Zgoda, tytuł jest przesadzony. Trudno jednak nie dostrzec przepaści, jaka dzieli dyskusję o zbliżającym się finale luzowania ilościowego w USA w mainstreamie a sygnałami, które wysyłają mniej zaangażowani w rynkową gorączkę analitycy.
Fakty są takie, iż w ramach trzeciej rundy luzowania ilościowego w każdym miesiącu Fed skupuje z rynku około 45 mld obligacji i za resztę papierów powiązanych z hipotekami (MBS). Każdy powie, że w tych liczbach nie ma żadnej tajemnicy. Jednak, jak odnotował to kilka tygodni wcześniej amerykański Barron’s proste uzupełnienie blisko 500 mld dolarów lokowanych w amerykański dług rocznie z projektowanym na przyszłe lata deficytem budżetowym USA (Tabela 1.1) oznacza, iż podtrzymanie programu w obecnej postaci równałoby się banalnemu faktowi – Fed niemal w całości finansowałby amerykański deficyt. Inaczej rzecz ujmując amerykański bank centralny kupowałby wszystko to, czego nie może sfinansować amerykański rząd własnymi przychodami.
Już tylko powyższy fakt wskazuje, iż QE3 w obecnej postaci zwyczajnie przerodziłoby się w coś tak absurdalnego, iż utrzymanie programu byłoby kuriozum, przy którym europejskie pomysły na umarzanie długów Grecji czy kradzież lokat w cypryjskich bankach byłyby wytłumaczalne i logiczne. Naprawdę kluczem do końca QE3 nie będzie wcale to, czy rynek pracy ulegnie poprawie a dane ułożą się tak a nie inaczej, ale brak przestrzeni i potrzeby luzowania ilościowego, gdy projektowany deficyt budżetowy będzie zachowywał się, jak na wykresie poniżej. W skrócie rzecz ujmując amerykański rząd zaczął lepiej czy gorzej sprzątać w swoich księgach po dynamicznym skoku deficytu w czasie kryzysu 2008-2013 i program QE3 staje się zbędny.
Powyższy wykres pokazuje również, iż bieżący rok może być ostatnim, w którym walka polityczna pomiędzy Republikanami a Demokratami o podnoszenie limitów zadłużenia będzie miała wysoką temperaturę. W kolejnych latach deficyt będzie mniejszy z każdym rokiem i władze zasadnie mogą argumentować, iż lepsze dla ożywienia gospodarczego jest spokojne redukowanie deficytu niż skokowe zacieśnienie wydatków. W sumie w perspektywie kilku lat amerykański deficyt zbliży się do poziomów niewiele różnych od tego, jak kształtował się, gdy władzę dzierżył republikański prezydent George W. Bush. Można tylko popuścić wodze wyobraźni i pomyśleć sobie, jak będą kształtowały się powyższe słupki, gdy USA nie zaplączą się w kolejną wojnę.
Bawiąc się pastiszem można i należy zadać retoryczne pytanie: dlaczego USA nie wpadnie na europejski pomysł umarzania sobie długów i nie skasuje długu, który posiada wobec Fed? Po pierwszym szoku przyszłaby refleksja, że nikt na tym nic nie straci. Wszak federalni pożyczyli federalnym, więc wszystko zostałoby w rodzinie. Idąc dalej tym tokiem myślenia można sobie pomyśleć świat, w którym Fed przedłuża skup długu z rynku na kolejne kilka lat, po czym rząd federalny przesuwa dług z ksiąg Fed do budżetu i dokonuje likwidacji swojego długu, który sam posiada. Brzmi znajomo? Oczywiście coś takiego wymagałoby nowego języka, którego świat jeszcze nie zna, ale to tylko kwestia wdrożenia słownika, który w Europie już testujemy.
