Spekulacyjne bańki w słowach i czynach

W ubiegłym tygodniu Bloomberg udostępnił zapis wywiadu lubianego przez mnie Johna Authersa z personą amerykańskiej sceny inwestycyjnej – Jeremy Granthamem – na temat aktualnej kondycji rynku amerykańskiego i przede wszystkim spekulacyjnych baniek.

Wywiad znaczący, uznałem że istnieje kilka powodów, dla których warto się nad nim przez chwilę pochylić.

Kim jest Jeremy Grantham? Zarządzającym funduszem GMO (65 mld $ obecnie), autorem naprawdę ciekawych analiz w newsletterach (prognozy na 7 lat do przodu!), weteranem inwestowania z kilkudziesięcioma latami doświadczeń, ojcem jednego z pierwszych funduszy indeksowych w latach 70tych, komandorem Order Imperium Brytyjskiego.

W branży znany jako głośny krytyk poczynań rządu po krachu w 2007, kontrarianin rynkowy, często uważany za notorycznego „niedźwiedzia”. Ale branża uznaje, że jego timing z ostrzeżeniami przed bessami w 2000 i 2007 roku był trafny. Od kilku miesięcy ostrzega przed krachem kolejnym.

Tego właśnie dotyczył wywiad. Wynotowałem sobie z niego i przetłumaczyłem kilka wybranych mięsistych cytatów z Granthama:

„Krach Covidowy jest zupełnie inny od klasycznego końca rynkowej hossy, który zwykle polega na bańce i jej pęknięciu. Jako ostry efekt zewnętrzny przypominał bardziej techniczny krach z 1987 roku spowodowany zabezpieczeniem portfeli: krótkie uderzenie i szybki powrót w górę. Patrząc wstecz, chociaż oba były bolesne w swoim czasie, są zaledwie mgnieniami w długoterminowym przeświadczeniu o rynkowym szczycie”

Tu Bloomberg pokazuje odnośny wykres porównujący ona tąpnięcia, wrzucam go jako ciekawostkę:

“Ostatnie 12 miesięcy było klasycznym finałem 11 letniej hossy. Szczytu przewartościowania w każdym decylu ceny do sprzedaży […], wszystkie miary długu i depozytów są na szczytach. Spekulacyjne miary jak wolumen opcji call, wolumen obrotu indywidualnych inwestorów, a także ilości akcji OTC i groszowych są rekordowe.”

“Robinhood i bezprowizyjni brokerzy detaliczni doprowadzili do wzrostu ilości nowych inwestorów bez doświadczeń w zakresie historycznych baniek i ich pęknięć. Więc skala szaleństwa jest ogromna.”

“Wreszcie Dogecoin, AMC i Gamestop – warte miliardy na rynku i nawet nie udające poważnych inwestycji.”

“Inwestowanie „memowe” – pomysł, że coś jest warte zainwestowania, albo raczej, hazardu tylko dlatego, że jest zabawne – stało się powszechną praktyką. To jest totalnie nihilistyczna parodia prawdziwego inwestowania. To jest, ludzie, największa amerykańska wyprawa fantasy wszech czasów.”

„Dziś wypompowałbym powietrze z cen wszystkich aktywów tak delikatnie jakbym mógł, wiedząc, że wcześniejsze spadki, jakkolwiek bolące, byłyby mniejsze i mniej niebezpieczne niż czekanie”

„Obecne zdarzenie jest szczególnie niebezpieczne ponieważ obligacje, akcje i nieruchomości są napompowane razem. Nawet towary wzrosły. Taki zakład nigdy nie zdarzył się wcześniej, nigdzie. Najbliższa była Japonia w 1989.”

„Fed od czasu Volckera nigdy nie był tak bezradny i pozostaje nadal.”

„Odhaczając wszystkie niezbędne warunki określające spekulacyjny szczyt, rynek w USA był historycznie uprawniony do spadku w każdym momencie od stycznia tego roku. Jedną specyficzną charakterystyką największych baniek w USA – 1929, 1972 i 2020-  było to, że samą końcówkę poprzedzały blue chipy dające większe zwroty niż agresywne spółki o wysokiej beta.” 

„Prawdopodobnie aktywem, które najbardziej przypomina Nasdaq w 2000 roku jest Bitcoin, który ucięto o ponad połowę w ostatnich tygodniach. W 2000 r krach Nasdaq o 50% był perfekcyjnym strzałem ostrzegawczym dla szerokiego rynku 6 miesięcy wcześniej.”

Tu kolejny wykres porównujący ówczesne pęknięcie NASDAQ i Bitcoin dziś:

„Program stymulacyjny i szczepienia razem powinny spowodować, że bańka będzie trwała dłużej i stanie się większa.”

„Im wyżej zajdziemy tym dłuższy i głębszy ból. Powrót potem na rynek jest technicznie łatwy, ale trudny psychologicznie: zacznij uśrednianie pozycji gdy rynek osiągnie poziom ceny 18 razy zyski”

„Ze stopami procentowymi na najniższym poziomie od 4 tysięcy lat, portfel 60% akcje/40% obligacje wydaje się szczególnie niebezpieczny. Ale są 2 sektory na historycznie niskich wycenach: akcje emerging-markets w porównaniu do S&P oraz akcje spółek wartościowych w porównaniu do wzrostowych.Jestem przekonany, że one przyniosą przyzwoite zwroty przez 10-20 lat i pewnie zachowają się dużo lepiej.”

„Tak, jest trochę bańkowatych rzeczy w aktywach zielonych/ESG, tak jak wszędzie. Ale wiatr rządowego wsparcia i korporacyjnej identyfikacji jest za „zielenieniem” gospodarki.”

***

To kilka słów o powodach, dla których zwracam uwagę na ten wywiad:

Grantham może mieć 100% racji z tym, że przechodzimy właśnie spekulacyjną bańkę, tym bardziej, że nie on jeden o tym mówi. Ważne by sensownie argumentować, pokazywać badania/statystyki/ dane.

To, że może mieć rację, nie oznacza, że bańka za chwilę pęknie. Ona może trwać miesiącami czy latami. To rynek swoimi pieniędzmi i zachowaniami, jakkolwiek (nie)racjonalnymi, decyduje o tym, a nie Granthamowie tego świata.

Niezgadzanie się z wszystkimi Granthamami widzącymi bańkę nie oznacza, że trzeba ich ignorować. Najlepsze idee i pomysły rodzą się z przeciwstawnych teorii.

Inwestowanie jakby krach wisiał na włosku nie ma sensu, wymaga jedynie sporej dozy ostrożności, to rynek może mieć bowiem rację a nie Granthamowie.

Szaleństwo kryptowalut nie jest niczym nowym. To jest to samo, co już było w historii wielokrotnie, tylko w nowym opakowaniu. Bańki będą się tu pojawiać i pękać czy komuś się to podoba czy nie.

Każde pokolenie inwestorów musi przejść krach je formujący. Nie uciekniemy przed tym i tym razem tak czy inaczej. Drukarki Fed są bezradne w obliczu szaleństw tłumu. Granthamowie są potrzebni by od czasu do czasu nam o tym przypomnieć.

—kat—

1 Komentarz

  1. Tomasz

    Z stałymi niedźwiedziami jest taki kłopot, że czasami im się udaje podobnie jak zepsuty zegar 2 razy na dobę wskaże dobrą godzinę. Oczywiście krachy się zdarzają, natomiast statystycznie jest się na przegranej pozycji grając ciągle na spadki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Proszę podać wartość CAPTCHA: *

Klauzula informacyjna

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska S.A. („My” lub „DM BOŚ”) z siedzibą w Warszawie (ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa). Będziemy przetwarzać, Pani/Pana dane na potrzeby udzielenia odpowiedzi na Pani/Pana zapytanie, możliwości skorzystania z usługi oferowanej przez DM BOŚ, a także realizacji naszych prawnie uzasadnionych interesów, tj. rozpatrywania skarg oraz obrony przed roszczeniami. Ma Pani/Pan prawo dostępu do danych, żądania ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia. W dowolnym momencie może Pani/Pan także wnieść sprzeciw, z przyczyn związanych z Pani/Pana szczególną sytuacją, wobec przetwarzania Pani/Pana danych dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów DM BOŚ. Może się Pani/Pan z nami skontaktować wysyłając e-mail na adres: makler@bossa.pl lub list na adres: ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa, dzwoniąc na infolinię pod numer + 48 225043104 lub odwiedzając jedną z naszych placówek (lista dostępna pod http://bossa.pl/dmbos/oddzialy/). Może Pani/Pan skontaktować z Inspektorem Ochrony Danych m.in. korzystając z e-mail: iod@bossa.pl lub listownie na nasz adres. Więcej informacji o przetwarzaniu Pani/Pana danych, czasie przechowywania, prawach i sposobach kontaktu znajduje się w naszej Polityce Prywatności.