24. Szczęście (fart) jest składnikiem sukcesu w tradingu w długim okresie
Ponownie dość nieobiektywna kategoria z racji swojej niemierzalnej wartości. Mimo to jej wpływ zaczyna być odczuwalny w wyniku finansowym jeśli pod uwagę weźmiemy długi termin.
W tym wypadku słowa fart i fortunny traf oddają dokładniej tłumaczenie oryginalnego słowa angielskiego ?luck” niż szczęście rozumiane jako zadowolenie, satysfakcja czy użyteczność. Wprawdzie satysfakcjonujący trading ma znaczny wpływ na stan psychiki i podnosi morale ale tym razem chodzi bardziej o efektywność transakcji a nie nastroje dokonującego ich. Mimo to użyję w tekście słowa „szczęście” jako zamiennik farta.
Wyjaśnię od razu podejście nie tylko Dennisa i Eckhardta ale wielu innych profesjonalnych inwestorów, szczególnie systemowych. Trading jest jedną z działalności gdzie fart powinien mieć minimalne znaczenie. Niepożądane w ogóle jest branie go pod uwagę jako element sukcesu ani element strategii. Nawet jeśli się zdarza to najczęściej jest bilansowany złośliwymi uśmiechami fortuny czyli niefartem. Ten ostatni natomiast dobrze gdy jest rozpatrywany przy tworzeniu własnej strategii jako wyzwalacz w procesie tzw. ?worst case scenario” (?najgorszy możliwy scenariusz”) czyli : jak zadziałać racjonalnie jeśli wszystko idzie nie tak jak powinno. Może to wyglądać przykładowo podczas testów w ten sposób, że jako cenę zawarcia transakcji na danym słupku bierzemy najgorszą cenę (na przykład przy kupnie – cenę maksymalną dnia) aby zrobić zakładkę na poślizg czy brak płynności. Każdy kto inwestował w kontrakty czy waluty wie co to znaczy brak szczęścia gdy tworzą się luki przeskakujące nasze zlecenia albo kurs odjeżdża bez realizacji naszego zlecenia. To jednak tylko wierzchołek owej góry pozornego (nie)szczęścia.
Zakładając optymistycznie, że ktoś jest urodzonym szczęściarzem, i tak nie ma szans trafiać za każdym razem. Nawet jeśli ciąg szczęśliwych transakcji, nie popartych rzeczywistą przewagą wynikającą z metody/strategii, trwa długo, bardzo często tworzy to niebezpieczne iluzje. Doskonale opisuje je Nassim Taleb w swojej książce, której tytuł został niefortunnie przetłumaczony jako ?Ślepy traf”. Dużo lepiej owe miraże oddaje oryginalny tytuł: ?Ogłupiony przez losowość” (Fooled by randomness).
Trafne inwestycje, oparte na pozornie działającej metodzie albo na udanym wstrzeleniu się w rynkowy trend, wzbudzają w inwestorach poczucie swej wielkości, nieomylności i umiejętności, nawet wśród doświadczonych graczy. To usypia i często pozostawia w nieświadomości , że ten sukces jest poniekąd związany ze szczęściem. Brutalna weryfikacja przychodzi prędzej czy później a delikwent nie wie, że szczęście się skończyło a zaczynają się liczyć rzeczywiste kwalifikacje. I tak oto dzieci hossy giełdowej budzą się z upojenia gdy bessa opanowuje parkiet. Podobna sytuacja zabija antytrendowców, którzy nie wyobrażali sobie, że pewnego dnia przyjdzie trend o takiej sile, która zrównuje ich rachunek z podłogą.
Największej presji szczęścia są poddani początkujący, szczególnie ci niemal zupełnie nie przygotowani pod względem wiedzy do tradingu, którym uda się zyskownie przejść kilkanaście pierwszych transakcji. To nie uczy ich niemal nic albo uczy niewłaściwego myślenia i złych nawyków. Refleksja ?miałem szczęście” nie przychodzi im do głowy, jest zastępowana za to inną konstatacją: ?to przecież proste, rzucam pracę”.
Inna częsta pomyłka – traktowanie praw giełdy oraz zarabiania jako hazardu. W kasynie przewaga leży po stronie krupiera, to czy uda nam się zgarnąć wysoką wygraną zależy niemal wyłącznie od dobrej passy, wyjątkowo jedynie od blefu, analizy na nic się nie przydają gdyż rozkłady są totalnie losowe. Na giełdzie natomiast wszyscy mamy jednakowe szanse, to my mamy być krupierami i wypracować przewagę zamiast liczyć na szczęśliwe rzuty czy rozdania. No może poza graczami wierzącymi w swój nos, którzy tak naprawdę igrają z losem. I tymi, którzy pojawiają się na parkiecie z niezweryfikowaną metodą. Albo tymi, którzy zweryfikowaną, działającą metodę stosują wybiórczo. We wszystkich tych wypadkach szczęście musi być w zasadzie integralnym składnikiem tradingu bo bez niego porażka to kwestia czasu.
Ale trzeba oddać sprawiedliwość rzeczywistym procesom, w których pewna doza szczęścia zawsze się przydaje i pomaga, ale nie powinna uzależniać, raczej wzmagać czujność. Spójrzmy na poniższe sytuacje, do bólu realne, na które nie mamy wpływu takiego jak na opracowanie własnej metody i jej konsekwentną realizację, a które niuestannie oplatają nasze działania:
- nasze zlecenie zostaje zrealizowane jako ostatnie, 50 kolejnych już nie i następuje gwałtowny ruch w naszym kierunku
- do odpalenia naszego stop lossa zabrakło 1 punktu/ pipsa a potem rynek się odwraca i realizuje trend dający nam rekordowy zysk roku
- wchodzimy na rynek z nowym systemem i okazuje się, że dochodzi w kilku transakcjach do realizacji zysków niewidzianych w testach (nasz kolega wchodzi w tym czasie ze swoim systemem, który w tym momencie wpada w spiralę największego obsunięcia w historii)
- w naszej analizie pominęliśmy wskutek błędu jakiś szczegół albo informację, co zmieniło jej wymowę ale spowodowało, że dzięki niej zarobiliśmy; gdyby ów brak znalazł się w analizie , jej wnioski byłyby zupełnie przeciwne i skończylibyśmy stratą
Odwróćmy teraz kolejność w powyższych przypadkach, dodając wszędzie przedrostek nie-. Czy teraz brzmią one bardziej znajomo? 🙂 Tyle, że na to nie mamy już wpływu. Możemy tylko nauczyć się być przygotowanym na niefart.
Mimo to szęścia (świadomego) wszystkim życzę!
c.d.n.
—* Kathay *—
