27/ Dobrze jest podążać za własnymi przeczuciami w tradingu
Przeczucie czyli podejrzenie lub odczucie nie oparte na dowodach, podświadome wrażenie istotności czegoś co się dzieje/ma wydarzyć, intuicyjna kalkulacja. Słownik wyrazów obcych Kopalińskiego używa tego słowa zamiennie z ?intuicją”, a psychologia zastrzega, żeby nie łączyć obu przez kontekst emocji. Intuicja czyli proces bezpośredniego nabywania wiedzy bez świadomego rozumowania; przekonanie które trudno uzasadnić; podświadomy przebłysk myślowy, w którym dostrzega się rozwiązanie problemu na podstawie szablonów, kalek, widzianych wcześniej zależności, które gdzieś tam zalegają w mózgu. Umysł gromadzi więcej informacji, niż nam się wydaje i w odpowiedniej chwili potrafi ich użyć
Skoro nieświadomie można przywoływać jakieś wzory z pamięci to wcześniej należy je tam załadować w procesie nauki, doświadczenia, obserwacji. Zawsze nurtowało mnie jak działa to w tradingu – żeby przeczucia wywoływały pozytywny efekt to owe matryce pewnie muszą być uprzednio zakodowane w podświadomości w jak najbardziej prawidłowej postaci, ale ponieważ nie mamy na to wpływu, to mimo naszych najszczerszych chęci gromadzi się tam niezły śmietnik, skoro tak prosta rzecz jak przesądzenie czy kurs wzrośnie czy spadnie, okazuje się diabelnie trudnym i rozczarowującym zadaniem.
Dlatego wolę obiektywne i bardziej zmysłowe bodźce. Gdyby operacyjnie usuwano przeczucia odnośnie tego co zrobi rynek, stałbym pierwszy w kolejce do tego zabiegu. To chyba najbardziej zwodnicza i najfałszywiej obiecująca część ludzkiej psychiki jeśli chodzi o trading. Choć pewnie wiele osób się ze mną nie zgodzi. I częściowo mieliby rację. Zapewne niejeden z czytelników słyszał o eksperymentach z udziałem 2 grup, mających do rozwiązania angażujące poznawczo zadanie oparte na sporej dawce informacji, gdzie pierwsza grupa dostała czas na analizę, druga musiała szybko podjąć decyzję. Kto wygrywał? Ta druga! Wielu zarządzających w funduszach hedgingowych czy nawet wielkiego formatu inwestorzy jak Warrent Buffet przyznaje, że ich decyzje są po części oparte właśnie na przeczuciach, szóstym zmyśle. Nie wiem na ile to dar natury ale prawdopodobnie jednak dużą rolę spełniło doświadczenie, wiedza i wyobraźnia, które przez lata podejmowania podobnych decyzji odkładały się w podświadomości w formie owych użytecznych szablonów.
Możliwe, że podobnie rzecz ma się z tradingiem gdyby nie jedna, istotna różnica- w przypadku owych guru takie decyzje oparte na intuicyjnych przebłyskach podejmuje się raz na rok czy kilka lat. Trader musi je podejmować kilkadziesiąt czy kilkaset razy rocznie. Błąd nietrafienia wówczas rośnie, teoretycznie tym mocniej im bardziej skomplikowana jest materia do której się odnosi. Mówi się o tzw. intuicji fundamentalnej, gdzie trzeba wybrać najmocniejszych kilka spółek z setek czy tysięcy innych, z których wstępnie filtruje się kilkadziesiąt. Trader zaangażowany natomiast w typowo probabilistyczne podejście decyzyjne ma zadanie prostsze -musi wyczuć tylko kierunek, ma więc w zasadzie 2 opcje- wzrost i spadek, czy może być coś prostszego? A mimo to większość traci. Dlaczego? Odpowiedź jest w tym samym stopniu prosta w wyjaśnieniu co trudna w realizacji: chodzi o ryzyko i jego kontrolę. Nawet jeśli trafię z przeczuciami w ponad 50% przypadków, pozostaje ta reszta, gdzie muszę wiedzieć jak sobie poradzić ze stratami. Wg mojej wiedzy to najsłabszy punkt intuicyjnych inwestorów.
Mnie wręcz paraliżuje opieranie swoich decyzji na przeświadczeniach, pomimo jakiegoś już nabytego bagażu doświadczeń, może to wina profilu osobowościowego a może po prostu brak intuicji. Jak sięgam pamięcią więcej przeczuć była nietrafna, ale zdarzał się rodzaj pewnego zestrojenia z rynkiem kiedy takie numery się udawały. Nie dawało to jednak komfortu ponieważ było niewytłumaczalne, nieregularne, z niczym nie skorelowane, dlatego starałem się tego oduczyć. Ale nawet teraz, gdy staram się wykluczać je z procesu decyzyjnego, i tak przychodzą na myśl co jakiś czas, powodując pewne napięcie między tym co czuję a aktualną akcją na rynku. A co dopiero, jeśli w grę wchodzi kilkanaście rynków, które znajdowały się w portfelach Turtles!? Nie na darmo Dennis i Eckhardt uczyli swoich podopiecznych pozbycia się przeczuć jako elementu nieprzydatnego w ich tradingu. W to miejsce mieli przygotowane obiektywne rozwiązania mechanicznego systemu, pozwalające w mig podjąć decyzję bez względu na stan rynku. Z mojego ulubionego cytatu Williama Eckhardta:
Nie myśl o tym co rynek zamierza zrobić: nie masz nad tym absolutnie żadnej kontroli. Myśl o tym co ty zamierzasz zrobić jeśli rynek znajdzie się w danym miejscu.
Na koniec coś co może zabrzmieć seksistowsko ale zaręczam, że nie jest to moją intencją. Eksperyment angielskich psychologów na 15 tysięcznej próbie pokazał, że trafną intuicję wykazało 76 proc. mężczyzn i 67 proc. kobiet. Tymczasem w praktyce wiele kobiet wierzy we własną intuicję, chociaż jej nie ma, a większość mężczyzn nie wierzy w swoją intuicję, chociaż ją ma. Czy ma to być zachęta? Nie 🙂 Raczej powód do zastanowienia: jeśli masz intuicję, a jest duża szansa na to patrząc na owe procenty, i jednak przegrywasz, to co jest nie tak? Odpowiedź padła już wyżej…
c.d.n.
–*Kathay*–
