Zarobiłem 248 000 dolarów. W ciągu jednego dnia zarobiłem ćwierć miliona dolarów. To był niewiarygodny odlot. Czułem się tak, jakby za chwilą miał do mnie zadzwonić Bóg, żeby spytać, czy nie mam nic przeciwko temu, by jutro wzeszło słońce.
[…]
Po wczorajszej zwyżce na otwarciu rynku spready odnotowały korekcyjny spadek o jakieś 10 punktów. Dla mojej pozycji oznaczało to stratę 30 tysięcy! Ale powiedziałem sobie, że to żaden problem. (To był kolejny sygnał ostrzegawczy. Jeśli ktoś traci 30 tysięcy i mówi, że to całkiem nie najgorzej, to nie jest to całkiem normalne. Prawda? W ciągu pięciu minut piątkowej sesji moje 30 tysięcy wyparowało, a ja czułem się dobrze. Mówiłem sobie, że to żaden problem. I żałowałem, że nie mogę skorzystać z okazji i powiększyć pozycji.)
Jak straciłem na giełdzie milion dolarów i czego mnie to nauczyło, Jim Paul, Brendan Moynihan
Według teorii perspektywy (subiektywny) żal z powodu straty jest większy niż zadowolenie z osiągniętego równoważnego zysku. Tę relację określa się na około 1,5 do 2,5. Naturalnie każdy z nas ma indywidualne progi, niemniej znacznie bardziej nie lubimy tracić pieniędzy, niż lubimy je zarabiać.
Ponoszone straty są dodatkowo zniuansowane. Inaczej odbieramy stratę w przypadku inwestycji, która od samego początku idzie źle i nigdy nie przyniosła zysku, a zupełnie inaczej taką, która zdarza się w przypadku inwestycji wcześniej zarabiającej. W tym drugim przypadku istnieje wiele mechanizmów psychologicznych, które mogą się włączyć i ostatecznie będziemy próbowali racjonalizować sobie żal za utraconymi pieniędzmi. Co więcej w rezultacie będziemy patrzyli na topniejące pieniądze, ale podobnie jak Jim Paul będziemy próbowali sobie wmówić, że to żaden problem. W końcu tracimy pieniądze dane nam z rynku. Gramy niejako na koszt firmy (money house effect).
Odniosę się do niedawnej wymiany w komentarzach. Nie znając żadnych konkretów przyjmijmy, że aktywa inwestora wynoszą 1 mln zł. Pięć procent to jak łatwo policzyć 50 000 złotych. Jeśli posiadamy inwestycję, która stanowi tyle w portfelu, to przy sensownej dywersyfikacji nie powinniśmy mieć zbyt dużego stresu jeśli zacznie ona tracić. Jeśli jednak jej udział w krótkim czasie spada o połowę tracimy 25 000 złotych. Cóż, jest to zaledwie 2,5 procent tego co jeszcze niedawno mieliśmy. Jednak bądźmy rzetelni i powtórzmy za Jimem Paulem: „Jeśli ktoś traci 30 tysięcy i mówi, że to całkiem nie najgorzej, to nie jest to całkiem normalne.”
Jeśli cały portfel miał wartość 100 000 złotych to jest to zaledwie 2 500 złotych! Więc w zasadzie nie ma się czym przejmować. Tak przynajmniej wynika z opinii części inwestorów. Jaka jest prawda wie każdy kto w pewnych sytuacjach woli liczyć swoje straty w procentach niż w nominale, bo te są znacznie bardziej bolesne i działają na wyobraźnię, emocję i nasze ogólne samopoczucie.
