Co kilka miesięcy na blogach bossy Tomek Symonowicz wraz czytelnikami urządzają sobie seanse wobec książek z zakresu analizy technicznej. Tym razem dostało się całej masie fałszywych guru, którzy zamiast zarabiać na rynku schylają się po pióro i sprzedają metody, które… nie pozwalają zarabiać na rynku. Chyba właśnie Kathay przejdzie do historii polskiego środowiska giełdowego, jako osoba, która wprowadziła do niego tezę, iż testy historyczne pozwalają odchudzić książkę Murphy’ego do kilku stron.
Niestety ten symboliczny stos z książkami do analizy technicznej został ufundowany na fałszywym wyobrażeniu, czym analiza techniczna jest lub powinna być a nie na tym, czym w istocie jest – a ściślej – czym się stała przez lata. Nie ukrywam, że z łagodnym politowaniem obserwuję zagraniczne zabiegi „unaukowienia” analizy technicznej przez jej zobiektywizowanie. W literaturze przedmiotu można doszukać się odwołań do Karla Poppera i całego nurtu neopozytywizmu. Pełno tam chłostania pseudonaukowych sposobów analizowania rynku i wywyższania się autorów mówiących o tym, że po kilkudziesięciu latach ciemnych „ja pokaże wam, jak wygląda naukowe używanie analizy technicznej”.
Problem w tym, że analiza techniczna od wielu lat nie jest tylko i wyłącznie sposobem zarabiana na giełdach, ale w dużym stopniu sposobem czytania kondycji, w jakiej znajduje się rynek. Analiza techniczna wprowadziła na rynek język, którego wcześniej nie było. W efekcie podkładający ogień pod stos z książkami do analizy technicznej nie zdają sobie sprawy, że nie walczą z analizą techniczną, jako taką, ale z rzeczywistością samą w sobie. Pojęcia takie, jak trend, wsparcie czy opór nie są dziś używane tylko i wyłącznie na gruncie analizy wykresów, ale powszechnie w prasowych omówieniach sytuacji na rynku, nie wspominając już o specjalistycznych mediach skierowanych głównie do zainteresowanych giełdami.
W tej perspektywie patrząc furia Tomka i jego czytelników skazana jest ma porażkę, bo nie da się wygrać ze rzeczywistością i masą ludzi, którzy swobodnie poruszają się w ramach „technicznego” opisu giełdowego uniwersum. Niezależnie od tego, czy testy historyczne wykażą, że strategie gry oparte o sprzedawanie w strefie wykupienia na wykresie RSI dają zarabiać, czy nie ludzie będą używali pojęcia wykupienia rynku i będą starali się sprzedawać, kiedy uznają, iż rynek jest wykupiony. RSI jest tylko wytrychem w tym mechanizmie czytania rynku. Jeśli nie będzie RSI, to będzie ilość bąbelków w szklance coli czy układ plam na obrusie. Czy ktoś zniżyłby się do walki z analizą plam obrusowych?
Myślę, że furia, z jaką atakuje się analizę techniczną i pisarzy książek z zakresu analizy technicznej wynika po części z niezrozumienia, jak wygląda rynek wydawniczy. Przecież taka masa książek nie jest wydawana tylko dlatego, że czterdziesty czwarty autor chce być mesjaszem, ale dlatego, że wydawnictwo uznaje, że na to jest popyt. W istocie właśnie popyt wskazuje, że krytyka autorów książek jest zarazem krytyką czytelników, którzy w powszechnym mniemaniu są jelonkami naciąganymi na 50 zł. Może przydałoby się więcej szacunku do ludzi, którzy szukają swojej ścieżki na rynku i muszą przejść przez większość etapów, z testowaniem wiarygodności AT włącznie.
Kolejną sprawą jest problem styku pomiędzy rzeczywistością a wykresem. Lata temu ukułem sobie na własny użytek pojęcie „mistycy wykresów”, których na rynku wyjątkowo łatwo spotkać. Ludzie ci mają tendencje do tłumaczenia rzeczywistości rynkowej tylko i wyłącznie przez pryzmat wykresów. W wykresach widzą siłę sprawczą, która steruje światem i tylko wgląd w wykres ma dać przewagę nad innymi. Nigdy nie byłem wstanie zrozumieć tego punktu widzenia. Pewnie dlatego, że lata temu przyjąłem tezę Alfreda Korzybskiego, iż „mapa nie stanowi terytorium”. W tej perspektywie wykresy czy analiza wykresów nie może być zła czy dobra, bo nie o analizowanie wykresów idzie. Celem studiowania mapy nie jest studiowanie mapy, ale dodarcie do celu.
Celem czytania książek jest rozwój a nie szukanie kolejnego Kazania na Górze. Jak ktoś szuka w książkach finalnego rozwiązania swoich rynkowych problemów, to musi szukać w innych książkach. Kontakt z książką to dość intymne doznanie. Czyta się je, żeby dyskutować z tezami i przemyśleć własne punkty widzenia. Osobiście mam określony stosunek do analiz fal Elliotta, ale jak czytałem książkę wydaną przed laty w Polsce to zyskałem całkowite przekonanie, że to nie jest coś, czym warto się zajmować! Nigdy zatem nie postawiłem depozytu na rynku w oparciu o metody z tej książki i mam do dziś przekonanie, że dobrze wydałem pieniądze. Grzesiek Zalewski ma własną anegdotę, która mówi, że część ludzi na wykładach o pochodnych dziękuje mu, bo właśnie dowiedzieli się, że to nie jest rynek dla nich – a przecież przyszli, żeby na niego wejść.
Nie lubię przyjmować postawy wujaszka-marudy, ale jeśli jakiś początkujący gracz chciałby zastosować się do mojej rady, to zdecydowanie polecam przeczytanie jakiejś książki z zakresu analizy technicznej nie w celu szukania tam magicznej formuły, ale dla nabrania języka, jakim opisuje się rzeczywistość. Obiektywnie czy nie w przyszłości traficie na rynku na sytuację, w których najprostsze metody z zakresu analizy technicznej pozwolą zarobić pieniądze lub ochronią was przed wchodzeniem na rynek, na którym zwyżce brakuje wiarygodności technicznej. Jeśli poznacie elementarz z zakresu analizy czytania wykresów będziecie przebiegać oczami po wykresach innych analityków w poszukiwaniu pomysłów a nie prawd objawionych.
