Gdybyśmy, zamiast myśleć o prognozowaniu kursów walut, cen akcji, czy innych towarów zaczęli patrzeć na rynki w kategoriach zakresu możliwych wahań i procentowych prawdopodobieństw, świat byłby mniej ryzykownym miejscem. Dopuszczalibyśmy wówczas pewien stopień prawdopodobieństwa wystąpienia rzeczy niezwykłych i nie byłyby one dla nas szokujące. Prognozowanie traktowane klasycznie jest wyłącznie zgadywaniem.To jedna z wielu interesujących myśli w niedawno wydanej książce „Zawsze masz szansę” Michaela i Ellen Kaplan (Świat Książki).
Jest to kolejna już pozycja wydana w ostatnich latach traktująca o statystyce i probabilistyce, która powinna zainteresować uczestników rynku finansowego.
Autorzy wyjaśniają podstawy tych dziedzin, historii, problemów związanych z ich wykorzystywaniem w różnych obszarach życia, począwszy od medycyny, poprzez sprawy sądowe a skończywszy (choć tak naprawdę, tu się wszystko zaczęło) na grach hazardowych. Wszystkich, których zainspirowała niedawna dyskusja o ryzyku rozpoczęta przez Kathaya na blogach zachęcam do sięgnięcia, gdyż znajdą tam jeszcze jedni ciekawe spojrzenie na problem ryzyka. Choć fragment, który pozwolę sobie zacytować dotyczy prognoz pogody, ogólną ideę śmiało można przełożyć również na świat finansów:
„Probabilistyczne myślenie o pogodzie oznacza zamianę pytania „Co się stanie?” na rozważenie „Jaki wpływ będzie miało to, co może mi się przydarzyć?” Takie kalkulacje w przypadku katastrof wydają się oczywiste, ale przekładają się także na normalną, codzienną zmienność pogody: chłodno czy ciepło, mokro, czy sucho.”
Ryzyko jest więc obiektywne czy subiektywne?
Poza problemem z wykorzystywaniem części narzędzi statystycznych książka jest pełna przykładów i anegdot związanych z tym obszarem rzeczywistości. Czy wiedzieli Państwo, iż jeden z amerykańskich matematyków wojennych uważał, że za sukcesem desantu w Normandii leżały błędne prognozy?
„opracowane przez amerykańskie wojski prognozy na ten dzień były tak absurdalnie nieprawidłowe, że niemieccy specjaliści od meteorologii […] po prostu nie byli w stanie uwierzyć, że moglibyśmy być tak głupi, aby tak bardzo się pomylić i planować cokolwiek na podstawie takich bzdur”.
Choćby z racji języka i podejścia do tematu śmiało można uznać, że to lektura wakacyjna. Zwłaszcza, że autorzy są „nietypowi”. Michael Kaplan studiował historię, jest pisarzem zajmuje się również produkcją filmów dla rządów, korporacji i organizacji charytatywnych. Jego matka Ellen Kaplan jest archeologiem, nauczycielem (między innymi matematyki, biologii, łaciny, greki) oraz założycielem fundacji Math Circle, której celem jest podnoszenie poziomu nauczania matematyki dla dzieci i młodzieży.
Swoją drogą może zamiast wydawać pieniądze na reklamy studiów politechnicznych i matematyki (20 mln zł) zawierające błędy (LINK), bo agencja reklamowa przygotowująca podchodzi do matematyki z nonszalancją lepiej byłoby myśleć właśnie o tego rodzaju fundacjach.

