektórych z nich Jobs nim poniewierał (używa angielskiego słowa „abuse”), a na niektórych genialnie go motywował. Napiszę to jeszcze raz, tych określeń używa osoba darząca Jobsa gigantycznym szacunkiem.

Sposób w jaki patrzymy na Jobsa determinowany jest w dużym uproszczeniu przez poniższy wykres. Nie chodzi oczywiście o sam kurs akcji Apple i kapitalizację spółki a fakt, że są one wyrazem bezprecedensowych sukcesów biznesowych spółki: stworzenia lub podboju gigantycznych rynków i przeobrażenia ich zgodnie z wizją Steve’a Jobsa.

Za Yahoo Finance

W sposobie w jaki interpretujemy ciemną stronę charakteru Jobsa warto oddzielić dwie kwestie. Ze względu na sukcesy Jobs i jego niewątpliwy geniusz skłonni jesteśmy pobłażliwie oceniać jego mankamenty. Jest to postawa, która determinuje nasz stosunek do wielu genialnych ludzi: zakładamy, że ich talent przykrywa ich słabości. W patologicznych sytuacjach taka postawa prowadzi nawet do usprawiedliwiania kryminalnych zachowań.

Chciałbym zwrócić uwagę na inny aspekt, który ma bezpośrednie odniesienie do inwestowania. Mamy skłonność do interpretowania zachowań i zdarzeń z uwzględnieniem efektu pewności wstecznej. Interpretacja zdarzenia podporządkowana jest temu co wiemy o jego ogólnych efektach.

Wiemy, że Jobs stworzył jedną z najbardziej podziwianych korporacji na świecie i otoczył się gronem ludzi, którzy w swoich dziedzinach byli na światowym topie (Tim Cook w zarządzaniu łańcuchem produkcyjnym czy „Jony” Ive w designie przemysłowym). Wiemy jaki był efekt i teraz dopasowujemy wszystko tak by składało się w koherentną całość. Steve’a Jobsa postrzegany więc jako kogoś kto potrafił wydobyć z ludzi 100% ich możliwości (a parafrazując polską myśl trenerską można napisać, że nawet 120%).

To jest interesujące bo gdy słuchamy opowiadań znajomego o szefie ze skłonnością do psychicznego dręczenia pracowników to naszą pierwszą myślą najprawdopodobniej nie jest idea, że ten szef to wybitny manager, zdolny wycisnąć ze swoich podwładnych to co najlepsze. A właśnie w taki sposób powszechnie interpretuje się „ciemną stronę” charakteru Jobsa. Z podobnym przesłaniem zostawił mnie fantastyczny dokument The Last Dance – w tym przypadku to apodyktyczna, wymagająca osobowość Michaela Jordana miała być jednym ze źródeł sukcesów Chicago Bulls bo Jordan wyciskał ze swoich kolegów maksimum ich koszykarskich umiejętności. Z łatwością przyjąłem taką wizję historii Byków.

Bardzo szybki wzlot i bardzo bolesny upadek (biznesowo-wizerunkowy) Adama Neumanna jest świetną ilustracją opisywanego zjawiska. Media i partnerzy biznesowi już w fazie wzlotu świadomi byli ekscentrycznych, niekonwencjonalnych zachowań Neumanna. Na tym etapie interpretowano je jednak jako element wizjonerstwa i fundament fantastycznych umiejętności sprzedażowych. Wystarczyło jednak kilka miesięcy by te same ekscentryczne wybryki stały się przejawem prostackiego błazeństwa i niczego więcej. Co się zmieniło? Neumann nie był już twórcą „wartej” 60 mld USD korporacji. Był twarzą biznesowej porażki.

Takich przykładów jest dużo więcej: choćby znany z ekscentrycznych zachowań Ray Dalio. Inaczej interpretowano jego filozofię zarządzania gdy jego fundusze święciły sukcesy (choć i wtedy byli sceptycy) a inaczej podchodzi się do „radykalnej otwartości” gdy jego fundusze przeżywają trudny okres.

W podobny sposób patrzymy nie tylko na konkretnych ludzi, zarządzających, założycieli. Ten sam efekt zachodzi w przypadku oceny całych firm. Znamy efekt czyli świeżą historię biznesową spółki albo zmianę kursu spółki w ostatnich miesiącach (lub latach) i często jest to kluczowy filtr, przez który interpretujemy decyzje biznesowe firmy czy zmiany korporacyjne. Inwestorzy będą odmiennie oceniać bardzo podobne polityki informacyjne spółek jeśli jedna z nich odnosi biznesowe sukcesy a druga niespecjalnie ma się czym pochwalić.

Taka postawa nie jest kompletnie pozbawiona sensu. Jeśli spółka podejmie ryzykowną, trudną do zrozumienia decyzję biznesową to rzeczywiście jest sens podejść do tej decyzji z większą ufnością w przypadku firmy, która ma za sobą historię trafnych decyzji biznesowych. Będziemy bardziej sceptyczni w przypadku spółki, której biznesowe wyniki wskazują, że zarząd nie do końca wie co robi.

Myślę jednak, że warto kontrolować w jakim stopniu ogólny sentyment do spółki (wynikający z jej świeżych wyników) wpływa na naszą ocenę jej działań i czy historia spółki nie sprawia, że jesteśmy nadmiernie optymistyczni lub nadmiernie pesymistyczni w tych ocenach. Jeśli takie zjawisko dostrzeżemy wśród ogółu inwestorów to jest spora szans, że znaleźliśmy inwestycyjną okazję.

Podziel się tym artykułem:

Polecamy

Autorzy

Najnowsze komentarze

  1. to są te frustracje związane z aktywnym inwestowaniem. ratuje przed tym cała strategia, czyli stopy. Ale w ub tygodniu miałem…

  2. I w szerszym spojrzeniu, cyt. z literatury: „Proszę wybaczyć – odezwał się łagodnie obcy – ale by móc czymś kierować,…

Tagi

akcje analitycy analiza fundamentalna analiza techniczna bańka spekulacyjna bessa bitcoin bossaEdu edukacja emocje ETF FED forex fundusze giełda GPW hossa inwestowanie pasywne inwestycje kontrakty terminowe krach kryptowaluty kryzys książka książki literatura makro media oszustwa porady inwestycyjne prognozowanie prognozy przewaga psychologia psychologia inwestowania recenzja ropa rynek akcji rynek akcyjny ryzyko statystyka w inwestowaniu strategie strategie inwestycyjne straty systemy WIG20 wykres dnia zagranica złoto

Najnowsze wpisy

Komentarze

4 odpowiedzi na “Jobs vs Neumann”

  1. Awatar GZalewski
    GZalewski

    czytam właśnie historię Theranos i fascynuje mnie, jak pewna siebie, mobbingująca dwudziestolatka mogła tak skołować doświadczonych menadżerów. Część z nich było wcześniej w Apple, więc może "kultura korporacyjna" przesunęła zdrowy rozsądek na tyle, że dopiero zauważali, że wizjonerstwo jest ściemą dopiero po ewidentnych zachowaniach.

  2. Awatar vaeta

    "Mimo to, z opowiadań Millera wyłania się człowiek, który jeśli byłby zwykłym managerem w zwykłej korporacji to dosyć szybko doczekałby się interwencji działu HR w sprawie mobbingu czy psychicznego dręczenia pracowników."

    Imho niekoniecznie. Nie wiemy czy był bucem (miał wewnętrzną potrzebę takiego zachowania) czy psychopatą (używał tego jako narzędzia). W tym drugim przypadku mógłby dobrać inne metody/narzędzia lepiej dostosowane do jego sytuacji.

  3. Awatar Kuba

    Tekst jak zazwyczaj dobry, ale chyba o jedno 'optymistycznie' za dużo w przedostatnim, wytłuszczonym zdaniu (możliwe też że nie zrozumiałem świadomej poetyki).

    1. Awatar trystero
      trystero

      @ Kuba

      Dzięki za uwagę.