Od jakiegoś czasu zastanawiam się jak przeciętny inwestor indywidualny, powiedzmy z portfelem rynkowym od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych i z dostępem do tradycyjnych brokerów, może zbudować ekspozycję na rozpad strefy euro.
Na samym początku chciałem podkreślić, że taki scenariusz, ze względu na gigantyczne koszty z nim związane wydaje się mało prawdopodobny. We wrześniu zwróciłem uwagę na analizę UBS, w której koszty opuszczenia strefy euro oszacowano na:
- 40%-50% PKB w pierwszym roku (9 500 EUR do 11 500 EUR per capita) oraz 3 000 EUR do 4 000 EUR w następnych latach dla państw peryferyjnych, takich jak Grecja
- 20% do 25% PKB (6 000 EUR do 8 000 EUR per capita) w pierwszym roku oraz 3 000 EUR do 4 500 EUR w następnych latach dla państw rdzenia, takich jak Niemcy
Myślę jednak, że w obecnej sytuacji nie można wykluczyć scenariusza zakładającego rozpad EMU, który może przybrać kilka wariantów:
- zorganizowane lub chaotyczne opuszczenie EMU przez jedno państwo (Grecja) lub kilka państw (państwa peryferyjne) i pozostanie państw rdzenia w strefie ‘mocnego’ euro
- całkowity rozpad EMU i powrót do walut narodowych
Można oczywiście zauważyć, że praktycznie jakakolwiek ekspozycja w stronę risk off, czyli długa pozycji na ‘bezpiecznych’ aktywach i krótka pozycja na ‘ryzykownych’ aktywach okaże się zyskowna w przypadku rozpadu strefy euro. Nie ulega jednak wątpliwości, że niektóre aktywa zostaną mocniej przecenione niż inne. Moje rozważania dotyczą więc tego, które klasy aktywów, które sektory, które państwa stracą najmocniej na rozpadzie strefy euro.
Muszę przyznać, że liczba znanych niewiadomych i potencjalna liczba nieznanych niewiadomych czyni to zadanie niemal niewykonalnym. By uzmysłowić sobie problemy związane z taką analizą zadajmy sobie pytanie: co stanie się z euro w przypadku wyjścia Grecji lub grupy państw peryferyjnych z EMU? Umocni się czy osłabi się w stosunku do dolara?
Z jednej strony strefę euro opuszczą najsłabsze państwa a pozbawione tych obciążeń euro powinno się umocnić w stosunku do innych walut. Z drugiej strony wywołana zamieszaniem recesja, koszty dokapitalizowania sektora finansowego, który poniesie duże straty przy wyjściu państw peryferyjnych strefy euro będą obniżać wartość ‘mocnego’ euro państw rdzenia. W zależności od przyjętych założeń modele prognostyczne wykażą więc kompletnie różne wartości nowych walut lub nowego euro w stosunku do dolara.
Główny ekonomista ING, Mark Cliff, szacuje, że w przypadku zorganizowanego wyjścia Grecji z EMU euro osłabi się początkowo do dolara o 25% (do parytetu) a nowa drachma o 85% (do poziomu 0,2). Do 2016 roku euro osiągnąć ma poziom 1,3 a drachma 0,6. Podobny scenariusz Cliff prognozuje dla całkowitego rozpadu strefy euro:
Jens Nordvig z Nomury przedstawia następujące prognozy dla nowych walut narodowych w pięcioletnim okresie czasowym po rozpadzie strefy euro. Na wykresie podano kurs względem dolara i zmianę procentową od poziomu 1,3 z początku grudnia 2011:
Warto zauważyć, że Nordvig ignoruje to co dla inwestorów wydaje się najbardziej interesujące – krótkoterminowe ruchy dostosowawcze tuż po rozpadzie strefy euro.
Jeśli do tego obrazu dodamy fakt, że nie można wyobrazić sobie rozpadu strefy euro bez niespotykanego w Europie od dekad poziomu kontroli przepływów kapitału (a także oficjalnych kursów wymiany i przymusowych denominacji do oficjalnych kursach wymiany) to zaplanowanie sensownej strategii walutowej na wypadek rozpadu strefy euro okaże się bardzo trudnym zadaniem.
