Kiedy na giełdy wkrada się strach graniczący z lękiem i paniką, media wprowadzają dyżurne rubryki pod hasłami „jak przeżyć spadki?” czy „jak się zabezpieczyć?”.
Kiedy wyruszałem na wakacje znany dziennikarz finansowy radził w jednej z audycji radiowych w tym własnie temacie: „Przede wszystkim inwestować tylko takie kwoty, na stratę których możemy sobie pozwolić”. Czy ktoś próbował kiedyś rzeczywiście zastanowić się na sensem tej banalnej podpowiedzi? Mam wrażenie, że ten oklepany frazes jest podawany jak pałeczka w kolejnej sztafecie a nikt nigdy nie pochylił się nad jego logiką. Od czego jednak nasze blogi 🙂
Gdyby owa porada była słuszna pod każdym względem, pierwsze co powinienem był zrobić to wycofać swoje emerytalne składki z OFE. To nie są bowiem środki, na stratę których mogę sobie kiedykolwiek pozwolić. A przecież te fundusze podlegają takim samym prawom ciążenia jak cała reszta instytucji inwestującym powierzone pieniądze więc nie wyłączamy ich z zasady „środków do stracenia”. Fundusze również tracą, padają, są instrumentem gry. Potencjalne wielkości obsunięć kapitałów są podobne jak przy własnoręcznym zarządzaniu kapitałem. Mówimy przy tym oczywiście o inwestowaniu a nie spekulacji czy jakichkolwiek metodach timingu rozumianych jako zmiany zaangażowania zależnej od koniunktury.
Jeśli bowiem mieć na myśli właśnie to ostatnie to rada powinna być inna: jeśli nie potrafisz, nie posiadasz własnej strategii przewagi to nie ryzykuj swojego kapitału w ogóle, bez znaczenia jaka jest koniunktura. Chyba, że wkalkulujesz ewentualne i na 90% pewne straty do wydatków na: dobrą zabawę (do pewnego momentu), mały hazard, sporty ekstremalne czy rozrywki wydatkujące adrenalinę w ogóle. Lub koszt edukacji.
Słowo kalkulować ma tutaj specjalne znaczenie ponieważ gatunek homo sapiens generalnie ma skłonność do nie zawsze racjonalnego dysponowania w głowie kapitałami, co spece od finansów behawioralnych nazywają „księgowaniem mentalnym”. Najprościej wyjaśniając: to zjawisko polega na skrzywieniu w nas skłonności do dysponowania środkami na określone cele, nieracjonalnym segregowaniu inwestycji, a w rezultacie zaburzeniu podejścia do ryzyka. Objawów istnieje wiele, jeden z nich:
W często przytaczanym eksperymencie pytano badanych czy kupiliby nowy bilet do teatru/ kina o wartości 50 $ jeśli po drodze zgubili taki sam poprzednio kupiony lub w drugiej wersji – jeśli po drodze zgubili banknot o tym nominale. Zdecydowanie więcej indagowanych kupiłoby nowy bilet w drugim wypadku pomimo tej samej kwoty straty. Powodem jest „księgowanie” w głowie biletu i banknotu na 2 różnych „rachunkach” a co za tym idzie – zmienia to nasze podejście do rzeczywistego dysponowania pieniędzmi czy kapitałami w ogóle.
Tego typu mentalne księgowanie zaburza więc również myślenie o giełdzie.
A więc uwaga w związku z tym!
Psychika potrafi narobić w naszym umyśle a potem w zachowaniu niepowetowane szkody finansowe. Jeśli powiemy sobie „te 20 tysięcy nie znaczy dla mnie na tyle dużo, żebym sobie nie mógł pozwolić na ich stratę” to pozbycie się tej kwoty z takim myśleniem jest niemal gwarantowane. Dlaczego? Ano dlatego, że już zaszczepiliśmy w swojej podświadomości komunikat „kasa na stratę” za co z wdzięczności otrzymamy od naszego wewnętrznego systemu polecenia typu: nie respektuj stopów, ryzykuj bez umiaru, gwałć zasady, hoduj straty. Po prostu wmówiliśmy sobie już na starcie lekceważący stosunek i w pewnej części lenistwo umysłowe, które niestety kosztują. Proponuję zrobić pod tym kątem własny rachunek sumienia i powspominać uczciwie w takiej perspektywie swoje przeszłe dokonania. Czasem ów moment „kapitał na straty” nie przychodzi już z pierwszą transakcją ale skutek końcowy jest zazwyczaj taki sam.
Stąd proponuję nigdy nie podchodzić z takim nastawieniem do swoich pieniędzy! Zawsze wymagają szacunku i każda kwota powinna być z atencją traktowana jeśli inwestowanie bierzemy na serio. Usilnie więc propaguję podejście, które dla dobra inwestorów zakazuje księgować w głowie kapitał na stratę! Obojętnie jak bardzo dużą kwotą angażujemy się w przedsięwzięcia giełdowe nie pozwalajmy wciskać sobie dziennikarskich głupot lub więcej czasu poświęcać kolorowi płytek niż wyborowi inwestycji.
O tym jakie kwoty inwestować w kolejnych wpisach.
—Kat—
