Opublikowanie wczoraj protokoły z posiedzenia FOMC zostały już nazwane nudnymi, a reakcje rynku wskazują, iż zaskoczenia właściwie nie było. Niemniej tzw. FOMC Minutes zawierają elementy, nad którymi warto pochylić się z banalnego powodu – odnoszą się do sytuacji, w jakiej znalazł się Fed i diagnozują ryzyka na rynkach wschodzących.
Uważni czytelnicy protokołów z posiedzeń FOMC musieli odnotować, iż do władz monetarnych w USA dotarł wreszcie banalny fakt – Fed znalazł się dokładnie w położeniu z końca Wielkiego Kryzysu z początku XX wieku. Wówczas błąd zbyt szybkiej normalizacji polityki monetarnej w kontekście wątpliwej jakości danych makro zaszkodził gospodarce i faktycznie zepsuł efekty wcześniejszych działań podjętych w celu ożywienia pacjenta. Dlatego zasadnym wydaje się założenie, iż opublikowane właśnie protokoły przesądzają o tym, iż realnym terminem pierwszej podwyżki stóp procentowych jest raczej styczeń 2016 roku niż grudzień bieżącego roku.
Czytelnicy mojego kącika na blogach bossy odnotowali pewnie, iż nie dawałem wiary w całe to straszenie stopami procentowymi w 2015 roku. Przyczyna była i pozostaje banalna – Fed cały czas porusza się w cieniu własnych błędów z pierwszej połowy XX wieku i nikt nie ma innego pomysłu na zakończenie zamieszania, niż inflacyjne ożywienie, które pozwoli zapomnieć o ryzyku powrotu kryzysu. Dlatego odważę się na tezę, iż w średniej perspektywie przedstawiciele Fed – jeśli nie zostaną zmuszeni np. przez polityków do ochrony oszczędzających zmianami w prawie – zgodzą się na znacznie wyższą inflację i zareagują z zamierzonym spóźnieniem.
W protokołach wraca również problem ryzyk, jakie wiążą się z podwyżką stóp procentowych w USA dla rynków wschodzących i globalnej układanki gospodarczej. Rezerwa Federalna wprost wskazuje, iż rozpoczęcie nowego cyklu w polityce monetarnej niesie ryzyko globalnych przesunięć kapitałów i nowych napięć w i tak już trudnym kontekście. Fed wprost wskazuje, iż starczy wzrost przekonania rynku, iż stopy procentowe w USA znalazły się na ścieżce wzrostowej, by na rynkach wschodzących pojawiły się mocne napięcia nie tylko gospodarcze, ale również polityczne (dokładnie użyto zdania other risks were noted, including geopolitical tensions).
Chciałbym wierzyć, że w tych zdaniach jest tylko to, co widzimy. Czy jednak nadużyciem będzie pytanie, że Fed odnotowuje ryzyko wybuchu jakiejś wojny, gdy zacznie podnosić stopy procentowe? Jeśli taka miałaby być cena, za zduszenie ciągle potencjalnego ryzyka wyższej inflacji w USA, to idę o zakład, że nikt z obecnych członków FOMC nie odważy się na szybką ścieżkę normalizacyjną, bo koszty byłyby znacznie wyższe niż kilka lat większej inflacji. Przeszłość pokazuje, iż bankierzy centralni dysponują narzędziami do walki z inflacją, jeśli tylko pojawia się zgoda ze strony zmęczonego inflacją społeczeństwa i do tego doświadczenia odwoła się Fed w przyszłości.
Na koniec nieco pofantazjujmy i zabawny się w scenariusz alternatywny. Fed poddaje się presji jastrzębi w polityce monetarnej i zaczyna cykl radykalnej normalizacji stóp procentowych. Kapitał masowo odpływa ze świata, czego konsekwencją jest katastrofalny wzrost rentowności długu wielu państw. Mapa świata wypełnia się wieloma Grecjami, których rządy stają na skraju niewypłacalności. Pogorszenie sytuacji gospodarczej doprowadza do radykalizacji na lokalnych scenach politycznych i wzrostu napięcia między państwami. Wygaszone latami gospodarczej współpracy konflikty ożywają. Ktoś ma ochotę dopisać ciąg dalszy? Również z tych powodów Fed zrobi wszystko, by stopy procentowe w USA rosły wolno, bardzo wolno.
