Intuicja w inwestowaniu wzbudziła na blogach bossy sporo szumu, więc podrapiemy jeszcze temat w nieco innym kontekście, jakim są mody na rynkach. W przypadku Polski przegląd problemu wydaje się stosunkowo prosty, bo rynek ma relatywnie krótką historię, której pierwsza dekada przypadła na okres – nazwijmy go – przedinternetowy.
W rozmowach z Grzegorzem Zalewskim doszliśmy kiedyś do wniosku, że w Polsce kluczowym elementem mód w analizowaniu było wydawnictwo, z którym Grzegorz kiedyś współpracował a moja skromna osoba nawet miała okazję przyczynić się do II wydania książki „Kontrakty terminowe w praktyce”. Nieco dłużej obecni na rynku gracze zgodzą się, iż w Polsce nowe mody na analizy pojawiały się w rytmie, w jakim WIGPress wydawał książki. Oczywiście wcześniej różni ludzie korzystali z zagranicznych książek – sam miałem kartony mało czytelnych kserokopii innych kserokopii – ale do czasu upowszechnienia jakiejś metody teksty były skrajnie hermetyczne, bo odbiorcy analiz zwyczajnie nie mieli przyswojonego języka, jakim posługiwali się analitycy.
Zarysowując problem z pierwszych lat historii GPW w analizie dominował wykres liniowy, który z czasem został zdetronizowany przez wykresy słupkowe, które w późniejszym czasie przegrały na rynku z wykresami świecowymi. Na opłotkach mainstreamu pojawiały się metody typu kółko i krzyżyk, które sam stosowałem bo dawało się je rysować na zwykłej kartce papieru w kratkę, choć mam też za sobą okres używania papieru milimetrowego. Z czasem do analiz wdarła się moda na fale Elliotta i inne autorskie próby związane z konkretnymi nazwiskami autorów (np. Gann). Nie brakło również różnych analiz cykli i prób pogodzenia astrologii z analizą rynkową. W dużej mierze nowe metody były związane z tym, jaką książkę udało się w Polsce wydać. Mody przerwała rewolucja internetowa, która zdemokratyzowała treści.
W przypadku rynków zagranicznych, które wcześniej nasycone były literaturą o analizach wykresów, nowe mody pojawiały się raczej w kontekście dostępności komputerów i oprogramowania na poziomie klientów indywidualnych. Nikt nie ma przecież wątpliwości, iż pierwsze wersje Metastocka czy Omegi były toporne, jak siekiery i pełne brakujących funkcji. Sam pamiętam jedną z wersji Omegi, która nie miała możliwości przesunięcia prawego marginesu, żeby poprowadzić w przyszłość linię potrzebną użytkownikowi. Pamiętam również wersje Excela, w których w standardzie nie było świec japońskich. Z czasem do popularnych programów analitycznych wchodziła moda na programowanie systemów, które wcześniej robiło się w obcych dla większości językach programowania.
Oczywiście każdy wchodzący na rynek inwestor musi zapłacić frycowe w postaci przekonania się, iż używane przez niego metody są w dużej mierze efektem tego, co inni uznają za godne szacunku w danym czasie. Z doświadczeniem nabiera się dystansu a metody analiz wykresów traktuje się troszkę, jak garnitury, które przymierza się i próbuje określić, czy pasują do stylu i sposobu funkcjonowania. Dla jednych wykresy będą miały wartość prognostyczną a dla innych będą ledwie sposobem podglądania tego, co się na rynku dzieje. Kolejni będą śmiali się z nadziei, jakie w wykresach pokłada część graczy i chętnie wchodzili w spory o wyższości pewnych metod nad innymi, jak wchodzą w spory o to, który z krawatów jest lepszy. Doświadczeni będą traktowali wykresy, jak należy traktować wykresy – z należytym dystansem.
W nieco innej perspektywie patrząc najciekawsze są mody, które określiłbym ezoterycznymi. Tu prym wiodły i wiodą różnego rodzaju odwołania do filozofii wschodu z poetyką rodem z buddyzmu. Część z Państwa zna zapewne te poetyckie opisy formacji trzech Buddów na wykresach Kagi. Elementem tej samej układanki była mody na astrologię, zwłaszcza w wersji, która przybierała formę karykaturalną. Po części książka Curtisa Faitha – od niej zaczęła się na blogach bossy ostatnia dyskusja o intuicji – sprowadza się do wymyślenia, jakiejś nowej metody analizy rynków, wcześniej mało obecnej lub marginalnej, która przy odrobinie szczęścia może stać się nową modą w świecie analiz.
Dla mojej skromnej osoby, doskonałym pastiszem takich działań jest scena z serialu Twin Peaks, w której agent Dale Cooper robi prowincjonalnym policjantom wykład na temat połączenia intuicji z dedukcją. Osoby, które podobnie do mnie zachwyciły się serialem w początkach lat 90 poprzedniego wieku, pamiętają opowieść Coopera zaczynającą się opisem snu o ciemiężonym przez Chińczyków uduchowionym narodzie tybetańskim a kończącą się zdaniem: Obudziłem się czując, że podświadomie posiadłem umiejętność techniki dedukcji polegającej na koordynacji ducha i ciała połączonej z uwolnieniem najgłębszego poziomu intuicji. Zapewne żaden z autorów ezoterycznych metod nie sięgnie po ten cytat, ale jeśli kiedyś traficie na odważnego, to kupujcie książkę w ciemno, bo będzie czytelnym wskazaniem szacunku autora do waszej inteligencji.
Dale Cooper we własnej osobie i jego metoda butelkowa.
