Przed kilkoma tygodniami Superfund TFI poprosił mnie bym poprowadził wykład dotyczący teorii portfelowej poprzedzając tym samym wideokonferencję z udziałem samego jej twórcy – profesora Harry Markowitza. Choć wobec wielu koncepcji tej teorii jestem dość krytyczny sam fakt wystąpienia przed uznanym noblistą był dla mnie zaszczytem (nawet jeśli całe wydarzenie miało charakter promocji funduszu).Celem wideokonferencji było przedstawienie ogólnych zasad teorii portfelowej jak najprostszym językiem, co moim zdaniem Markowitzowi udało się bardzo dobrze.W dużym skrócie ? teoria portfelowa powstała w 1952 roku, wraz z opublikowaniem w Journal of Finance przez Markowitza artykułu ?Portfolio Selection? (do pobrania tu) .
Piętnaście stron okazało się przełomowe w podejściu do konstrukcji portfela aktywów. Do tej pory zarządzający starali się mieć w portfelach inwestycje, które cechowały się potencjalnie najlepszym zwrotem. Markowitz udowodnił, że dobrze skonstruowany portfel powinien zawierać różnego rodzaju klasy aktywów ? najlepiej jak najmniej skorelowane ze sobą. Zróżnicowanie portfela, czyli jego dywersyfikacja prowadzi do ogólnego zmniejszenia ryzyka portfela (ryzyka określanego jako jego zmienność). Co więcej oznacza to, że w porfelu mogą znaleźć się aktywa, które okresowo przynoszą nawet znaczne straty (pod warunkiem, że w zamian za to okresowo generują ponadprzeciętne zyski).
Rozważania Markowitza stały się podstawą stworzenia Modelu Wyceny Aktywów Kapitałowych (CAPM ? Capital Asset Price Model) w 1964 roku, później zaś doczekały się wielu krytycznych opracowań. Nie wchodząc w szczegóły ? założenie, że inwestorzy działają racjonalnie jest jedną ze słabości tej koncepcji (polecam książkę Roberta Haugena ?Nowa nauka o finansach. Przeciw efektywności rynku).
Mimo wielu modyfikacji jakich doczekała się pierwotna koncepcja Markowitza i pewnych wad, niewątpliwie był to przełom w świecie finansów.
Od kilku lat zauważam pewną tendencję wśród przedstawicieli instytucji finansowych ? głownie tzw. doradczych, żeby wspominać o dywersyfikacji i Markowitzu przy okazji oferowanych przez siebie usług. Nic to, że propozycje budowania portfela nawet nie ocierają się o zasady, które postulował noblista, ważne, że wykorzysta się jego nazwisko i parę skomplikowanych sformułowań.
Ale prawdziwy szok przyszedł kilka dni temu pocztą, gdy otrzymałem reklamówkę z ING BŚK nowego produktu, reklamowanego typowymi sloganami
- Stabilne zyski w każdych warunkach rynkowych
- 100% gwarancji kapitału
- Brak ?podatku Belki?
Proszę zapiąć pasy i przygotować się na jazdę ekstremalną. Osoby o słabszych nerwach proszone są w tym momencie o przerwanie. Oto fragment tejże ulotki (podkreślenia moje):
?Na wysokość wypłaty na koniec programu wpływa wzrost wartości portfela inwestycyjnego. Strategia inwestycyjna została oparta na innowacyjnym modelu matematycznym, który zdobył nagrodę Nobla (Markowitz Efficient Frontier Theory). Jego unikalność polega na tym, że generuje stabilne dochody zarówno na rynkach wzrostowych, jak i spadkowych?.
Mamy tu raj marketingowca ? trudne słowa (innowacja, unikalność), nagrodę Nobla, angielski zwrot ? baardzo poważna sprawa. Zaś całość oznacza mniej więcej tyle samo co ?zawarte w kremie unikalne lipidy zredukują zmarszczki nawet do 100%?.
Im bardziej patrzę na tę ulotkę, tym bardziej zastanawiam się czy KNF nie powinna w ramach kary, zlecić autorom tego wiekopomnego dzieła przeczytania 15 stron pracy Markowitza i napisania WŁASNYMI słowami streszczenia jego koncepcji.

