Jeśli zapytać przeciętnego inwestora, na jakich polach ogniskuje się dziś uwaga rynku, to bez wątpienia wielu wymieni również debiut Facebooka. Szum, jaki towarzyszył przygotowaniom do IPO i przekonanie, że będzie to Google dla tych, którzy przegapili Google, wyniosły poprzeczkę wysoko. Na tyle wysoko, iż zasadnym było zadawać pytanie, czy jest na świecie spółka, która spełniłaby takie oczekiwania.
Dynamiczna przecena po debiucie spowodowała, iż nagle wszyscy otrzeźwieli i zaczęli kwestionować wycenę, wielkość dochodów i potencjał wzrostu. Szybko sięgnięto po lupy, by w szczegółach przyglądać się talentom założyciela i szefa Facebooka pytając, czy w tym wieku i przy obecnym doświadczeniu będzie wstanie pokierować firmą, której wycena równa się spółkom tej klasy, co Pepsico. Jak za dotknięciem różdżki brzydkiej wiedźmy Facebook stał się problem a nie lokomotywą, która miała uruchomić nową falę optymizmu w sektorze nowych technologii.
Ręce muszą zacierać właściciele spółki LinkedIn, którzy wysłali akcje na rynek wyprzedzając czytelne rozczarowanie giełd trudnym początkiem Facebooka. Już teraz można powiedzieć, że szykujący się do debiutu Twitter będzie operował w znacznie trudniejszym środowisku a dystans inwestorów będzie większy. Oczywiście nie znaczy to, że w średnim terminie akcje Facebooka przyniosą zyski tylko pracownikom spółki, ale dziś nie brakuje opinii, iż za podażą stoją ludzie, którzy wiedzą, że Facebook pozostaje obietnicą, która w bliskiej przyszłości nie porazi dynamiką przychodów i zysków.
W prostym porównaniu Facebook jawi się dziś, jak spółka paliwowa, która weszła w posiadanie roponośnego kawałka świata, ale od niej zależy, czy zdoła dokopać się do złoża i zarabiać pieniądze. W tej samej poetyce nazwano już Facebooka spółką, który dostała w posiadanie kopalnię złota, ale musi udowodnić, że potrafi wydobywać złoto i sprzedawać złoto z zyskiem. Dziś do tych plastycznych opisów słusznie dokłada się pytania o zdolność największego właściciela do pokierowania firmą, która z dnia na dzień stała się jedną ze spółek o największej kapitalizacji na świecie, gdy większość szefów spółek musiała latami pracować na taki zaszczyt.
Osobiście nie rozumiem, jak można było wycenić Facebooka na poziomie analogicznym do spółek tej klasy, co Amazon, wspomniane wcześniej Pepsico lub niewiele droższe spółki o ugruntowanej pozycji rynkowej, jak Merck, Intel, Toyota czy Shell. Paradoksalnie, przecena świadczy o zdrowej reakcji rynku na rozniecone oczekiwania wokół mglistej obietnicy. Widać, iż bolesna lekcja z roku 2000 nie poszła na marne a dekada to za mało, by inwestorzy znów uwierzyli w to, że blisko miliard użytkowników w internecie uzasadnia każdą fantazję, jaką na temat spółki napisze analityk prognozujący nieprzewidywalne.
Gracze, którzy nie poddali się facebookowej gorączce nie będą zdziwieni jeśli na przestrzeni kolejnych sześciu miesięcy akcje Facebooka spadną do 20 dolarów . Zaskoczone mogą być osoby, które w szefie Facebooka widziały mesjasza nowej komunikacji. W istocie Facebook wchodząc na rynek poddał się brutalnej weryfikacji w postaci rynkowej wyceny, w której akcje kupuje się i sprzedaje na bazie staroświeckich wskaźników typu cena do zysku czy dynamika wzrostu przychodów rok do roku. Po debiucie tylko takie elementy mogą uratować spółkę przed przeceną, której doświadczali inni „rewolucjoniści”.
Najciekawszy wydaje się jednak element, który jest pomijany w komentarzach odnoszących się do przeceny akcji Facebooka. Zwykle akcentuje się spekulacyjny charakter rynków kapitałowych. Często giełdy postrzegane są w kategoriach kasyn, które pompują bańki i odrywają spółki od realnej gospodarki. Urealnienie wyceny Facebooka wskazuje, iż giełdy potrafią również dobrze podkreślić oderwanie części osób od rzeczywistości. Oczywiście taki element nie ucieszy zwolenników walki z WallStreet, ale przecież wszyscy wiemy, że nie o fakty idzie.

