Jak wszyscy wiemy, analitycy zostali zmuszeni do ogłoszenia technicznej hossy. Jak świat szeroki indeksy odbiły od dołków po przeszło 20 procent, a w ludzie zadomowiła się nadzieja na szybkie zakończenie zamieszania. Bardziej ostrożni mówią, iż na dziś rynki wyceniły tylko strachy i nadzieje, a rzeczywistości jeszcze nie, ale kto zabroni marzyć.


Kryzys 2008 roku, który miał pogrzebać kapitalizm, inwestowanie i generalnie skończyć świat, jaki znaliście, okazał się wyjątkowo dobry dla inwestorów giełdowych. Akcje drożały, indeksy szybowały na historycznych maksimach, a ETF-y pozwalały krasnalom uczestniczyć w tym wszystkim właściwie za darmo. W istocie, w ostatnich miesiącach ETF-y – i nie tylko – można już było kupować za darmo, bez prowizji. Koszty zarządzania największymi ETF-ami stały się pomijalne. Efektem, który obserwujemy dziś jest przekonanie, iż nie ma takiego kryzysu, który zabiłby rynki akcji. W długim terminie oczywiście.

To jeden z pomijanych – jaką sądzę – efektów ostatniej dekady, która zbudowała przekonanie, iż rynki akcji wrócą do wzrostów niezależnie od tego, jak mocne ciosy przyjmą w krótkim terminie. Jeśli odbudowały się po kryzysie finansowym, to muszą odbudować się po jakiejś tam pandemii. W biurach maklerskich w Polsce zrobił się ruch (wirtualny, bo staramy się pracować z domu, ale pieniądze słane na rachunki nie są wirtualne). Wszyscy chcą mieć akcje. Z jakiegoś powodu chcą mieć akcje polskie, jakby za sprawą pandemii odeszły w przeszłość wszystkie problemy, które mieliśmy w ostatnich latach z polskim rynkiem. Zwyczajnie, pojawia się przekonanie, iż po dekadzie od poprzedniego kryzysu nowy kryzys jest okazją na nową dekadę.

Rzućmy w tę beczkę miodu odrobinę dziegciu. Wykres poniżej pokazuje standardowe zachowanie rynków w sytuacji kryzysowej w gospodarce. Rynki rosną sobie lub poruszają się jakimś tam układzie sił, aż nagle pojawiają się nowe szoki do wycenienia. Z racji tego, iż transfery kryzysu do gospodarki są raczej rozciągnięte w czasie niż punktowe, giełdy wyceniają skokowo niewiadomą. Przecena, a czasami krach, mobilizuje władze (monetarne, rządy itp.) do działania i faza wyceniania faktów przechodzi w fazę nadziei. Giełdy reagują odbiciami i przekonaniem, iż najgorsze za nami. W żadnym z tych punktów nie ma jeszcze spotkania z rzeczywistością, bo rzeczywistość jest w przyszłości i dopiero czeka na materializację. Normą w fazie spotkania giełd z rzeczywistością jest wycenianie tej rzeczywistości, a dokładniej materializujących się efektów szoku przez pogłębianie przecen.

Jeśli przypomnicie sobie ostatni kryzys, to powyższy schemat pojawił się w sposób modelowy. Zachwianie się amerykańskiego sektora bankowego było szokiem, który zatrzymał program TARP. Rynki odbiły, ale rzeczywistość upomniała się o swoje i przeceny poszły dalej. Dziś mamy ten sam schemat. Pojawił się szok w postaci pandemii i nadzieja na powstrzymanie efektów za pomocą działań rządów oraz banków centralnych. Przed nami jednak ciągle spotkanie z efektami szoku, a więc z rzeczywistością. Dla jasności, bardzo chciałbym, żeby tym razem było inaczej, żebym pomylił się w powyższym opisie i żeby WIG20 poszybował z rejonu 1250 pkt. na 2500 pkt., odreagowując smutę z ostatnich lat. Świątecznie życzę wszystkim, żeby złapali właśnie dołek i zarobili fortunę, ale…

5 Komentarzy

  1. fotowoltaika kalkulator

    Mam wrażenie że ostatni kryzys z 2008 przy tym co jest teraz to było małe piwko. A to dopiero początek…

  2. Kris

    No cóż … przeciez musza komuś oddac przy pomocy FED
    https://www.ft.com/content/1afde374-67e1-11ea-800d-da70cff6e4d3

  3. Silwio

    A ja mysle , ze Lukaszenka ma racje. Zawsze nalezy robic odwrotnie niz radza analitycy;)

    1. Adam Stańczak (Post autora)

      Ten świat, w którym "ludzie mają dość ekspertów", właśnie się zawalił dzięki pandemii. Wszyscy chcą mieć wiedzę, co i jak działa i dokąd zmierza. Niemniej, postawa "trzeba robić po swojemu" ma jedną niezaprzeczalną zaletę – konsekwencje tego działania spadają tylko i wyłącznie na podejmującego decyzję.

      1. Grzegorz Zalewski

        Nie do końca. Bo wielu z tych, którzy mówią "nie dajesz nam inwestować w Ambergold, a to moja decyzja" poźniej głośno krzyczy "Panstwo ratuj!"

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Proszę podać wartość CAPTCHA: *

Klauzula informacyjna

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska S.A. („My” lub „DM BOŚ”) z siedzibą w Warszawie (ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa). Będziemy przetwarzać, Pani/Pana dane na potrzeby udzielenia odpowiedzi na Pani/Pana zapytanie, możliwości skorzystania z usługi oferowanej przez DM BOŚ, a także realizacji naszych prawnie uzasadnionych interesów, tj. rozpatrywania skarg oraz obrony przed roszczeniami. Ma Pani/Pan prawo dostępu do danych, żądania ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia. W dowolnym momencie może Pani/Pan także wnieść sprzeciw, z przyczyn związanych z Pani/Pana szczególną sytuacją, wobec przetwarzania Pani/Pana danych dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów DM BOŚ. Może się Pani/Pan z nami skontaktować wysyłając e-mail na adres: makler@bossa.pl lub list na adres: ul. Marszałkowska 78/80, 00-517 Warszawa, dzwoniąc na infolinię pod numer + 48 225043104 lub odwiedzając jedną z naszych placówek (lista dostępna pod http://bossa.pl/dmbos/oddzialy/). Może Pani/Pan skontaktować z Inspektorem Ochrony Danych m.in. korzystając z e-mail: iod@bossa.pl lub listownie na nasz adres. Więcej informacji o przetwarzaniu Pani/Pana danych, czasie przechowywania, prawach i sposobach kontaktu znajduje się w naszej Polityce Prywatności.