W nowym tygodniu do rangi wydarzenia urasta raport z rynku pracy w USA. Na wejściu można założyć, iż październikowy government shutdown spowoduje spore zamieszanie w raporcie Departamentu Pracy i w części komentatorzy pojawią się znów znane z poprzednich miesięcy opinie o słabym wzroście etatów. Dlatego dziś nieco konfrontacyjne z takimi tezami spojrzenie na liczbę miejsc pracy poza rolnictwem.
Generalnie rzecz ujmując w komentarzach zwykło się wiązać dwa fakty – spadek bezrobocia i skromny wzrost miejsc pracy. Analizom towarzyszą dwa wykresy – bezrobocia właśnie i miejsc pracy poza rolnictwem. W standardowym modelu bezrobocie przedstawia się wykresem liniowym a zmianę netto na wykresie liniowym lub na wykresach słupkowych (osobiście preferuję wykres słupkowy). W efekcie większość ogląda relację pomiędzy stopą bezrobocia a etatami mniej więcej tak, jak poniżej.
Co gorsze czasami mamy tendencję do skracania myśli i wykres liczby etatów nazywamy nowymi miejscami pracy poza rolnictwem, co powoduje, iż znika z wymowy znacząca część treści. Bilansem jest obraz rynku pracy, który wprawdzie redukuje bezrobocie, ale nie rzuca na kolana wzrostem liczby etatów. Stąd już tylko krok do tezy, iż Fed niewiele zrobił dla poprawy na rynku pracy a wzrost liczby etatów jest mizerny. Wystarczy jednak drobny zabieg w postaci dodania zmiany netto liczby etatów i wrzucenia wartości na wykres, by spadek bezrobocia nie trzeba było tłumaczyć standardową formułką o wycofaniu się z rynku pracy osób, które zatrudnienia znaleźć nie mogą lub zrezygnowani nie chcą jej nawet szukać, więc nie wliczają się do stopy bezrobocia.
Prawdą jest, iż analizę bezrobocia zawsze trzeba uzupełniać o stopę partycypacji, ale zanim kolejny raz przeczytacie, jak słabo rynek pracy w USA kreuje nowe etaty przypomnijcie sobie wykresy poniżej, które kilku znanych mi sceptyków wybiły z ich poczucia bezpieczeństwa a część zmusiły do spojrzenia na całość obrazu w nieco szerszym kontekście. Uprzedzając potencjalne zarzuty, najważniejszym wnioskiem nie jest to, że takiemu ułożeniu danych można zarzucić manipulację odczuciami u odbiorcy. Kluczowym faktem jest to, iż wystarczy skromny wzrost liczby etatów po 100.000-150.000, by stopa bezrobocia dalej spadała i w bliskim terminie osunęła się poniżej 7 procent, co radykalnie zmieni postrzeganie przyszłej polityki Fed.
Dla podkreślenia efektu za punkt wyjścia przyjąłem szczyt stopy bezrobocia z października 2010 r. Dane do wykresów za U.S. Bureau of Labor Statistics.
