Pierwsze szacunki liczby osób, które zdecydowały się zostać w OFE – czy dokładniej jakoś wbrew klasie politycznej dotarły do informacji o tym, że pozostanie w II filarze wymaga wysiłku złożenia deklaracji – rozlały się szerokim echem po prasie branżowej. Udział procentowy potencjalnych klientów do tych, którzy już złożyli deklaracje jest tak mały, iż zapanowała zgoda: w kolejnych latach podaż akcji ze strony OFE dosłownie zaleje GPW.
Zgrubnie dziś licząc układ sił w najbliższych latach na GPW będzie wyglądał tak, iż OFE zostaną zmuszone do sprzedawania akcji za około 4 mld rocznie. Przy obecnych aktywach zbliżonych do 145 mld złotych, z czego – znów zgrubnie licząc – około 80 procent stanowią akcje, odpływ środków z OFE spowoduje, iż wygaszenie całości II filara w obecnej postaci zajmie wiele lat. To całkiem sporo czasu – może więcej niż istnieje GPW wspomagana OFE. Równie skromnie wyglądają 4 mld rocznie, gdy porówna się sumę podaży z obrotem generowanym przez inwestorów instytucjonalnych na GPW, który w ostatnich latach wahał się od 55 do 85 mld złotych. Naprawdę jednak te szacunki nie uwzględniają faktu, iż OFE jako instytucje są już na równi pochyłej i w perspektywie kilkunastu lat w Polsce może nie być żadnego OFE. Wydaje mi się zatem zasadnym założenie, iż cały proces będzie jednak krótszy niż myślimy a mechanizm suwaka i przyszłe procesy, łącznie z takimi, o których jeszcze nie wiemy, wysuszą OFE z aktywów i klientów. W efekcie spora część owych 145 mld znajdzie się na rynku szybciej i nigdy już do portfeli OFE nie wróci. Dlatego ważniejszym są pytania: czy miejsce OFE będą wstanie zająć TFI i inni gracze instytucjonalni? I co to oznacza dla inwestorów?
TFI udowadniały, iż potrafią przyciągać kapitał inwestorów, ale czy potrafią zdobyć kolejne 150 mld? Na przestrzeni 15 lat aktywa TFI rosły imponująco i przy trendzie bogacenia się społeczeństwa można oczekiwać dalszego wzrostu popularności oszczędzania w funduszach. Częścią procesu będzie szok sporej części klientów I filara, kiedy wreszcie dotrze do nich, iż owa pewna i bezpieczna emerytura w ZUS będzie tylko starczała na dodatek do bonów żywieniowych. Wszak nic tak nie działa na wyobraźnię klienta, jak strach przed ładnie zarysowaną biedą i utratą wszystkiego, co się posiada. Z punktu widzenia inwestorów upadek systemu OFE zmienia akcenty. W optymistycznym układzie okresowo obrót będzie większy, ale też akcje staną się bardziej dostępne. Naprawdę w tym zamieszaniu można liczyć na atrakcyjne wyceny firm, które potrafią zarabiać pieniądze. Trzeba pamiętać, iż na świecie roi się od giełd, na których nie ma polskich OFE i nie ma takiej, która oparłaby się trendom wzrostowym – wliczając GPW przed powstaniem OFE. Inaczej mówiąc podaż akcji ze strony OFE wydaje się straszna tym, którzy liczyli na jakieś spektakularne wzrosty w krótkim odcinku czasu. Dla inwestorów wyrzucanie akcji przez fundusze oznacza uatrakcyjnienie wycen i niższą cenę za zysk. Dlatego w tym zalewie paniki warto przypomnieć, iż kupowanie tanio zawsze było jedną z najlepiej płacących strategii.
