Co prawda, uruchomienie programu LTRO przez Europejski Bank Centralny zmniejszyło zagrożenie wystąpienia Lehman-type event w europejskim systemie bankowym ale nie wyeliminowało ryzyka negatywnego szoku ekonomicznego w sektorze finansowym. Kryzys na rynku długu rządowego państw peryferyjnych strefy euro wciąż zagraża europejskiej gospodarce. Co więcej, część gospodarek (Wielka Brytania, Hiszpania) ponownie wkracza w recesję pod ciężarem wewnętrznych problemów fiskalnych i strukturalnych.
Z powyższych powodów warto się zastanowić jak dużym polem manewru dysponują rządy i banki centralne poszczególnych państw na wypadek wystąpienia kolejnej fali kryzysu. The Economist przygotował takie zestawienie dla gospodarek wschodzących (od Egiptu, przez Środkową i Wschodnią Europę – CEE, po Singapur).
The Economist postawił sobie pytanie: jakimi rezerwami dysponują gospodarki państw wschodzących na wypadek wystąpienia kolejnej fazy kryzysu? Analizie poddano dwa sektory polityki makroekonomicznej – politykę fiskalną i politykę monetarną. W gruncie rzeczy zbadano jak duży może być bodziec monetarny (poluzowanie polityki monetarnej) i bodziec fiskalny (poluzowanie polityki fiskalnej) w poszczególnych państwach.
W przypadku polityki monetarnej uwzględniono poziom inflacji, poziom realnych (nominalne minus inflacja) stóp procentowych, poziom dźwigni finansowej (wzrost akcji kredytowej minus wzrost nominalnego PKB) kurs walutowy oraz bilans rachunku obrotów bieżących (ten ostatni wskaźnik może też wpływać na możliwości finansowania deficytu budżetowego). W kwestii polityki fiskalnej zbadano poziom deficytu budżetowego (lub nadwyżki) oraz poziom długu publicznego (mierzony jako odsetek PKB).
Model zastosowany przez The Economist zaliczył Polskę do państw z najmniejszym polem manewru w kwestii implementowania pro-wzrostowej polityki fiskalnej i monetarnej. Gorzej od Polski sklasyfikowano tylko Egipt i Indie. Nawet Węgry wypadły lepiej w tym zestawieniu.
Poniżej znajduje się interaktywny wykres przedstawiający syntetyczny wskaźnik elastyczności oraz pięć wskaźników, z których go zbudowano:
Muszę przyznać, że to jedna z nielicznych analiz, która zalicza Polskę do państw najbardziej narażonych na wystąpienie kolejnej fali kryzysu. Można co prawda argumentować, że ze względu na transfery pieniężne z UE, silny i duży rynek wewnętrzny oraz relatywnie niewielką otwartość polskiej gospodarki (niski udział eksportu w PKB) w przypadku wystąpienia następnej fali kryzysu Polska potrzebować będzie stosunkowo niewielkiego bodźca fiskalnego i monetarnego (ponieważ skutki globalnego spowolnienia będą w Polsce mniej odczuwane niż w innych państwach), nie zmienia to jednak faktu, że podmioty odpowiedzialne za politykę monetarną i fiskalną w Polsce (RPP,NBP i rząd) operują przy bardzo niewielkim dopuszczalnym marginesie błędu. Tak przynajmniej wynika z analizy The Economist.
