Inwestowanie kwantytatywne: znaj swoją bazę danych

W najbliższym czasie chciałbym sporo napisać o inwestowaniu kwantytatywnym, w znaczeniu, które nadał temu terminowi Richard Tortoriello w książce  Quantitative Strategies for Achieving Alpha. W dużym uproszczeniu inwestowanie kwantytatywne polega na tym, że z całego uniwersum spółek wybiera się określoną ilość (najczęściej odsetek całego zbioru) o najwyższym wskaźniku lub wskaźnikach (fundamentalnych lub technicznych) i buduje z nich portfel. Co jakiś czas (kwartał, miesiąc) rebalansuje się portfel. Na przykład: ze wszystkich spółek WGPW na początku każdego kwartału wybieramy 5% spółek o najniższym wskaźniku cena/zysk, tak stworzony portfel utrzymujemy przez kwartał.

Być może powinienem zacząć cykl tekstów od szerokiego wstępu do tego typu strategii inwestycyjnych. Myślę jednak, że kwestia, którą poruszę będzie dobrym zwiastunem serii. Zamierzam bowiem pokazać, że nawet w inwestowaniu kwantytatywnym należy liczyć na intuicję inwestora. Zwrócę także uwagę na fundamentalne znaczenie bazy danych przy konstruowaniu tego typu strategii inwestycyjnych.

Popatrzcie na poniższy wykres. Przedstawia rzeczywiste krzywe kapitału dwóch strategii kwantytatywnych o codziennym rebalansowaniu portfela, z okresu dwóch ostatnich lat na WGPW. Do portfela trafiały 3 spółki najwyżej sklasyfikowane w rankingu jednego ze wskaźników technicznych (cenowych). Badanie uwzględnia prowizje.

Czym różnią się te strategie? Otóż, w jednej z nich ręcznie wykluczyłem w filtrze 5 spółek, które przeprowadziły resplit akcji. Budując strategię kwantytatywną pamiętałem o filtrze spółek groszowych – wykluczałem z badania spółki, których dzienne zmiany cen sięgają kilkunastu czy kilkudziesięciu procent choć cena zmienia się o jeden tick (z 8 na 9 groszy na przykład). Filtr obrotu nie zawsze działa na spółkach groszowych ponieważ część z nich ma całkiem spory (jak na małe i średnie spółki) obrót.

Wyniki niebieskiej strategii wydały mi się jednak ‘zbyt optymistyczne’. Korzystałem z bazy Stooq, która uwzględnia prawa poboru, splity i resplity – sądziłem więc, że wyniki strategii nie są generowane przez słabą jakość bazy danych. Po jakimś czasie skojarzyłem, że baza, która uwzględnia splity i resplity nie chroni mnie przed gwałtownymi zmianami cen spółek groszowych opisanymi w akapicie wyżej. Cena spółki, która przed resplitem 50 do 1 wahała się pomiędzy 1 groszem a dwoma groszami (zostałaby odrzucana przez filtr groszowy) po uwzględnieniu resplitu wahać się będzie pomiędzy 50 groszami a 1 złotym (filtr groszowy nie odrzucałby jej). To oznacza, że wyniki strategii byłyby manipulowane przez dzienne zmiany cen kilku spółek na poziomie -50% i +100%. Wyniki czerwonej strategii wykluczają więc 5 spółek z WGPW, które przeprowadziły odwrócony split akcji – są o połowę słabsze niż wyniki strategii niebieskiej.

Wyraźnie widać więc, że największym przeciwnikiem inwestora kwantytatywnego jest słaba jakość bazy danych. Największym sprzymierzeńcem – intuicja i dbałość o szczegóły.