Dziesięciolecie upadku banku Lehman Brothers straszy z każdego zakątka Internetu. Każdy odczuwa potrzebę odniesienia się do przeszłości i odpowiadania na pytania o przyszłość.

Zanim skupimy się na modnym temacie odnotujmy pewien paradoks – równolegle z rocznicą upadku Lehmana mija kolejna rocznica 9/11, która wzbudza już znacznie mniej emocji, a wydarzenie było jednak bez precedensu i wpłynęło na życie wieli ludzi i losy świata w sposób niemniej dramatyczny niż kryzys sprzed 10 lat. Naprawdę wrzesień 2001 roku rezonuje znacznie mocniej w rzeczywistości niż wrzesień 2008 roku, więc może potrzebujemy jeszcze kolejnych 10 lat, by zapomnieć  o kryzysie sprzed dekady? Czas pokaże, ale porównanie emocji, jakie wzbudza Lehman i 9/11 wydaje mi się jednak jakoś nieproporcjonalne i pozwolę sobie na tezę, iż naprawdę medialność upadku Lehmana jest przesadzona.

Skupmy się jednak na bardziej rynkowych porównaniach. Obecny rynek byka jest bez wątpienia najbardziej znienawidzonym rynkiem byka w historii. Przez blisko 120 miesięcy od ukształtowania się dołka zabił więcej niedźwiedzi niż wielu chce przyznać i zaskoczył swoją siłą, dla której wielu do dziś nie może znaleźć uzasadnienia. Przez blisko 10 lat łamał wszystkie analogie historyczne i wymuszał na rynkowych statystykach zmiany w danych do obliczeń. Odradzał się po każdej kolejnej zadyszce i poprawiał historyczne rekordy w sposób, który przejdzie do historii. Zgodnie z historyczną prawidłowością rolę lokomotyw przyznał spółkom innym niż te, które pełniły podobne role w przeszłości. Wreszcie nie załamał się pod naporem politycznych szumów i gospodarczych wahań.

W wielu porównaniach kryzys sprzed dekady miał tylko jedno odniesienie w historii, którym był oczywiście Wielki Kryzys z lat trzydziestych XX wieku. To na wykresach indeksów i cen akcji z tamtego okresu szukano wskazówek dla kondycji rynków w ostatnich 10 lat. Odważniejsi oczekiwali nawet kolejnej wielkiej wojny, która skończy pokryzysowy świat. Naprawdę nie wydarzyło się nic z tego, co wydarzyło się w dekadzie po Wielkim Krachu. Nic nie oddaje lepiej różnicy pomiędzy pokryzysowymi dekadami z lat 1932-1942 i 2008-2018 niż 120 miesięcy DJIA. Poniższe wykresy miesięczne pokazują 120 miesięcy indeksu DJIA od chwili przed ukształtowaniem się dołków bessy. To było zupełnie inne 10 lat dla rynku akcji. Pozostaje tylko współczuć tym, którzy pozostali zauroczeni analogiami.

Technicy porównujący wykresy z tych jakże różnych 120 miesięcy nie będą  mieli problemów z wyznaczeniem punktu, w którym historie pokryzysowej dekady zaczynają się rozjeżdżać na tyle, by przestać szukać analogii w poprzednim Wielkim Kryzysie. Ten rynek byka jest inny, jak inne były dwa Wielki Kryzysy i jak różne były odpowiedzi rządów i banków centralnych na wydarzenia, z którym przyszło się mierzyć.  Dlatego, już teraz można założyć, iż kolejne kryzysy finansowe czy recesja będą inne od ostatniej i inna będzie hossa, która pojawi się po kolejnej bessie. Wnioskowanie przez analogię jest dobre do ćwiczeń intelektualnych i szukania nowych pomysłów, ale o rzeczywistości mówi naprawdę mało, by powiedzieć niewiele. Czas pogrzebać trupa Lehmana i wreszcie zacząć patrzeć do przodu.

[Głosów:10    Średnia:4.6/5]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Proszę podać wartość CAPTCHA: *

Klauzula informacyjna

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska S.A. („My” lub „DM BOŚ”) z siedzibą w Warszawie (ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa). Będziemy przetwarzać, Pani/Pana dane na potrzeby udzielenia odpowiedzi na Pani/Pana zapytanie, możliwości skorzystania z usługi oferowanej przez DM BOŚ, a także realizacji naszych prawnie uzasadnionych interesów, tj. rozpatrywania skarg oraz obrony przed roszczeniami. Ma Pani/Pan prawo dostępu do danych, żądania ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia. W dowolnym momencie może Pani/Pan także wnieść sprzeciw, z przyczyn związanych z Pani/Pana szczególną sytuacją, wobec przetwarzania Pani/Pana danych dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów DM BOŚ. Może się Pani/Pan z nami skontaktować wysyłając e-mail na adres: makler@bossa.pl lub list na adres: ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa, dzwoniąc na infolinię pod numer + 48 225043104 lub odwiedzając jedną z naszych placówek (lista dostępna pod http://bossa.pl/dmbos/oddzialy/). Może Pani/Pan skontaktować z Inspektorem Ochrony Danych m.in. korzystając z e-mail: iod@bossa.pl lub listownie na nasz adres. Więcej informacji o przetwarzaniu Pani/Pana danych, czasie przechowywania, prawach i sposobach kontaktu znajduje się w naszej Polityce Prywatności.