Nienawidziłem księgowości. Dla mnie były to idiotyzmy sprowadzające się do poszukiwania brakujących dziesięciu centów. Moje podejście do tego rodzaju kwestii wyglądało następująco: „Nie obchodzi mnie, gdzie jest te dziesięć centów. Zapłaćcie komuś, żeby je znalazł. Albo lepiej – dam wam dziesięć centów, tylko przestańcie mnie pytać o tamte”. Jim Paul
Wyobraźcie sobie, że musicie podjąć decyzję o zakupie niedużego 32 calowego telewizora. W jednym sklepie kosztuje 987 złotych, w drugim 983,9. Który sklep wybierzecie. Przy takiej różnicy w cenie, prawdopodobnie ten, który będzie bliżej, albo ładniej zapakują telewizor, albo podoba wam się logo sklepu, albo ma wyjątkowo miłą obsługę i lubicie tam chodzić.
Różnica rzędu 0,3 procenta nie ma wielkiego wpływu na nasz wybór. Poza oczywiście tymi wyjątkowo skrupulatnymi osobami, które zapisują każdy grosz i pilnują budżetu domowego z nadmierną przesadą.
Jeśli miałbym wybrać, czy zapłacić za książkę 41 złotych, czy 44,5 złotego pewnie wybrałbym opcję tańszą. W tym wypadku różnica wynosi już 7 procent, choć kwotowo jest niemal identyczna, jak w przykładzie wcześniejszym. Niewykluczone jednak, że gdybym na przykład tańszą książkę miał zamówić w księgarni sieciowej, w której musiałbym założyć nowe konto (kolejne) to wybrałbym tę droższą opcję, tylko dlatego, żeby uniknąć konieczności wypełniania formularzy. I może dlatego, że jestem zadowolony z szybkości dostawy przez dotychczasowy, choć droższy sklep.
Dodajmy do zaprezentowanych liczb kontekst i zmieńmy nieco ich nominał dopisując kilka zer. Niech będą to 987 000 000 złotych kontra 983 900 000 oraz 41 000 000 kontra 44 500 000. Procentowe różnice pozostają bez zmian, jednak nominalnie to już nie jest kwestia kilku złotych tylko kilku milionów. Można by powiedzieć – o tak! To już robi różnicę.
Odwołam się teraz do cytatu zamieszczonego na początku tekstu. Wypowiedział je Jim Paul w książce Jak straciłem milion dolarów na giełdzie i czego mnie to nauczyło (polskie wydanie w przygotowaniu). Choć Jima Paula nie interesowała rachunkowość i studia ekonomiczne został traderem spekulującym na rynkach. Myślę, że wielu spośród nas ma świadomość tego, że liczby jakie pojawiają się w raportach spółek są swego rodzaju umową. W wielu przypadkach chodzi o trendy. Jeśli przychody spółki różnią się o 0,7 procent to można przypuszczać, że gdyby księgowy popracował nieco dłużej, spokojnie owe 0,7 „przekręciłby” tak, żeby znalazły się po dobrej stronie mocy. Nawet 7 procent to jest w zasadzie pewien margines, na który nie powinno się aż tak zwracać uwagi.
Jeśli spółka zapowiada wzrost przychodów i zysków i spełnia ten warunek, w zasadzie inwestorzy powinni być zadowoleni. Ale jeśli ten wzrost nie jest tak duży, jak oczekiwano można przypuszczać, że ci wszyscy skrupulatni analitycy mogą być rozgoryczeni. Ktoś popsuł im całą zabawę. Prognozowaliśmy 987 mln zł przychodów i 44,5 mln zysku, a oni – PROSZĘ SOBIE WYOBRAZIĆ – podają żałosne 983,9 mln oraz 41 mln! Skandal!
Sprzedawać, sprzedawać. Nie chcemy ich widzieć.
Taką historię można by zbudować na podstawie tego, co wydarzyło się z akcjami CCC w ostatni czwartek. Spółka opublikowała wyniki za 3 kwartał, właśnie takie jak podałem, zaś reakcją inwestorów była wyprzedaż akcji. Notowania zniżkowały o ponad 6 procent, przy całkiem dużych obrotach.
Oczywiście nie jest to jakieś wyjątkowe, ani zaskakujące zachowanie. Każdy, kto tylko nie upiera się przy tym, że rynki są efektywne i zachowują się racjonalnie doskonale wiedzą o tym, że nie jest istotna wiadomość, tylko to jak ona zostanie zinterpretowana. A interpretacja zależy od kontekstu. Podczas silnej hossy, nawet złe wiadomości są ignorowane lub odbierane pozytywnie, podczas rynku niedźwiedzia dobre wiadomości przestają robić wrażenie na uczestnikach rynku. Ci zdają się patrzeć na wszystko tak, jakby do oka wpadł im okruch ze zwierciadła królowej śniegu.
Często też reakcja na wydarzenia okołorynkowe bywa pierwszym sygnałem tego, jaki jest dominujący nastrój rynkowy i czego możemy oczekiwać w najbliższym czasie.
I tak należy patrzeć na to co wydarzyło się z kursem CCC. W zasadzie nie chodzi o tę spółkę, tylko o rynek jako taki. Akcje polskich spółek nie cieszą się już od wielu miesięcy dużą popularnością. W przypadku małych firm, których reprezentacją jest sWIG80 mamy już regularną bessę (Jakby roku nie było). Nawet w gronie rynków rozwijających się (choć według analityków FTSE Russel już do nich nie należymy) należymy do słabeuszy. Jeśli pojedyncze firmy reagują w zasadzie na błahe informacje kilkuprocentową przeceną, to co nastąpi, gdy pojawią się naprawdę złe informacje?
