Czwartkowa decyzja Europejskiego Banku Centralnego obiecująca uruchomienie programu Outright Market Transactions dołożyła kolejną cegiełkę w walce z kryzysem zadłużenia w Europie. Jak słusznie napisał w komentarzu naszego biura Marek Rogalski, EBC odbił piłeczkę w stronę polityków i na ich ramiona przerzucił decyzje, czy bank centralny zacznie skupować papiery z rynku. Warto jednak odnotować kilka faktów, zanim zostaną przekręcone przez co bardziej krytycznych komentatorów.
Program skupu papierów z rynku wydaje się tak zaprojektowany, by nie nosił cech luzowania ilościowego. Jeśli EBC uda się utrzymać program w ryzach, to będzie w dużej mierze czymś na miarę interwencji na rynku walutowym, z którymi rynek będzie musiał liczyć się w każdym momencie. Jednak dopiero przyszłe działania rządów będą otwierały furtkę do interwencji, której na dziś nie ma na czym oprzeć, bo żaden z rządów nie zwrócił się o pomoc do EBC. Sprytne.
Włączenie do programu Międzynarodowego Funduszu Walutowego jest niczym więcej niż odwołaniem się do zewnętrznych wobec polityków mechanizmów, które są sprawdzone i nie lokują EBC w środku sporu. Sięgnięcie po arbitra w postaci MFW sprawia, iż każdy kraj ubiegający się o interwencyjne obniżenie rentowności długu przez EBC będzie przechodził ścieżkę, jaką przechodzi dziś Grecja zmuszona do wizytowania tzw. trojki, która stała się synonimem kija raczej niż marchewki. Podwójnie sprytne.
Oczywiście czas pokaże, czy EBC zmieści się w nowo zarysowanym mandacie, ale na dziś właściwie nie pojawiło się żadne działanie, które nabrałoby rynkowego mięsa. W istocie EBC obiecał, iż pojawi się na rynku, jeśli jakiś rząd uzna, iż rentowności długu wymyka się spod kontroli. Już teraz można założyć, że efektem będzie „pilnowanie” przez rynek poziomów, które nie będą groziły interwencją ze strony EBC. Na dziś to nic więcej niż walka o oczekiwania, bo – ciągle trzeba to podkreślać – działań nie ma. W sumie mamy więc działanie magiczne zakładające, że uda się przebłagać demona rentowności. Naiwne.
Wydaje się, iż EBC podjął rękawicę, jaką rynki rzuciły strefie euro i teraz będzie trwała specyficzna gra pozorów, w której EBC do spółki z rynkami będą testowały zdolność polityków do sprostania budżetowym wyzwaniom a same państwa staną przed problem zmieszczenia się w warunkach pomocy. Naprawdę dzisiejsze decyzje EBC nie zmieniają właściwie niczego, przynajmniej do punktu, w którym rządy nie przystąpią do gry zaproponowanej przez EBC. W sumie postawiono jednak na szali wiarygodność EBC – jeśli rządy nie sprostają wymaganiom wina i tak spadnie na EBC. Ryzykowne.
Stety czy niestety – w zależności od preferowanego punktu widzenia – dzisiejsze obietnice EBC nie są kierowane w stronę kluczowego problemu, jakim jest brak wzrostu gospodarki strefy euro. Naprawdę działania EBC są niczym więcej niż próbą opanowania wyrwanych – z braku lepszego słowa – ram rentowności peryferyjnych krajów strefy euro. Nie rozwiązują problemu recesji, której zakończenie jest warunkiem, by państwa takie, jak Grecja, Hiszpania czy Włochy zdołały wejść na ścieżkę zmniejszającą zadłużenie. Zagadkowe.
Naprawdę najbardziej zaskakującym faktem dzisiejszego posiedzenia EBC jest brak obniżki ceny kredytu, gdy strefa euro pogrąża się w drugiej fali recesji. EBC powiedział, że użyje jokera w przyszłości, ale jakoś pominął, iż równanie w gospodarce europejskiej ma dwie strony – jedną jest kryzys zadłużenia a drugim recesja, która utrudnia wyjście rządom z pułapek zadłużenia. Jeśli np. w Hiszpanii nie pojawi się wzrost gospodarczy, to EBC będzie mógł wyciągać kolejne króliki z kapelusza a i tak nie rozwiąże problemów hiszpańskiego rządu. Dyskusyjne.
