Nie będzie to wbrew pozorom o duchowości czy filozofii, ale krótka recenzja książki, którą da się przeczytać podczas jednej solidnej podróży pociągiem.
Chodzi o niedawno wydane: “The Inner Voice of Trading: Eliminate the Noise, and Profit from the Strategies That Are Right for You” Michaela Martina
czyli “Wewnętrzny głos tradingu: wyeliminuj szum i zyskuj na strategiach, które są właściwe dla ciebie”
dostępne (nie)stety jedynie w angielskiej wersji, choćby w popularnej księgarni:
http://www.amazon.com/Inner-Voice-Trading-Eliminate-Strategies/dp/0132616254
Po autorze z 20-letnim doświadczeniem w tradingu, do tego mającego za mentora Eda Seykotę i entuzjastyczne słowa pochwał innych celebrytów na okładce książki, spodziewałem się po pierwszych zapowiedziach solidnych i praktycznych przemyśleń oraz wskazówek do pracy nad sobą. Gdybym jednak miał lekturę podsumować jednym zdaniem to zacytowałbym opinię jednego z czytelników na forum Amazona:
“Desn’t really do what it says it does” czyli w najskromniejszym tłumaczeniu “Naprawdę nie robi tego co mówi, że robi”…
Generalnie samo przesłanie zapisane na 160 stronach jest jak najbardziej słuszne:
dogłębne poznanie siebie, ugruntowanie zdrowej samoświadomości, praca nad psychiką i inteligencją emocjonalną, ufność w nabyte kompetencje, kontrola własnych emocji, by wymienić najważniejsze czynniki, prowadzą do jak najdoskonalszej harmonii analitycznego i uczuciowego umysłu, do ukształtowania swego rodzaju głosu wewnętrznego, który pomaga skutecznie realizować wypracowane własne strategie inwestycyjne. Przy czym słowo „własne” ma tutaj doniosłe znaczenie: strategia musi odpowiadać naszej personalnej wrażliwości, cierpliwości, odporności na ból i ryzyko, impulsywności, charakterowi.
Jak Martin proponuje dojść do takiego stanu nirwany? Przede wszystkim przez transakcyjne doświadczenia, najlepiej zapisywane a potem analizowane w dzienniczku, analiza własnych błędów, uczenie się od praktyków, którzy odnieśli sukces (np. z książek Schwagera o Wizardach), branie udział w grupach wzajemnej pomocy (jak Trading Tribe prowadzone przez Eda Seykotę), cyzelowanie własnej techniki a przede wszystkim uprawianie jogi czy medytacji, które pozwalają oczyścić umysł i wyciszyć wnętrze.
Osiągnięcie „wewnętrznego głosu” to nic innego jak sprzężenie własnych emocji i odczuć z zasadami własnej strategii, metodologii inwestowania. Na poziomie samego tradingu oznacza to poleganie wyłącznie na sobie, przyznanie sobie prawa do błędów (stratnych transakcji), byle utrzymywać je na minimalnym poziomie (stop loss), uznanie, że pewne cuda są niemożliwe, dopasowanie poziomu lewara, wielkości zaangażowania w pozycję oraz okresu inwestycyjnego (częstotliwości), dokonywanie wejść na rynek bez wahania, czy akceptacja faktu, że wiele rzeczy dzieje się na rynkach z powodów, których dostatecznie nigdy nie zrozumiemy.
Dla kogoś, kto wchodzi do gry na giełdę mogą to być cenne wskazówki, choć jeszcze nie uświadamiane. Ale większość Czytelników naszych blogów podrapie się pewnie po głowie i zapyta (jak i ja): no dobrze, ale co w tym nowego i odkrywczego? Odpowiem: niestety nic… I dodam – zabrakło dwóch niezwykle istotnych elementów tego wewnętrznego profilu.
Autor wielokrotnie podkreśla, że poznanie siebie jest dużo ważniejsze niż sama wiedza o tym jak tradować. Obrazuje to następującym równaniem:
Trading = 20% intelekt + 80% psychologia
Nie zgodzę się z tym i zapisuję po swojemu:
Trading = 80% intelekt (a w zasadzie przewaga) + 20% psychologia
I nieustannie nie przestaję się dziwić skąd to wielokrotnie powtarzane przekonanie, że psychologią da się pokonać rynek czyli większość konkurentów (w tym fundusze czy algorytmy) ???!!! Czy psychologom wystarczy pokazać jak się inwestuje by zostali perfekcyjnymi maszynami do osiągania giełdowych zysków ??? To oczywiście jedynie przewrotna kokieteria w moim wykonaniu, mająca pobudzić układy współczulne wszystkich zainteresowanych celem przeanalizowania pewnych niedostatków czy też niedosytów w omawianej lekturze:
Pierwszy z nich – brak analizy „przewagi” (the edge) i jej przełożenia na wyniki inwestowania.
Martin pokazuje jakieś wyimki ze swoich transakcji – przykład spread tradingu, poszukiwanie relatywnej wartości czy też działania na średnich arytmetycznych, ale ani nie dowiadujemy się jaka długoterminowa przewaga w nich istnieje, ani nie da się potraktować takich pojedynczych przykładów poważnie z punktu widzenia „efektu myślenia wstecznego” (hindsight bias). A to właśnie wypracowanie własnej przewagi determinuje w pierwszym rzędzie naszą efektywność, psychologia ma jedynie pomóc w jej realnej realizacji. Żaden wewnętrzny głos nie zastąpi „przewagi”, ale o tym w historii naszych blogów zostało już przelane morze czcionek więc temat jest znany.
I brak numer 2 – nie dowiedziałem się tego, czego spodziewałem się po zapowiedziach – niemal nic o tym jak efektywnie zarządzać złymi i dobrymi emocjami. Cóż, autor nie jest psychologiem, więc trudno liczyć na tego typu profesjonalne porady. Nie traktuję jako rozwiązania przewijającej się co kilka stron sugestii zajęcia się jogą i medytacją. Istnieje bowiem ogromna, czarna dziura wypełniona demonami emocji i ich pochodzeniem w tradingu, a książka ta niestety jej nie zasypuje proponując asany i mantry. A szkoda…
—Kat—
