Depresyjna rzeczywistość

Na początku roku chciałbym powrócić do kilku zagadnień, które poruszyłem na blogu w 2022 roku, a które wydają się mi ważne. Jednym z nich jest pesymistyczne zakrzywienie rzeczywistości w mediach.

Na początku grudnia pisałem o badaczach, którzy w oparciu o analizę niemal miliarda artykułów z 13 000 gazet wydawanych w USA chcieli stworzyć wskaźniki sentymentu gospodarczego i sprawdzić czy taki wskaźnik jest przydatny w prognozowaniu aktywności gospodarczej. Napotkali jednak problem ponieważ okazało się, że tworzony przez nich wskaźnik sentymentu zaczął nurkować od początku lat 70’ dwudziestego wieku i na przykład niemal cały XXI wiek znajdował się na poziomach niższych niż w czasie Wielkiej Depresji. Badacze stworzyli więc dodatkowy wskaźnik generalnego sentymentu (w oparciu o wszystkie artykuły a nie tylko teksty o tematyce gospodarczej) i stwierdzili, że ten wskaźnik także zaczął nurkować latach 70’.

Choć nie było to zamierzeniem badaczy to pokazali, że od lat 70’ sentyment wiadomości publikowanych w amerykańskich gazetach znajduje się w silnym trendzie spadkowym. W drugiej dekadzie XXI wieku a więc w okresie od odbicia po globalnym kryzysie finansowym do pandemicznego roku 2020 generalny sentyment był niższy niż w czasie kryzysu naftowego i inflacyjnego lat 70’, obydwu wojen światowych czy Wielkiej Depresji. Mamy więc do czynienia wręcz z komicznym zakrzywianiem rzeczywistości przez media w USA.

Już w 2023 roku trafiłem na tekst Umaira Haque’a z grudnia 2022 roku, w którym omawia interesujący wykres z Human Development Report 2021/2022. Wspomniany wykres opisany jest nagłówkiem: Negatywny sentyment do świata i przyszłości wspiął się na bezprecedensowe poziomy. Wykres wygląda tak:

Za Human Development Report 2021/2022

Wykres pochodzi z artykułu badawczego Historical language records reveal a surge of cognitive distortions in recent decades opublikowanego w 2021 roku. Całe badanie opiera się na psychologicznej idei kognitywnych zaburzeń, które występują u ludzi dotkniętych depresją, a które polegają na posiadaniu skrajnie negatywnych, niezgodnych ze stanem faktycznym opinii o sobie i otaczającym świecie. Przykładami takich zburzeń jest myślenie o sobie w negatywny, absolutystyczny sposób (Jestem porażką!) albo myślenie o przyszłości w czarno-biały (raczej czarny), skrajny sposób (Moje spotkanie będzie totalną klapą!). Psycholodzy uważają, że istnieją językowe ślady tego rodzaju zaburzeń kognitywnych.

W dużym uproszczeniu autorzy wspomnianego badania poszukali językowych śladów zaburzeń kognitywnych związanych z depresją czy lękami w 14 milionach książek w trzech językach (angielskim, niemieckim i hiszpańskim) w ostatnich 125 latach. Efektem ich analizy jest pokazany powyżej wykres. Fala silnego negatywnego sentymentu zaczyna się w nim na początku lat 80’ (a więc dekadę później niż w badaniu sentymentu ekonomicznego w USA) ale wykazuje równie dynamiczny trend wzrostowy.

Przyznam szczerze, że dużo bardziej przekonują mnie wyniki z badania sentymentu ekonomicznego w USA. Po pierwsze dlatego, że nie były zamierzone. Po drugie dlatego, że nie opierają się na „ekstra” konceptach z nauk społecznych lecz bezpośrednio mierzą sentyment.

Z uwagą odnotowuję jednak potwierdzenie idei, która wydaje się ważna: mamy do czynienia z bezprecedensowym wzrostem negatywnego sentymentu w zachodnich społeczeństwach (być może nie tylko w zachodnich). Ludzie, którzy mieli niewiarygodny przywilej urodzić się w najbardziej zamożnych, bezpiecznych, stabilnych społeczeństwach w historii posiadają i pielęgnuje ekstremalnie negatywne nastawienie do swojej sytuacji oraz narodowych i globalnych perspektyw.

Wyobrażam sobie spotkanie współczesnego 20-latka z USA z jego rówieśnikiem z roku 1945, który ma za sobą dzieciństwo spędzone w okresie Wielkiej Depresji i wchodzenie w dorosłość w pacyficznym teatrze II wojny światowej i nie mam wątpliwości kto bardziej narzekałby na swoje położenie i kto bardziej martwiłby się o swoją przyszłość i przyszłość świata. Rozsądne wydaje się przekonanie, że obserwowany w ostatnich dekadach wzrost negatywnego sentymentu i wręcz apokaliptycznego nastawienia do przyszłości ma spory wpływ na sferę społeczną, ekonomiczną i polityczną.

Myślę, że jest to zagadnienie o jednym z najbardziej niepokojących stosunków znaczenia do poświęcanej mu uwagi: to problem o dużym znaczeniu, o którym niewiele się mówi. Trudno jednak oczekiwać by media poświęcały uwagę negatywnym konsekwencjom zjawiska, za które w dużym stopniu odpowiadają.

W tym miejscu warto nawiązać do zamieszenia związanego z występem Paula Ehrlicha w programie 60 minutes w telewizji CBS na początku 2023 roku. Ehrlich, współautor The Population Bomb, i jeden z najbardziej spektakularnie mylących się „ekspertów od przyszłości” cieszy się niesłabnącą popularnością w niektórych częściach świata mediów i akademii. Sam też jest przekonany o świetnej jakości swojego warsztatu badawczego. Doskonale potwierdza tezę, że można przez dekady kompletnie się mylić i zbudować na tym okazałą karierę w mediach, akademii czy branży doradczej jeśli mówi się to co wielu ludzi chce usłyszeć albo to co wpływowi ludzie chcą by było mówione.

Interesujące jest zestawienie szybującego w górę pesymistycznego sentymentu z inherentnym dla sektora finansowego optymizmem. Które z tych skrzywień wygrywa na rynku finansowym? Jeśli weźmiemy pod uwagę, że rynki finansowe jeszcze nie wyszły do końca z fazy irracjonalnego entuzjazmu, a z wielu baniek spekulacyjnych nie spuszczono jeszcze do końca powietrza to dostrzeżemy przewagę optymizmu.

Można argumentować, że utrzymujący się i inspirowany przez media negatywny sentyment będzie powstrzymywać część ludzi od zaangażowania na rynku finansowym. Do zainwestowania środków na rynku akcyjnym z reguły potrzebne jest przekonanie, że biznesy spółek będą się rozwijać a gospodarka nie załamie się jak domek z kart. Z drugiej strony z łatwością możemy wpisać trend skrajnie negatywnego sentymentu w hipotezę kasyna: część młodych ludzi widzi w hazardowej spekulacji na rynku finansowym jedyną szansę na satysfakcjonującą dla siebie przyszłość.

Omawiane wyżej zjawisko jest też mocnym argumentem by jeszcze raz przyjrzeć się swoim wzorom konsumpcji mediów i zastanowić się czy w naszym interesie jest wystawianie się na treści tworzone przez biznesy, które oparły swój model działania o stymulowanie lęków, niepokoju i strachu swoich klientów.

Podziel się tym artykułem:

Polecamy

Autorzy

Najnowsze komentarze

  1. to są te frustracje związane z aktywnym inwestowaniem. ratuje przed tym cała strategia, czyli stopy. Ale w ub tygodniu miałem…

  2. I w szerszym spojrzeniu, cyt. z literatury: „Proszę wybaczyć – odezwał się łagodnie obcy – ale by móc czymś kierować,…

Tagi

akcje analitycy analiza fundamentalna analiza techniczna bańka spekulacyjna bessa bitcoin bossaEdu edukacja emocje ETF FED forex fundusze giełda GPW hossa inwestowanie pasywne inwestycje kontrakty terminowe krach kryptowaluty kryzys książka książki literatura makro media oszustwa porady inwestycyjne prognozowanie prognozy przewaga psychologia psychologia inwestowania recenzja ropa rynek akcji rynek akcyjny ryzyko statystyka w inwestowaniu strategie strategie inwestycyjne straty systemy WIG20 wykres dnia zagranica złoto

Najnowsze wpisy

Komentarze

3 odpowiedzi na “Depresyjna rzeczywistość”

  1. Awatar Hellk

    Amerykanski 20latek w roku 1945 mial przed soba 20 lat prosperity. Sam zreszta fakt ujscia z zyciem dawal pewnie sporo kilohedow na liczniku. Druga sprawa: swiat owczesny byl prostszy, a boimy sie glownie rzeczy, ktorych nie znamy.

  2. Awatar Victor
    Victor

    Bardzo trafne spostrzeżenia co do ogłupionego i pełnego młodocianych mikrocefali Zachodu. Tam się toczy rewolucja neokomunistyczna nowego typu (eco, gender, woke etc.). Bez gwałtownej zmiany stosunków własnościowych, ale za to z MASOWYM DURACZENIEM W MEDIACH (Gramsci). Na to wszystko nakłada się m.in. żywotny demograficznie Islam i antykultura "emancypacyjno-skrobankowa" . Będzie bolało. Oby tylko Zachód.

    1. Awatar Bez urazy
      Bez urazy

      Wpisujesz się idealnie w profil twórcy straszaków