Odzew na mój poprzedni wpis o ryzyku potwierdza moje przekonania o tym, że do tematu tego część inwestorów podchodzi z pewną dozą niezrozumienia. Wydaje mi się, że potrzebny jest więc mały suplement.
Nie po raz pierwszy zderzam się ze zjawiskiem, i nie chodzi tylko o nasze blogi, nieadekwatnego utożsamiania zmienności rynku z ryzykiem, lub w innym wariancie – lewara z ryzykiem. Pokażę na przykładzie praktyczne tego i niepożądane objawy.
Przede wszystkim wrócę na chwilę do cytowanego w poprzednim wpisie zdania i zapytam na poły retorycznie: co oznacza termin „jest najbardziej ryzykowną formą lokowania pieniędzy”? Zakładam, że tak użyte określenie „najbardziej” nie jest jedynie subiektywnym odczuciem ale terminem jak najbardziej z krwi i kości matematycznym, skoro posłużył autorowi do wartościowania finansowych aktywów. Pójdźmy więc tym śladem. Wprawdzie wielu inwestorów broni się przed kwantyfikacją ryzyka ale niestety nie ma przed tym ucieczki, przynajmniej w metodach opartych na analizie technicznej czy w ogóle ilościowej (systemy mechaniczne), a do takich właśnie nawiązuję w swoim blogu w zdecydowanej części wpisów.
Samo posługiwanie się zmiennością jako straszakiem może co najwyżej zatrważać początkujących inwestorów, profesjonalne podejście do własnych kapitałów wymaga nieco bardziej racjonalnego podejścia. Zmienność jest kojarzona całkiem słusznie z fluktuacjami rynku, gwałtownością jego ruchów, odchyleniami od średniej, amplitudą zmian kursów. Pomijając statystyczne jej miary typu wariancja czy odchylenie standardowe, skupmy się na najprostszej – dziennemu zakresowi zmian cen od minimum do maksimum sesji dla danego instrumentu.
Zmienność tak mierzona nabiera znaczenia dopiero gdy przeliczamy ją na wartości złotowe (dolarowe, czy inne). Tu wkracza do wyliczeń lewar, od którego zależy ile wart jest każdy krok (tik) zmiany. Załóżmy dla porównań, że taki zakres w badanym okresie średnio wynosi na sesję:
– dla akcji A – 30 tików x 0,1 PLN/tik = 3 PLN
– dla kontraktów B – 50 tików x 10 PLN/tik = 500 PLN
– dla pary walutowej C/D – 100 tików (pips) x 3 PLN/tik = 300 PLN
To oznacza, że cena kupionej 1 akcji A zmienia się średnio co sesję o 3 złote, 1 kontraktu B o 500 złoty i 1 jednostka pary walutowej C/D o 300 PLN.
Czy mówi to cokolwiek o ryzyku inwestora? Praktycznie niewiele. Nikt nie kupuje 1 akcji do portfela, porównywać możemy JEDYNIE podobne kwoty inwestycji zaangażowane w poszczególne instrumenty. Z drugiej strony kontrakty terminowe w portfelu mogą być częścią arbitrażu gdzie ryzyko wynosi zero a akcje mogą w tym czasie zmieniać się o dziesiątki procent w obie strony.
Zmienność kursów 1 jednostki wybranego instrumentu nie jest tożsama z ryzykiem – nie mówi nic o możliwości straty ani o jej wielkości, nie da się jej szacować bez odniesienia do wartości całego kapitału. Porównywanie pojedynczej zmienności różnych instrumentów jest tradycyjnym przyrównywaniem jabłek do pomarańczy.
Możemy więc mówić co najwyżej o „największej zmienności” ale nie największym ryzyku. O różnicach ryzyka można dyskutować wprowadzając jego miary. Stąd biorą się takie pojęcia jak: wielkość ryzyka (straty) w pojedynczej transakcji, w ciągu transakcji (zjazd kapitału czyli ang. drawdown) albo ryzyku całego portfela czy klasy aktywów.
W poprzednim wpisie wprowadziłem najprostszą miarę porównania ryzyka – potencjalną stratę w pojedynczej transakcji. Nie ma tutaj kanonicznych reguł – można założyć ją na poziomie 0,5% aktualnej wartości portfela, można (jeśli ktoś czuje się pewnie) użyć i granicy 10%. Tak ustawione ryzyko nie może być z samej tylko definicji większe lub mniejsze dla różnej klasy instrumentów czy aktywów, jest zależne od działań inwestora. Jeśli ja ustawię sobie owo ryzyko pojedynczej straty na forexie w wysokości 1% wielkości całego kapitału a ktoś inny zrobi to dla akcji na poziomie 5% to z jakiej racji moje ryzyko w derywatach jest wyższe niż to w akcjach???!!!
Ryzyko można w ten sposób normalizować za pomocą zmienności dla różnych instrumentów a potem porównywać, dlatego pisałem poprzednio, że ryzyko 2% (czy każda inna wielkość) będzie takie samo bez względu na to czy są to derywaty czy nie.
Z innej strony – jeśli posiadam kapitał 100 000 PLN i założę, że w pojedynczej transakcji stracę 2% a więc 2 000 PLN to może się okazać, że jeśli cały portfel wypełnię akcjami to owo moje ryzyko 2% może zostać osiągnięte w pół sesji, a jeśli otworzę 1 kontrakt to może się okazać, że pozycja utrzyma się miesiąc zanim owe 2% zostanie wymazane. Ryzyko to pochodna działań prowadzących do zarządzania transakcją, pozycją, portfelem a nie miara dowolnie fruwająca sobie po świecie.
Mówmy więc o ryzyku w kategoriach realnych wielkości a nie odczuć.
—Kat—
