Wielokrotnie odpytywano mnie o to czy drastyczny wzrost znaczenia algorytmów i dominujący w obrotach udział HFT (High Frequency Trading- trading o dużej częstotliwości) jest/będzie powodem tego, że indywidualni inwestorzy stracą szanse na giełdowe zyski.
Niezmiennie odpowiadam: NIE. Bardziej szczegółowa odpowiedź zajęłaby pewnie kilka wpisów ale dziś co innego stało się przedmiotem moich zainteresowań. Jako ciekawostka dla jednych, ostrzeżenie dla innych: HFT ma dużo więcej problemów niż cała reszta inwestorów – nie tylko utrzymanie w kupie złożonej infrastruktury ale jeszcze obrona jej przed hakerami. O tym ostatnim traktuje ciekawy i zaskakujący artykuł w serwisie Infoworld p.t. „Hackers find new way to cheat on Wall Street — to everyone’s peril” („Hakerzy znajdują nową drogę do oszustwa na Wall Street – ku niebezpieczeństwu reszty”).
Wąskim gardłem dla łatwiejszego hakowania algorytmów komputerowych stała się ich największa zaleta czyli szybkość, a raczej opóźnienie (latency) – czas mijający od pojawienia się zleceń w notowaniach giełdowych do momentu zobaczenia ich przez komputer użytkownika. Oczywiście jest ono drastycznie niższe w przypadku algorytmowych traderów niż nas, reszty śmiertelników. Wszak ich komputery dysponują idealną kolokacją – stoją kilkanaście, kilkadziesiąt metrów od serwerów giełdowych a tajemicą poliszynela jest, że brokerzy udostępniają im własne kody dostępu, dzięki czemu oszczędzają czas, puszczając zlecenia bezpośrednio na parkiet. Co więcej – dzisiejsza technologia pozwala przeprowadzić algorytmom kilka tysięcy transakcji w czasie gdy ja lub którykolwiek z czytelników mrugnie oczami. W tym kontekście przypomniało mi się zasłyszane niedawno zdanie, które przytaczam lecz nie cytuję dokładnie: następne krachy potrwają tylko kilka minut 🙂
I otóż okazuje się, że dziury w sieciach monitorujących działanie infrastruktury giełdowej czy komputerowych strategii mogą przybrać tak małe rozmiary, że trudno je zauważyć. Sieci nadzorujące widzą problem jeśli trwa milisekundy (tysięczne części sekundy) podczas gdy obecne wojny algorytmowe trwają mikrosekundy (milionowa część sekundy).
W przybliżeniu wygląda to mniej więcej tak (nie jestem specem od spraw hakowania więc profesjonalistów proszę o wybaczenie:) ):
Nawet na dobrze zabezpieczoną sieć można dokonać inwazji techniką nazywaną „side-channel attack” (atak bocznym kanałem). Polega to na „podłsuchaniu” nie samego komputera ale urządzeń do niego podłączonych. Na przykład wyłapaniu i zdekodowaniu dźwięków generowanych przez klawiaturę czy drukarkę, albo zarejestrowaniu elektromagnetycznych fal emanowanych przez monitor. Następnie haker powoduje niemal niezauważalne opóźnienie w transmisji danych giełdowych lub transakcji po to by podłożyć w ową dziurę swoje własne zlecenia. Sieci nadzorujące jak już wiemy ich nie zauważą ponieważ czasowe opóźnienia liczone w mikrosekundach pozostają poza ich zasięgiem. Wyobraźni czytelników pozostawiam sposoby na to jak można wykorzystać wepchnięcie się w taką kolejkę, znając aktualne wielkości i kierunki zleceń…
Takich sztuczek z opóźnieniem można użyć z dużo większą łatwością również w stosunku do technologii o dużo większym opóźnieniu jak choćby telefonia internetowa czy tradycyjne zlecenia składane z naszych PCtów.
To kolejny z trików algorytmowych wojen, choć nie złapano jeszcze nikogo za rękę na jego użyciu. Wcześniej opisywałem jak najbardziej realne i wielokrotne przypadki generowania opóźnień za pomocą wysyłania i kasowania zapychających łącza kilku tysięcy zleceń na sekundę, które z dużym prawdopodobieństwem pomogły zdestabilizować rynek 6 maja zeszłego roku podczas „flash crash”, śledzonego przez mnie w kilku wpisach. Nie wiem czy to bardziej zabawne czy dramatyczne: finansowe instytucje dużo mocniej skracają czas opóźnień niż są w stanie je monitorować! Strach pomyśleć gdzie ten wyścig zaprowadzi świat w kolejnych 10 czy 20 latach… Nadzór wyraźnie w tej wojnie przegrywa i nie zapowiada się na to by miało być wkrótce inaczej. Całkiem realne projekty w USA chcą nakazu zachowania minimalnego czasu pomiędzy kolejnymi zleceniami algorytmów ale pewnie niebawem usłyszymy o nowych, zadziwiających trikach algorytmowców. I prawdopodobnie po raz kolejny zaburzy to motorykę rynków, którą dziś znamy…
***Kat***
