Jak w praktyce formować i doskonalić swój mindset inwestora? Na to pytanie staram się udzielać porad w tym wątku.
Najbardziej efektywną metodą prawidłowego ukształtowania mindsetu jest praktykowanie pod nadzorem: coacha, mentora, szefa w firmie inwestycyjnej, doświadczonego inwestora z dorobkiem. Rzadko kto ma taką szansę, więc nie mamy wyjścia i musimy być coachami sami dla siebie. Pomysł jak robić to z głową podrzuciła mi znajoma psycholożka. Dostosowałem go do inwestycyjnej branży.
5. Wywiad z samym sobą
To połączenie 2 rodzajów rodzajów wywiadów:
– wywiadu typu dziennikarskiego (wizerunkowy)
– wywiadu typu psychologicznego (terapeutyczny)
Dlaczego połączenie i jaki ma cel taki wywiad dokonany na samym sobie?
W wywiadzie dziennikarskim odpowiada się na 2 rodzaje osobistych pytań (poza pytaniami o opinie n/t czegoś lub kogoś):
(1) Pytania adoracyjne
(2) Pytania krytykujące, drążące, niewygodne
W tych pierwszych chodzi o wydobycie i nagłośnienie osiągnięć oraz sukcesów, wraz z historią ich powstawania. Dokładnie takie samo odpytanie siebie ma za zadanie docenienie siebie, wydobycie postępów, które zrobiliśmy, małe nagrodzenie się za nie, ocenę ich. Można w tym dać się ponieść jak w prawdziwym wywiadzie i w taką rolę „gwiazdy” wejść. To ma być motywacyjne!
W przypadku pytań drugiego rodzaju to już grillowanie robione na zimno. Stawianie trudnych pytań ma za zadanie docieranie do sedna jakiegoś problemu, wyjaśnianie braków i niedociągnięć, wyciąganie tłumaczeń. Ma to jednak pewną wadę – odpytywany mówi zwykle tylko to, co chce, by inni usłyszeli, często ubarwione i mocno przefiltrowane, albo wręcz stanowi odwrócenie kota ogonem. Czyż nie robimy tego samego wobec siebie, chroniąc swoje ego i 4 litery? Stawiam to tutaj w roli kontrastu, czyli czegoś, czego za wszelką cenę w tym ćwiczeniu należy uniknąć. Wzrostowy mindset krytyki nie traktuje jako atak, lecz jako narzędzie refleksji i rozwoju.
Z kolei wywiad typu terapeutycznego, czyli taki z kozetki w gabinecie psychologa, ma za zadanie docieranie do prawdy, nie ubarwianie, nie chowanie faktów, dotykanie czasem miejsc bolących, nawet głębiej niż na spowiedzi.
Na kozetce psycholog czy psychoterapeuta leczy właśnie przez zadawanie pytań i sugerowanie dojścia do odpowiedzi przez wskazywanie błędnych założeń, słabych miejsc, pokazywanie faktów z innego punktu widzenia, wyjaśnianie, nakierowanie. W ten sposób jesteśmy zmuszeni do bycia szczerym dla własnego dobra. Zupełnie przeciwnie niż w wywiadzie dla mediów, w którym robimy wszystko, by takiej prawdziwej twarzy nie pokazać, gdzie udajemy, wymyślamy, stawiamy się w najlepszym świetle.
W auto-wywiadzie łączymy więc pytania adoracyjne z jednej strony i pytania z terapii z drugiej strony. Sami sobie na nie odpowiadamy, ale w sposób szczery i przemyślany, nie chodzi o to, by to tylko zaliczyć, prześliznąć się dla spokoju – to robimy już na co dzień.
Dlaczego taki wywiad?
– W dialogu wewnętrznym, opisywanym we wcześniejszej części, chodziło o wydawanie spobie prawidłowych poleceń i komunikatów, afirmację zamiast krytyki; natomiast wywiad jest nastawiony na analizę i rozwiązywanie problemów oraz rzeczywistą ocenę sytuacji,
– wywiad w formie drążących pytań wymaga docierania po kolei do sensownie i z namysłem formułowanych odpowiedzi, kopanie coraz głębiej, dochodzenie do ukrytych pokładów pod- i świadomości,
– szczerość w auto-wywiadzie ma wydobywać nie to, co wypada mówić, ale to, co faktycznie siedzi nam w głowie i sercu;
– brak odpowiedzi na pytanie lub odpowiedź wskazująca nieprawidłowości sugeruje problem, którym musimy się zająć, to trzeba zapisać jako do zrobienia, do przemyślenia, do poszukania właściwego rozwiązania, zgodnie z maksymą:
Nie zrozumiesz czegoś zanim tego nie zapiszesz.
~Hugh Mellor
– forma wywiadu to celowe kierowanie do siebie konkretnych pytań i zagłębianie się w nie w sposób strukturalny, celowany, pozwala systematycznie przebrnąć przez wszystkie nurtujące tematy i nie pójść dalej, dopóki nie odpowie się wyczerpująco na poprzednie pytania,
– zmusza to do myślenia w uporządkowany sposób i docieranie do miejsc, w które zwykle nie docieramy; najczęściej myślimy o czymś dość chaotycznie, powierzchownie, tutaj mamy swoje 5 minut być zrobić to w sposób uważny, dokładny.
Cel to oczywiście sprawdzenie stanu swojego mindsetu, poszukanie słabych i niedookreślonych stron, sprawdzenie swojej wiedzy, dokopanie się do własnych obaw, strachów, rzeczywistych myśli, porównanie do pożądanego stanu, wydobycie problemów do rozwiązania i przekonań do zmiany. Gwarantuję, że po takiej sesji z samym sobą dokopiemy się do faktów, które z reguły przemilczamy, przed którymi się chronimy, które zwykle pokrywamy warstwami izolacji.
Tematyka pytań dowolna i bez ograniczeń. Najlepiej gdy dotyczy tematów, z którymi czujemy się niepewnie, które gdzieś tam nas wewnętrznie trawią.
Przykłady:
Temat wywiadu- straty.
Co takiego jest w stratach, że tak mnie denerwują? Dlaczego?
Co by się zmieniło, gdybym tak bardzo nie bał się strat?
Dlaczego nie ucinam strat tylko pozwalam im narastać?
Dlaczego nie chcę używać stop-lossa? Jakie mam na to wymówki?
Czy chcę spróbować to zmienić i jak?
Temat wywiadu- brak dyscypliny
Dlaczego regularnie łamię dyscyplinę? Dlaczego odpuszczam własne zasady zajęcia pozycji w swojej strategii? Skąd u mnie ten nawyk?
Czy mam przekonanie do tej strategii? Czy mam rzeczywiście potrzebę działania wg tej strategii? Czy coś w niej jest nie tak, że zagaduję ją własnymi mniemaniami o kierunku rynku?
Czy chcę nauczyć się zdyscyplinowania? Czego mi do tego brakuje?
Kluczem jest docieranie z tymi pytaniami w każdy zakamarek danego tematu, drążenie we wszystkich kierunkach, łapanie każdego wątku, który się po kolei pojawia i bycie ze sobą szczerym. Odpowiedzi pomogą zidentyfikować problemy, rzeczywiste myśli i przekonania, wymówki, wzorce i historie, które nie sprzyjają sukcesowi.
Spisanie wniosków z takiej sesji oczywiście nie równa się rozwiązaniu tych problemów, ale daje już głębokie pojęcie o tym, na czym rzeczywiście stoimy, jakie mamy rzeczywiste pragnienia i obawy, gdzie istnieją słabe punkty, czego nam brakuje, co wymaga pracy i naprawy.
Nie chcemy lub nie lubimy się poważać na tego rodzaju autoterapię, to wytrąca nas z komfortowej strefy, zmusza bowiem do oceny siebie, a nie tylko robionych analiz i używanych strategii. Szczerość potrafi wykryć naprawdę nieoczekiwane odpowiedzi, a być może nawet niektóre rozwiązania.
—kat—
