Kilka miesięcy w życiu rynku kapitałowego jest okresem na tyle krótkim, iż opinie trzeba traktować jako część tej samej diagnozy. Niemniej, gdzieś zginęły nam ostatnio pytania i wątpliwości na temat GPW, po podsuszeniu OFE, więc tym razem głos z samego centrum świata.
Muszę jednak zacząć od podziękowania. Miałem ograniczoną świadomość, iż blogi bossy czytane są poza Polską. Jednak mail od czytelnika świadczy o tym, że jakoś docieramy również do Polaków w USA. Tym razem zyskujemy jednak wszyscy, bo czytelnik z Nowego Jorku pozwolił sobie przypomnieć moją nieco gorzką w wymowie notkę o przyszłości GPW – Czy GPW będzie jeszcze potrzebna? – w kontekście tekstu, który ukazał się w ostatnim wydaniu tygodnika Barron’s. Prośba o zachowanie dyskrecji nie pozwala mi upublicznić nazwiska czytelnika, ale pozwolę sobie powiedzieć, iż do mojej skrzynki mailowej trafił tekst z tygodnika Barron’s, pod mocno bolesnym tytułem Why Polish Stocks Can’t Win.
Barron’s, to jedno z najstarszych pism dedykowanych wyłącznie rynkom kapitałowym, poświęcił całą kolumnę Emerging Markets polskiej Giełdzie Papierów Wartościowych i jej czytelnej słabości na tle otoczenia. Autor odnotowuje, iż Polska gospodarka jest łatwa do kochania. Uniknęła kryzysu ekonomicznego i budżetowego. Wzrost gospodarczy pozostaje na poziomie niedostępnym dziś w Europie. Jednak coś powoduje, iż WIG20 jest dziś wart niewiele więcej niż 3 lata temu, gdy pogrążona w kryzysie Europa wzrosła o przeszło 35 procent. Inaczej mówiąc gdzieś zatkał się kanał, który zwykle pozwala oczekiwać dobrej kondycji rynków akcji przy dobrej kondycji gospodarki.
Niestety, autor diagnozuje również fakt, iż częścią obrazu jest zmiana w systemie emerytalnym, której konsekwencje – zdaniem analityków zachodnich – pozwoliły na odpływ z GPW około 10 mld złotych na rynki zagraniczne. Problemem jest również konstrukcja WIG20, który pozostał zdominowany przez klasyczne dla rynków wschodzących combo wielkich spółek finansowych i gigantów surowcowych. Osobiście dodałbym tu jeszcze fakt dominacji spółek ze znaczącym udziałem skarbu państwa, które po – tak postrzega to świat – nacjonalizacji OFE, nie mogą cieszyć się zaufaniem znanym przed zmianami w systemie emerytalnym.
Autor odnotowuje, iż pozytywnym elementem układu sił wokół GPW jest fakt relatywnie niskiego uzależnienia polskiej gospodarki od eksportu do Rosji oraz stabilna scena polityczna, która dość gładko zdaje się przechodzić od pozytywnie postrzeganego na świecie premiera Tuska do ciągle pracującej na opinię rynków kapitałowych premier Kopacz. Całość tekstu kończy się prostą tezą, iż naprawdę kluczem do braków sukcesów GPW i WIG20 jest specyfika rynku z takimi, a nie innymi konstrukcjami indeksów oraz charakterystyczna dla rynków wschodzących niepewność, co do kształtu porządku prawnego, który odpowiada za kontekst, w jakim operują potencjalni inwestorzy na GPW.
Od siebie dodam, iż tekst w tygodniku Barron’s, jak w soczewce skupia postępującą alienację GPW w polskiej gospodarce i polskim społeczeństwie. Chcemy tego, czy nie – część może postrzegać proces, jako pozytywny – faktem jest, iż zmiany w OFE jednym cięciem odseparowały GPW od społeczeństwa. Pośrednio związano inną część, która pozostała z OFE, z rynkami zagranicznymi, co pozwoliło na większą dywersyfikację, ale też odpływ środków polskich emerytów do spółek zagranicznych. Myślę, że dobrze byłoby, gdyby ktoś z władz GPW zechciał napisać list do redakcji tygodnika Barron’s, w którym dołożyłby kilka zdań kontekstu na temat GPW, bo kolejny tekst „o nas” w tym ważnym piśmie pojawi się pewnie za… 10 lat.
