Pomiędzy rokiem 1946 a 1981 amerykański dług federalny mierzony jako procent amerykańskiego PKB zmniejszył się ze 122% do 32%. Nie może więc dziwić fakt, że okresie zaciętej dyskusji o obecnej dynamice amerykańskiego długu i optymalnym kształcie polityki fiskalnej ten 35-letni okres często przywoływany jest jako przykład skutecznego obniżenia zadłużenia państwa.
Co ciekawe, okres ten, zwłaszcza jego pierwsze 25 lat, traktowany jest jako swoista „złota era” w USA i to przez obie strony ideologicznego sporu – entuzjastycznie o powojennym ćwierćwieczu wypowiadają się jednocześnie Ron Paul i Paul Krugman. Naturalnie, amerykański sentyment do okresu po II Wojnie Światowej oparty jest na silnych fundamentach – był to okres najszybszego rozwoju gospodarczego (mierzonego jak wzrost PKB per capita), szybszego niż w XIX wieku.
Moim zdaniem warto sprawdzić co naprawdę działo się z budżetem i długiem w okresie wielkiego amerykańskiego wyjścia z długu. Potrzebne dane znalazłem na stronach usgovernmentdebt.us i usgovernmentspending.com. Dobrym początkiem będzie stworzenie kontekstu w postaci trendu zadłużenia federalnego (jako procent PKB) o 1900 roku do 2012 roku. Na wykresie wyodrębniłem okres spadku amerykańskiego zadłużenia po IIWŚ.
By sprawdzić co stało się w okresie wielkiego amerykańskiego wyjścia z długu wystarczy zbadać co działo się w tym okresie z deficytem budżetowym i co działo się z wielkością długu federalnego liczonego w dolarach. Poniższy wykres pokazuje deficyt budżetu federalnego (skala prawa) na tle wykresu długu (dodatnia wartość to deficyt budżetowy):
W okresie 1946-1981 amerykański rząd operował przy przeciętnym deficycie na poziomie około 0,9% PKB.
Biorąc pod uwagę powyższą informację wykres pokazujący realną (uwzględniającą inflację!) wielkość amerykańskiego długu w dolarach na tle trendu zadłużenia jako procent PKB nie powinien być dla nikogo zaskoczeniem:
Po spadku z około 2,2 bln USD (z 2005 roku) do 1,6 bln USD (z 2005 roku) w okresie 1945-1951, realny amerykański dług znajdował się na tym poziomie do roku 1975, by w okresie następnym 6 lat wzrosnąć do 1,9 bln USD (z 2005 roku).
Oczywiście, w świetle powyższych faktów, można być pewnym, że nominalna wartość zadłużenia rosła w całym okresie wielkiego amerykańskiego wyjścia z długu:
Na czym więc polegało wielkie amerykańskie wyjście z długu w latach 1946-1981? Na silnym wzroście amerykańskiego PKB, który sprawił, że istotnie zmniejszył się stosunek długu federalnego do PKB.
