Subiektywna Analiza Techniczna, część 3

Granice pomiędzy technicznym analizowaniem czy tradowaniem a intuicyjnymi (ang. discretionary) działaniami potrafią zatrzeć się w sposób dość niezauważalny, wręcz podprogowy rzec by można.

I to właśnie podszywa Analizę Techniczną swego rodzaju pozorami, o których milczy zwykle literatura, a które łatwo przeoczyć w procesie edukacji. Nie przypominam sobie książki, w której o A.T. pisze się w stylu: tu znajdziesz wspaniały świat subiektywności (wiodący do bogactwa).

**************

Na marginesie:

Profesjonalnych zarządzających rachunkami zwanych CTA (Commodity Trading Advisors) dzieli się w jednej z klasyfikacji na

(a) systematic – gdzie minimum 95% decyzji pochodzi z automatycznych strategii/systemów/algorytmów

(b) discretionary – czyli cała reszta, która polega w różnym stopniu na decyzjach intuicyjnych (uznaniowych, dyskrecjonalnych, jakkolwiek to brzmi)

Klasyczną A.T. zalicza się do tych drugich. Jej automatyzacja oznacza przejście do pierwszej kategorii.

*****************

Ciąg dalszy wpisu nie będzie łatwy w odbiorze ale postaram się wyłożyć całą koncepcję jak mogę najczytelniej.

Przypomnę, że cały wątek zaczął się od cytatu, którego autor subiektywność zalicza do największych zalet Analizy Technicznej. Zdecydowanie się temu w tym cyklu wpisów sprzeciwiam gdyż prawidłowo postawiona teza powinna brzmieć: „Subiektywność to jedna z zalet inwestora (ale nie samej A.T.)”. Jego bogactwo, ekspresja wyobraźni, dzieło dobrze użytego intelektu, dla którego swobodnie użyte narzędzia techniczne mogą być pomocą. Prowokuję więc cały czas do znalezienia tutaj odpowiedzi na pytanie: gdzie kończy się A.T. a zaczyna człowiek?

Żeby znaleźć odpowiedź potrzebujemy punktu odniesienia.

I będzie nim podstawowy cel inwestowania i spekulacji czyli ZYSK. Nie ulega wątpliwości, że różnorodność opcji rysowania po wykresach może być pożywką dla estetycznych doznań a niepewność i ryzyko zapewnią potrzeby tkwiące w psychice (adrenalina, działanie) ale nie one tworzą cel najistotniejszy. Jest nim maksymalizacja zysków czy dążenie do jakichkolwiek profitów w ogóle. Jednym (kolokwialnym) słowem: Analiza Techniczna ma za zadanie DZIAŁAĆ. W znaczeniu: używam jej w aktywnym inwestowaniu po to by wskazywała mi jakie podejmować w poszczególnych fazach transakcji decyzje, mające prowadzić w swej masie do przewagi, dodatniej wartości oczekiwanej w długim terminie.

Kiedy przyłożymy taki punkt odniesienia do O.A.T (Obiektywnej Analizy Technicznej) z łatwością wywnioskujemy czy ona działa czy nie ponieważ weryfikacja jej nie nastręcza trudności. Przecięcie na przykład 2 średnich puszczone w ruch automatem i bez ingerencji człowieka staje się pokazem skuteczności (lub nie) A.T. w samej sobie. Mamy prawo w pełni ocenić pozytywną lub negatywną skuteczność jej i tylko jej działania.

Co jednak gdy do wyciągania tego rodzaju wniosków zabierzemy się w przypadku S.A.T (Subiektywnej A.T.)? Jeśli inwestor dowolny etap decyzyjny opiera na własnych subiektywnych szacunkach i intuicji, wygasa prawo bezstronnego oceniania skuteczności A.T. przez pryzmat zysków. Jeśli narysuje linię wsparcia czy linię trendu w ten a nie inny sposób i wygeneruje stratną transakcję, to winę przypisać jemu czy A.T. (czyli użytemu narzędziu w postaci linii) ??? A gdyby tę linię pociągnął kilka milimetrów dokładniej i wystarczyłoby to do osiągnięcia zysku? Nie ma generalnych rozstrzygnięć gdyż nie ma bezstronnej, obiektywnej miary weryfikacji samej A.T. Jeśli dwóch inwestorów narysuje podobną formację w tym samym obszarze wykresu i jeden na tym zarobi a drugi nie – czy to (nie) zadziałała sama A.T. czy subiektywne oceny decyzyjne człowieka? Tego rodzaju pytania można by tutaj mnożyć. Prowadzą jednak nadal w jedno i to samo miejsce: czy zaleta tego, że osiągamy zysk lub stratę w subiektywnej A.T. tkwi, jak twierdził autor przywołanego cytatu, w niej samej jak w przypadku OAT czy  może w stosującym je człowieku??? Albo może jednak w obu tych źródłach z różną intensywnością?

Ten proces interakcji między A.T. a inwestorem stanowi właśnie osnowę efektu PRZENOSZENIA. Jeśli nie istnieją mierniki weryfikacji nie wiadomo skąd pochodzi przewaga. Tego tematu nie porusza się w literaturze. Zagłębiając się w książce o A.T. czytelnik dostaje propozycję stosowania graficznej czy ilościowej metody radzenia sobie z rynkiem i nawet nie przypuszcza, że w wielu miejscach to nie owe narzędzia ale on sam staje się siłą sprawczą końcowego efektu. Poszukując generatora dobrych decyzji bezwiednie staje się nim sam choć sądzi, że załatwiają to techniczne narzędzia. Tak częste utyskiwania „A.T. nie działa” w wielu przypadkach są w tym kontekście nieprawdziwe. Ona działa tak jak ją do tego powołano: wskaźniki wskazują, opory i wsparcia powstrzymują, średnie uśredniają itd. ale źródło nieskuteczności- tam gdzie wprowadza się subiektywność- bije jak już wiemy z zupełnie z innego miejsca.

Jak głęboko sięga ów efekt przenoszenia spróbuję pokazać w kolejnym wejściu.

Zobrazuję go natomiast jeszcze jednym przykładem:

Wystarczył tydzień by nauczyć dziesiątkę nie mających nic wspólnego z rynkiem ludzi niezwykle skutecznie tradować w oparciu o obiektywne narzędzia. Mam na myśli oczywiście legendarny team Żółwi i ich wybicie z progu cenowego (Donchian channel).

Z drugiej strony – ludzie o nieprzeciętnej inteligencji potrzebują miesięcy czy lat by nauczyć się zyskownie korzystać z A.T. nie w pełni obiektywnej. A spory odsetek i tak odpada. Często odchodząc nie do końca zdają sobie sprawę dlaczego choć oczywiście winę lokują w A.T. Kiedy wyjaśniałem niektórym koncepcję przewagi i subiektywności w AT, łapali się za głowę…

Co oczywiście nie znaczy, że tylko ta pierwsza-obiektywna- daje szansę na sukces.

—*Kat*—