Dokładnie dwa lata temu fundusz OPERA FIZ, mający być pierwszym polskim funduszem hedge opublikował wycenę, która okazała się (jak na razie) najniższą wyceną w historii notowań tego funduszu. Wartość certyfikatów na koniec I kwartału 2009 wyniosła 52 108,54 PLN, co oznaczało, że była niemal pięćdziesiąt procent niższa, niż w momencie startu funduszu (połowa 2005 roku) i blisko 78 procent niższa, niż w szczycie, który miał miejsce w czerwcu 2007 roku. W ciągu siedmiu kwartałów aktywa funduszu straciły na wartości ponad ¾. Klienci z całą pewnością nie byli zadowoleni. Zwłaszcza, że w fundusz próbował pozycjonować się na rynku, jako wehikuł do zarabiania „w każdych warunkach niezależnie od koniunktury giełdowej”.
Do dziś twórcy mają chyba problem z wizerunkiem, jeśli po takich wydarzeniach na stronach internetowych funduszu możemy przeczytać:
„OPERA FIZ jest naszym „pierwszym dzieckiem” oraz sztandarowym produktem. Idea Funduszu powstała w odpowiedzi na oczekiwania i postulaty artykułowane przez naszych Klientów w trakcie wieloletniej współpracy. Wszystkie one sprowadzają się do jednego życzenia – zarządzać środkami Klientów jak własnymi pieniędzmi”
[…]
„Nie zamierzamy także zmieniać naszej filozofii inwestycyjnej i obciążać Klientów decyzjami dotyczącymi wyboru rynków, sektorów i klas aktywów – OPERA FIZ pozostanie funduszem o maksymalnym dopuszczalnym spektrum inwestycyjnym.”
[…]
„Fundusz w długim okresie powinien charakteryzować się niższą zmiennością (czyli ryzykiem) niż fundusze przywiązane tylko do jednego rynku/klasy aktywów.”
[…]
„Zarządzający funduszem wykorzystują wszelkie dostępne techniki inwestycyjne – od prostego zakupu pojedynczego instrumentu po złożone strategie oparte na instrumentach pochodnych (opcje, futures) oraz arbitraż.
Decyzje inwestycyjne Zarządzających zorientowane są na osiąganie absolutnych zysków. Nie koncentrujemy się na pobijaniu wydumanych benchmarków, ale dostarczaniu realnych zysków naszym Klientom.”
Brzmi paradoksalnie? Owszem. Myślę, że klienci funduszu, którzy wytrwali w nim do dziś mogą mieć spore powody do frustracji. W zasadzie nie mniejsze niż owe dwa lata temu, gdy prezes TFI Opera Maciej Kwiatkowski, pozwolił sobie na emocjonalny list do własnych klientów, w którym przyznał, że określenie baran jest na miejscu, ale bufon już niekoniecznie.
W tym samym liście poprosił o jeszcze jedną szansę, choć fundusz był początkowo stworzony na czas określony i można było go zamknąć, unikając tekstów taki jak ten, który Państwo czytacie.
Opera TFI jest w tej chwili w zupełnie innym miejscu, niż kilka lat temu. Aktywa funduszy są znacznie większe, przejęto fundusze od SEB TFI, powołano do życia kilka nowych i „sztandarowy produkt” wydaje się raczej kwiatkiem do kożucha. Dodatkowo fakt, że w ciągu ostatnich dwóch lat (czyli od minimum) zarobił niemal 35 procent, niczego nie zmienia.
Żeby dojść do punktu startu, czyli wyceny certyfikatu na poziomie 100 000 PLN zarządzajacy musi zarobić jeszcze 43 procent. Nie jest to nierealne. Przy niezłych warunkach (niestety bardzo zależnych od koniunktury) rok, może dwa lata. Żeby wyjść całkowicie z „obsunięcia” czyli osiągnąć nowy szczyt wartości certyfikatu potrzeba – błahostka – 240 procent.
Dziwną decyzją było utrzymywanie przy życiu tego tworu, który w żaden sposób nie jest tym (patrząc po wynikach), co obiecywano w materiałach reklamowych – mocno uzależniony od koniunktury na rynkach akcji.
Być może wiązało się to z tym, że Opera FIZ, powiązano jeszcze z dwoma funduszami – funduszem Universa.pl oraz funduszem Opera za 3 Grosze FIZ, o którego niefortunnej nazwie pisałem po jego powstaniu (https://blogi.bossa.pl/2007/04/01/dobra-marka/).
Klienci tego funduszu mają wciąż mniej niż 50 procent zainwestowanych środków (jeśli weszli w momencie jego utworzenia) piosenka Brechta o Mackiem Majchrze, może wywoływać wśród nich zrozumiałe zdenerwowanie.
Tym, którzy nie znają proponuję w wersji Nicka Cave’a
Ciekawie prezentuje się w tym kontekście Universa.pl, który od swojego minimum zyskał ok. 70 procent, a który miał naśladować wyniki Opera FIZ. Do dziś, zresztą możemy przeczytać na stronach Opera TFI:
„Universa.pl jest subfunduszem inwestującym głównie w akcje, którego polityka inwestycyjna możliwie wiernie naśladuje rozwiązania OPERA FIZ. Innymi słowy, jest to produkt inwestycyjny łączący cechy hedge-fundu oraz niebenchmarkowego funduszu oportunistycznego, nastawionego na absolutne stopy zwrotu (czyli niezależne od koniunktury rynkowej).”
Przy okazji po raz kolejny pozwolę sobie zapytać, czy słowa „oportunistyczny/oportunizm” w języku polskim nie mają jednak nieco innego znaczenia niż opportunistic w języku angielskim. Ale może to właśnie tłumaczy czemu wyniki tego funduszu różnią się od Opera FIZ, który miał być możliwie wiernie naśladowany. Może właśnie chodzi o ową „rezygnację z własnych poglądów”.
