Polskie prywatne fundusze emerytalne: requiem dla premii? – tak analitycy Renaissance Capital zatytułowali raport analityczny omawiający projekt reformy systemu OFE.
Analitycy Wood & Company napisali w raporcie, że wierzą, że wynikające z działalności OFE premia w wycenie polskich akcji jest poważnie zagrożona.
Istnieje konsensus rynkowy zakładający, że relatywnie duże, dodatnie przepływy z OFE na rynek akcyjny w Polsce stworzyły premię w wycenie akcji notowanych na WGPW – podniosły kursy akcji a przy tym sprawiły, że były one notowane przy mniej atrakcyjnych wskaźnikach fundamentalnych, takich jak cena do zysku czy cena do wartości księgowej. Konsensus rynkowy zakłada także, że reforma OFE odwróci przepływy z OFE na rynek akcyjny co teoretycznie powinno zlikwidować premię w wycenie polskich akcji a więc stworzyć presję na spadek notowań.
Takie spojrzenie na warszawski rynek akcyjny i projekt reformy OFE wydaje się mi sensowne. Także teza, że reforma OFE będzie miała negatywny wpływ na warszawski rynek akcyjny wydaje się dobrze uzasadniona. Natomiast wydaje się, że próby określenia konkretnego wpływu reformy na notowania polskich akcji skazane są na niepowodzenie.
Zacznijmy od tego, że niezwykle trudno jest określić samą wielkość premii OFE. Porównanie wycen polskich akcji z wycenami innych rynków regionu czy innych rynków wschodzących nie mierzy przecież premii OFE ponieważ na wyższe wyceny polskich akcji mogły mieć wpływ inne czynniki poza działalnością OFE.
Trudnym zadaniem jest także określenie tego jak zmienią się przepływy z OFE na WGPW. Istnieje przynajmniej kilka znanych niewiadomych:
- nie jest znany czas wprowadzenia reformy (prognozowany jest na II i III kwartał 2014)
- nie jest znany odsetek klientów OFE, które zdecydują się pozostać w OFE (co jest kluczowe do określenia wielkości dopływu nowych pieniędzy do OFE)
- nie jest znana przyszła polityka inwestycyjna OFE i alokacja aktywów OFE pomiędzy różnymi klasami aktywów (Renaissance Capital wskazuje, że po przejęciu przez rząd około 51,% aktywów OFE – głównie długu rządowego – portfel OFE składał się będzie w 80% z akcji)
- nie jest też znana polityka inwestycyjna OFE w kontekście dywersyfikacji geograficznej – planowane zmiany umożliwić mają lokowanie poza Polską nawet 30% aktywów OFE (obecnie akcje zagraniczne stanowią 1,3% wszystkich aktywów i 3,4% aktywów akcyjnych)
- nie jest znany także mechanizm suwaka (czy przekazywana będzie tylko gotówka czy także papiery wartościowe) ani wielkość jednorazowego transferu w 2014 roku (szacowanego na około 10 mld złotych)
Analitycy Renaissance Capital szacują (oczywiście, po przyjęciu kilka założeń w kwestii znanych niewiadomych) odpływy (przepływy netto) OFE z rynku akcyjnego w 2014 roku na około 5-6 mld, czyli około 2% free float polskiego rynku akcyjnego. Jeśli zestawimy tę prognozę z danymi Morgan Stanley* dotyczącymi przepływów netto z OFE na rynek akcyjny w latach 2008-2013 to nasuwa się wniosek, że sytuacja może się radykalnie zmienić:
Myślę jednak, że większość zwolenników hipotezy „wielkiej bessy” po reformie OFE pomija fakt, że OFE nie działają w próżni i ewentualny odpływ środków OFE z rynku akcyjnego spotka się z reakcją innych uczestników rynku. To od postawy inwestorów indywidualnych i inwestorów zagranicznych (a także od rozmiarów prywatyzacji) zależeć będzie skala konsekwencji reformy OFE.
* Dane za 2013 to prosta ekstrapolacja trendu z I półrocza. Proszę też zwrócić uwagę, że dane te obejmują konsekwencje decyzji o zmianie alokacji aktywów wewnątrz samych OFE.
