Szczęście w grach i miłość nie idą ponoć w parze. Kiedy oczekiwanie szczęścia w inwestycjach giełdowych zastępuje, często nieświadomie, rzeczywistą przewagę wynikającą z Analizy Technicznej, można się spodziewać kłopotów w dłuższym terminie.
W zasadzie nie chodzi tylko o samą frazę „mieć szczęście” gdyż pełen opis tego zjawiska wyraża się tu również takimi określeniami jak: udane trafienia, dobra passa, przypadkiem udać się, fart, zrządzenie losu. W życiu jak najbardziej przydaje się wpływ, i to jak najczęstszy, tego rodzaju zdarzeń, to samo dotyczy inwestycji. Istnieje jednak pewien paradoks, który powoduje, że to AT ma pomagać szczęściu a nie odwrotnie. To dlatego, że AT stworzono po to by uzyskać statystyczną przewagę nad rynkiem, bez względu na potencjalny wpływ okresowego powodzenia w działaniu. Wielu inwestorów ma problem z uświadomieniem sobie tej zależności, postaram się przybliżyć ją jak najprościej poniżej.
Ktoś wspominał w komentarzach o przypadkach dobrej passy początkujących inwestorów. To nie jest aż tak istotne. Jeśli uda się na początku to delikwent oczywiście łapie wiatr w żagle i zostaje wciągnięty w tę machinę z uśmiechem na ustach. Ale pamiętajmy, że przegrany również często zostaje – po to by się odegrać. W przypadku akcji istnieje takie powiedzenie o tym by nie mylić umiejętności z rynkiem byka. To jest związane po części ze szczęściem – jeśli inwestor wejdzie do gry w czasie hossy istnieje duża szansa, że zarobi bez względu na poziom wiedzy. Podczas bessy zrzuca winę na pecha, jako że naturalnie szanse zarobku są dużo mniejsze. To tylko marginalia, w przypadku AT sprawa jest dużo bardziej skomplikowana i wiąże się z zarabianiem w długich terminach – tam gdzie zdarzeń (transakcji) jest więcej rola szczęścia zostaje ograniczona w dużym zakresie.
I tutaj wchodzimy na teren już wcześniej przeze mnie nieco eksplorowany. Chodzi o wybiórcze, choć często nieświadomie, stosowanie zasad AT:
1. Gdy technikę, którą wybraliśmy dla naszych celów, aplikujemy nieregularnie.
Jeśli na przykład trafność określonej formacji czy wskaźnika równa jest 60% to by ją osiągnąć w przyszłości musimy brać udział w KAŻDEJ transakcji, do której dochodzi gdy pojawia się sygnał zajęcia lub likwidacji pozycji, wynikający ze specyfiki wybranego przez nas narzędzia. Jeśli część tych sygnałów pomijamy – wystawiamy się elegancko na działanie przypadku! Jeśli mamy szczęście – łapiemy te transakcje, które zakończą się zyskiem, jeśli dotknie nas niefart- zbieramy w większości same stratne sygnały. Przewagę statystyczną zamieniamy w przypadkowość. Oczywiście możemy nadal mówić „stosuję AT”, tyle że na własne życzenie pozbywamy się przewagi nad rynkiem. Zwykle kończy się to stratami w długim terminie. Jeśli dana technika działała w przeszłości i była weryfikowana rzetelnie na wszystkich dostępnych przypadkach w historii to najprostsza logika podpowiada, że trudno oczekiwać iż w przyszłości zadziała stabilnie jedynie w wyrwanych z całości sytuacjach.
2. Gdy stosujemy wiele narzędzi jednocześnie bez zachowania konsekwencji.
Dziś jakaś formacja, jutro wskaźnik, innego dnia linie wsparcia/oporu, jeszcze kiedyś Fibbonacci. Często są to narzędzia o niezweryfikowanej skuteczności co jeszcze bardziej przybliża nas do statystycznego chaosu. Zresztą przy takim ich stosowaniu weryfikacja jakakolwiek przestaje mieć znaczenie gdyż perfekcyjnie poddajemy się maszynie szczęścia i przypadków, z równie podobną skutecznością możemy rzucać monetą. Na to również mówi się AT. Ja nazwę to raczej inwestowaniem na chybił-trafił z elementami rysowania po wykresie.
Proponuję każdemu stosującemu AT uczciwy rachunek sumienia- niech będzie to odpowiedź na zasadnicze pytanie: ile w moich działaniach zdaję się na tego rodzaju przypadkowość a na ile moja AT naśladuje logikę i statystykę, które się w niej kryją ?
Jest jeszcze coś. Spora część narzędzi technicznych albo nie daje przewagi nad rynkiem albo umożliwia ją ale w określonych warunkach. Znalezienie ich to po części również kwestia szczęścia. I o tym będzie w kolejnym wpisie.
CDN
—* Kat *—
I kolejne zadanie konkursowe:
Wstaw brakujące 2 słowa zastąpione przez nawiasy, kolejność jest ważna:
Strategię podążania za trendem (trend following) można opisać następującym powiedzeniem
„Tnij (…pierwsze słowo…) , pozwól (…drugie słowo…) rosnąć”
Na odpowiedzi czekamy pod adresem makler@bossa.pl
