Poznałem wiele odmian graczy, dla których szybki sukces okazał się później zgubą. Istnieje mnóstwo ludzi, którzy zachowują się jak młode kaczki – kiedy są małe, można im wmówić, że statek wojenny jest ich matką. Chodzi o mechanizm wdrukowania. Dla wielu graczy ważne jest nie to, czy ich pierwsza poważna transakcja zakończyła się zyskiem czy stratą, lecz to, czy pierwsze duże pieniądze zarobili po długiej, czy po krótkiej stronie rynku – więc potem zostają permanentnymi bykami lub niedźwiedziami. Tymczasem oba typy transakcji należy traktować tak samo. Żadna ze stron rynku nie powinna dawać większej satysfakcji. Jeśli tak się dzieje, zaczyna się grać niesymetrycznie.
Mam na myśli coś, czego doświadczyło wiele osób w 1973 roku podczas silnej hossy na soi. Nawet jeśli sami nie zarobili wtedy pieniędzy, a tylko obserwowali ten szalony rynek i garstkę graczy, którzy zarobili mnóstwo pieniędzy, to wystarczało, by pewien wzorzec został w nich wdrukowany.
Richard Dennis, Czarodzieje rynku
Legendarny trader Richard Dennis wspomina wydarzenia z 1973 roku. To był moment w historii, gdy rynek soi w USA przeżył szok cenowy wywołany masowymi zakupami ZSRR (zwany „wielkim rabunkiem soi” – Great Soybean Robbery) i niedoszacowaniem zapasów. Związek Radziecki po kryjomu, przez prywatne podmioty kupował ogromne ilości amerykańskich zbóż i soi. Zakupy były tak duże, że w USA nie zdawano sobie sprawy, jak bardzo kurczą się zapasy. Gdy wyszło to na jaw ceny soi i pochodnych gwałtownie wzrosły, zaś USA wprowadziły embargo na eksport soi.
Gdy spojrzymy na wykres z tamtego okresu, powinien nam coś przypominać. Złoto, srebro, ropa naftowa. Czy ich wykresy w ostatnich miesiącach nie wyglądały podobnie, jak wykres soi pół wieku temu?
Niemal trzykrotny wzrost cen w ciągu zaledwie kilku miesięcy. To mogło sprawić, że wielu traderów dorobiło się fortun na rynku kontraktów, ale też mogło się wydarzyć to o czym mówi Dennis. Przekonanie, że tak właśnie powinien zachowywać się rynek i tak można na nim zarabiać.
Duża zyskowna transakcja podczas hossy, sprawia, że będziemy szukać trendów wzrostowych. Gdy takie trendy się pojawiają i towarzyszy im specyficzna moda, wspomagana czynnikami fundamentalnymi, następuje eksplozja zainteresowania.. Czytelnicy przypominają sobie na pewno, jak jeszcze kilka miesięcy temu, media, analitycy oraz uczestnicy mediów społecznościowych licytowali się kolejnymi poziomami, do których może dojść złoto, czy srebro. Nie zapominajmy o kryptowalutach. Wszystkie analizy wydawały się logiczne, zaś ceny usprawiedliwione. Nawet ci, którzy nie zdążyli zarobić, wdrukowali sobie to, o czym pisze Dennis – pewien schemat zachowania rynku. Ich nastawienie było bycze, a ponieważ bali się, że „pociąg odjedzie” znów bez nich, zajmowali długie pozycje. Tylko w pewnym momencie sytuacja się zmieniła. Nie było już wzrostów dzień po dniu, tylko zaczęły się gwałtowne spadki, nierzadko z lukami. Kapitał kurczył się szybciej, niż można było sobie wcześniej wyobrazić.
Kluczowe jest, aby zrozumieć, że to nie nasza strategia była genialna, tylko mieliśmy po prostu trochę szczęścia. Jeśli przyszło nam działać na rynkach kontraktów, gdzie można zajmować krótkie i długie pozycje powinniśmy jak najszybciej zrozumieć, że rynek nie nagradza lojalności co do kierunku. Zwłaszcza na kontraktach, gdzie działamy z dźwignią.
Sam Dennis zarobił wówczas fortunę. Rozpoczął handel na giełdzie mając 1600 dolarów, z czego 1200 musiał zapłacić za miejsce na giełdzie. W 1970 roku miał już kapitał o wartości 3000 dolarów, zaś w 1974 roku dzięki transakcjom na rynku soi dysponował już kwotą pół miliona dolarów. Miał dwadzieścia sześć lat.
Niezależnie, DM BOŚ S.A. zwraca uwagę, że inwestowanie w instrumenty finansowe wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanych środków. Podjęcie decyzji inwestycyjnej powinno nastąpić po pełnym zrozumieniu potencjalnych ryzyk i korzyści związanych z danym instrumentem finansowym oraz rodzajem transakcji. Indywidualna stopa zwrotu klienta nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym danego instrumentu finansowego i jest uzależniona od dnia nabycia i sprzedaży konkretnego instrumentu finansowego oraz od poziomu pobranych opłat i poniesionych kosztów. Opodatkowanie dochodów z inwestycji zależy od indywidualnej sytuacji każdego klienta i może ulec zmianie w przyszłości. W przypadku gdy materiał zawiera wyniki osiągnięte w przeszłości, to nie należy ich traktować jako pewnego wskaźnika na przyszłość. W przypadku gdy materiał zawiera wzmiankę lub odniesienie do symulacji wyników osiągniętych w przeszłości, to nie należy ich traktować jako pewnego wskaźnika przyszłych wyników. Więcej informacji o instrumentach finansowych i ryzyku z nimi związanym znajduje się w serwisie bossa.pl w części MIFID: Materiały informacyjne MiFID -> Ogólny opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe.