Czy masz jakieś wsparcie?

Skala ostatnich spadków jest – patrząc na indeks WIG – niemal dokładnie taka sama, jak na początku 2020 roku w chwili ogłoszenia pandemii koronawirusa. Dla wielu uczestników rynku będzie to jednak zupełnie nowe doświadczenie.

Przypomnijmy – w 2019 roku udział inwestorów indywidualnych w obrotach na rynku akcji GPW, wynosił 12 procent, by rok później – w pandemicznym 2020 – skoczyć do 25 procent. Wartościowo, w 2019 indywidualni byli odpowiedzialni za 46 mld zł obrotu. W 2020 za 147 mld.

Popularna narracja rynkowa mówiła o tym, jak to indywidualni inwestorzy (na całym świecie) wyrolowali instytucje, bo kupując po pandemicznej wyprzedaży, kupowali akcje niemal w samym dołku. A później przez dwa lata cieszyli się hossą.

Ktoś, kto na rynku był obecny przed 2020 roku, doświadczył silnej wyprzedaży po długim marazmie. Zaś w przypadku małych spółek (sWIG80) była to nawet bessa trwająca od 2017. Inwestor, który wszedł na rynek w 2020 oraz 2021 podczas silnej hossy, nie ma za sobą doświadczenia związanego z tak gwałtownym skokiem zmienności, z drastycznym zwiększeniem się dziennych wahań, lukami po kilka-kilkanaście procent, a przede wszystkim z tym, że po nowym znaczącym dołku, za chwilę może powstać kolejny, jeszcze bardziej znaczący.

Wszelkie strategie z czasów hossy – uśredniaj ceny; kupuj dołek; to tylko korekta; bądź inwestorem, nie spekulantem – stają się bezużyteczne, w czasach bessy, której zwykle towarzyszy jakaś faza panicznej wyprzedaży.

Od wielu lat przekonuję inwestorów, że strategie „kup i trzymaj” oparte na paradygmacie – w długim terminie akcje będą rosły, bo gospodarki się rozwijają, działają dopóty, dopóki w grę nie wejdzie psychologia. Ta zaś jest brutalna. Patrzenie, jak kapitał kurczy się o kolejne, kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt procent jest wyniszczające emocjonalnie. Dotyczy to zarówno tych inwestorów, którzy wciąż są na plusie – bo wiele lat temu zainwestowali, zaś na pewno tych, którzy wchodzili w ostatnich fazach hossy i dziś nie są w stanie uwierzyć, że kursy potrafią spadać w krótkim czasie o połowę.

W chwili obecnej, czyli po ostatnich odbiciach spadek indeksu WIG od szczytu w listopadzie 2021 wynosi ponad 18 procent. Na pojedynczych walorach bywa, dwu-trzykrotnie więcej. W wielu przypadkach został „skasowany” cały wzrost z 2021 roku. Przekonywanie siebie, do tego, żeby bez względu na wszystko utrzymywać inwestycje, bo fundamentalnie nie zaszły istotne zmiany (choć zmiany w geopolityce już są fundamentalną zmianą) jest nierozsądne. Podobnie, jak podnoszenie się na duchu, że Warren Buffett nie sprzedaje. Majątek Buffetta to ponad 100 mld dolarów, nawet jeśli uszczupli go o połowę, to wciąż jest to niewyobrażalna kwota. Jak mówił amerykański inwestor John Jacob Astor z przełomu XIX i XX wieku: „Człowiek, który ma milion dolarów jest równie dobrze ustawiony, jak ten, który jest bogaty”.

Oczywiście bezpieczniki należało ustawić znacznie wcześniej, a nie w tej chwili, gdy jesteśmy już po ogromnej wyprzedaży i z dnia na dzień zwiększa się prawdopodobieństwo zakończenia bessy (choć – zastrzegam to – zjazd może znieść indeksy jeszcze niżej). To jest właśnie problem braku planu i strategicznego działania na rynku – w chwili, gdy nastąpi niemożliwe i niespodziewane, bardzo trudno będzie podjąć satysfakcjonującą decyzję.

Parafrazując scenę ze Shreka – „ale masz jakieś wsparcie?”

[Kadr z filmu Shrek, 2001]

Podziel się tym artykułem:

Polecamy

Autorzy

Najnowsze komentarze

  1. to są te frustracje związane z aktywnym inwestowaniem. ratuje przed tym cała strategia, czyli stopy. Ale w ub tygodniu miałem…

  2. I w szerszym spojrzeniu, cyt. z literatury: „Proszę wybaczyć – odezwał się łagodnie obcy – ale by móc czymś kierować,…

Tagi

akcje analitycy analiza fundamentalna analiza techniczna bańka spekulacyjna bessa bitcoin bossaEdu edukacja emocje ETF FED forex fundusze giełda GPW hossa inwestowanie pasywne inwestycje kontrakty terminowe krach kryptowaluty kryzys książka książki literatura makro media oszustwa porady inwestycyjne prognozowanie prognozy przewaga psychologia psychologia inwestowania recenzja ropa rynek akcji rynek akcyjny ryzyko statystyka w inwestowaniu strategie strategie inwestycyjne straty systemy WIG20 wykres dnia zagranica złoto

Najnowsze wpisy