Przybliżając na blogu książki związane z branżą giełdową, staram się wskazać przede wszystkim praktyczne konkluzje w nich zawarte.
Ta pozycja natomiast, gdyby została sfilmowana, śmiało mogłaby konkurować z kultowym „Wall Street”, jako że nie brakuje w niej ani dramaturgii, ani emocji a szczególnie dużych pieniędzy. Są tam nawet piękne kobiety i romanse choć książka jest w zasadzie dokumentalnym zapisem giełdowych, wysokich wzlotów i jeszcze większych tragedii ostatniego kryzysu. „The Quants” Scotta Pattersona, dziennikarza New York Times, to bestseller również dlatego, że trudny język pojęć i procesów giełdowych autor wplótł w niemal powieściową akcję z fabularnymi wątkami, głównie biograficznymi, głównych bohaterów – quantów.
Dwa słowa wyjaśnienia – mianem „the quants” określa się analityków, którzy w rozpracowywaniu finansowych zagadnień posługują się metodami matematycznymi, ilościowymi, przy wydatnym użyciu komputerów i wsparciu wiedzy z zakresu fizyki, inżynierii, statystyki, rzadziej (o ile w ogóle) ekonomii. Ich zadaniem jest opisanie rynku za pomocą modeli, równań i algorytmów, dla analityków od wartości i fundamentów z Wall Street są odległym, mało zrozumianym i często udziwnionym światem. To jednak oni przez ostatnie dwie dekady stanowili finansową elitą giełdowej menażerii, i to oni swoje dochody liczyli w setkach milionów dolarów (po kilka miliardów) rocznie. Losy przede wszystkim tych z pierwszej ligi – Assnesa (AQR), Weinsteina (Saba, Deutsche Bank), Mullera (PDT, Morgan Stanley) i Griffina (Citadel) śledzi autor.
Podtytuł: „Jak nowa generacja matematycznych geniuszy podbijała Wall Street i niemal ją zgładziła” oddaje w zasadzie główną intrygę książki, opartą na faktach. Kariery wymienionych wyżej, opisane we fragmentach związanych z giełdą dość szczegółowo i ze smakiem, a potem droga do bizantyjskiego bogactwa były podobne: zainteresowania finansami już w młodości, dyplom porządnej uczelni, praca nad modelami ogrywającymi rynek (będącymi niemal maszynkami drukującymi pieniądze), budowanie potężnych i wpływowych firm zarządzających miliardami dolarów, ekscentryczne bogactwo oraz tragiczny finał – największy kryzys od czasów Wielkiej Depresji z 1929 roku. Autor nie rozstrzeliwuje ich jednak , posługuje się raczej ich wizerunkami niczym „memento” dla świata, każdy z nich budzi na swój sposób ogromne pokłady sympatii – osiągnęli niemały sukces w swojej niszy, nie budząc jednak tylu kontrowersji co legendarny Gordon Gekko.
Ich sukces giełdowy naznaczony jest dwiema ciekawymi cechami:
1/ Każdy z nich potrafi zawsze wyjść z kasyna z wygraną w black-jacka dzięki znajomości przewagi gracza w tej grze. To zasługa pilnej lektury prac Eda Thorpa, ojca współczesnych quantów, którego wyczyny również obejmuje książka. Zresztą cyklicznie zbierają się oni w szerszym gronie na charytatywnym pokerze, gdzie celem jest przede wszystkim sama wygrana a nie milionowe pule.
2/ Każdy z nich był orędownikiem lub współpracownikiem Eugena Famy i jego kontrowersyjnej do dziś Hipotezy Efektywnego Rynku (Assnes pisał zresztą u niego pracę dyplomową, w której wykrył… efekt impetu!). A ponieważ rynek efektywny nie daje się okiełznać ani pokonać, miliardy zarządzanych przez nich dolarów szło przez dziesiątki układanych przez nich algorytmów arbitrażujących akcje i obligacje.
I to ostatnie przyniosło im zgubę. Jeśli samemu jest się rynkiem to wyschnięcie płynności i ogromny lewar prowadzi do jeszcze większych nieefektywności a te do tzw. grubych ogonów (kolosalne wzrosty lub spadki), których owe modele nie brały pod uwagę. Sierpień 2007 był dla nich totalnym Armagedonem. Gdyby nie 3 miliardy wrzucone do gry przez Goldman Sachs, dzisiaj bylibyśmy z kursami akcji w zupełnie innym miejscu a ostatnia bessa zdemolowałaby świat jeszcze bardziej.
Wydaje się jednak, że pogrom, który upokorzył quantów, stał się dobrą lekcją dla świata finansów. Oto wreszcie stała się rzecz naprawdę doniosła choć mało kto rozumie jej skalę: część instytucji przyznała wreszcie, że ruchy giełd i instrumentów finansowych nie podlegają normalnym rozkładom a grube ogony zdarzają się dużo częściej niż wskazuje na to klasyczny rachunek prawdopodobieństwa. I tak na przykład J.P. Morgan, kreator modelu zarządzania ryzykiem zwanym VAR, został zmuszony do jego przebudowy z uwzględnieniem owych grubych ogonów. Firmy zajmujące się układaniem planów finansowo-emerytalnych, jak grupa Morningstar, zaczęły używać w swoich projekcjach rozkłady z grubymi ogonami. Potężne fundusze inkorporowały do swoich modeli zarządzania ryzyko pojawienia się tzw. „czarnych łabędzi”, opisanych przez Nicolasa Taleba.
Dla pasjonatów to jak zwykle uczta 🙂 Ze smaczkami typu „jak Jim Simons i jego fundusz Medallion wyciskają ponad 40% zysku rocznie”.
—***Kat***—
