Na samym początku ustalmy jedno. Inwestorska Arkadia nie istnieje. Kraina szczęścia i idealnej sprzedaży na samym szczycie trendu wzrostowego to mrzonka. No dobra zdarzają się wędrowcy, którym wydaje się, że dokonali cudu tego odkrycia, lecz zwykle okazywało się to zaledwie chwilową mrzonką.
Na moim symbolicznym wykresie obszar, o którym marzą inwestorzy zaznaczony został w taki sposób, żeby szczytu niemal nie było widać. To dla naszego rozsądku i bezpieczeństwa. Odwołując się ponownie do symboli mitologicznych, staram się zachować jak Odyseusz, który tuż przed przepłynięciem obok wyspy Syren, swoim współtowarzyszom podróży kazał zalepić uszy woskiem. W tym wypadku nie będę tak brutalny, ale po co macie to widzieć.

Znacznie bardziej interesuje mnie obszar zaznaczony na żółto. To miejsce realnych zmagań inwestorów z rynkiem. Choć pozwoliłem je sobie w tym modelu ujednolicić, ten obszar ma mnóstwo odcieni. Szczególnie dla uczestników rynku. Najbardziej oczywisty podział to ten – przed oraz po osiągnięciu szczytu. Zacznę od tego po prawej stronie, czyli jesteśmy już w trakcie spadków. Naturalnie nie mamy pojęcia, czy to trwalsza tendencja, czy też kolejna znacząca korekta. Ważniejsze jest jednak to, że jeśli stosujemy najprostsze nawet metody zarządzania ryzykiem, w postaci różnego rodzaju stopów, to prawdopodobnie pozycja została już zamknięta.
Nie zajmuję się przy tym kwestią tego, jaką procentową rozpiętość ma ten obszar, ani ile czasu trwa. Dla przejrzystości naszych rozważań przyjmijmy, że jest on na tyle znaczący, że jakiś czas później, gdy dołki są coraz niżej, mówimy sobie z zadowoleniem: „ale miałem nosa”. Naturalnie tak będzie dopiero później. Tuż po zamknięciu naszej pozycji – nawet jeśli odbyło się zgodnie z planem, czyli na wyznaczonych poziomach – możemy rozważać, czy jednak nie stało się to za wcześnie, czy to nie kolejna pułapka. Owe frustracje będą silne zwłaszcza wśród graczy podejmujących decyzje uznaniowo, bez precyzyjnych (mechanicznych) kryteriów wchodzenia i wychodzenia z rynku.
A teraz spójrzmy na tych wszystkich po lewej stronie szczytu. Tych, którzy znajdują się w świecie „za wcześnie”. Za wcześnie sprzedali i rynek zdołał osiągnąć nowe szczyty. Oczywiście również są w tej grupie, tacy, którzy działali intuicyjnie oraz tacy, którzy wyszli z rynku ponieważ zostały osiągnięte jakieś kryteria – zadziałała realizacja zysków (take-profit), zbytnio wzrosła zmienność, brak jest potwierdzeń trendu z innych stron. Niemniej, tuż po decyzji, okazuje się, że trend wzrostowy nadal trwa. Jeśli owa fala jest dynamiczna lub dłuższa frustracja będzie zrozumiała. Niewielu jest twardzieli, którzy są w stanie wówczas położyć nogi na stole i powiedzieć „zrealizowałem co chciałem”. Większość zastanawia się nad skutecznością własnych metod, pomysłów, systemów. A im zmiany cen są bardziej dynamiczne tym złość, irytacja i ogólny dyskomfort są większe.
Gdy spojrzymy na obie grupy inwestorów z dystansu i po długim czasie od szczytu, zobaczymy (przy założeniu, że kupowali w podobnym miejscu), że ich wynik z inwestycji jest identyczny. Wyszli na podobnych poziomach. Jedni jednak „za wcześnie”, inni zaś „za późno”. Naturalnie w odniesieniu do szczytu.
Która sytuacja dla Szanownych Czytelników wiąże się z większymi kosztami emocjonalnymi – za wcześnie, czy za późno?
Która sytuacja dla Was jest bardziej frustrujaca?
[Photo by Andrea Piacquadio from Pexels]


