Gdzieś w polskich, a może i światowych mediach przemknęła tylko informacja o zakończeniu produkcji przedmiotu, który miał zrewolucjonizować miejski transport. Chodzi o Segway Personal Transporter (później Segway Human Transporter)– dwukołowy pojazd elektryczny stworzony przez wynalazcę Deana Kamena. Zanim został zaprezentowany szerokiej publiczności w 2002 roku, w mediach pojawiały się entuzjastyczne opinie wybrańców, którzy dostąpili zaszczytu skorzystania z wynalazku. Ulice miast miały zapełnić się milionami użytkowników, którzy będą przemieszczać się cicho, ekologicznie i bezwysiłkowo.
Zamiast jednak miliardów uzyskanych ze sprzedaży i tysięcy użytkowników była w zasadzie ciekawostka co jakiś czas pojawiająca się w centrach handlowych lub wakacyjnych kurortach. I tak pierwszy wynalazek na miarę XXI wieku nie zrewolucjonizował miejskiej komunikacji, produkcja oficjalnie została zakończona w czerwcu 2020 roku.
Tymczasem ulice miast całego świata zostały wręcz zalane dziecięcą zabawką wyposażoną w elektryczny akumulator – hulajnogą. Dwa kółka połączone deseczką, z jeszcze jedną deseczką i uchwytem. Różne źródła podają, że hulajnogi znane są od początku XIX wieku, po raz pierwszy pojawiły się w Niemczech. Pewną popularność zyskały ponownie sto lat później, co więcej były wykorzystywane przez dorosłych i to w wersji z napędem spalinowym. Autoped według pomysłu Arthura Hugo Cecila Gibsona był produkowany w latach 1915-1922 i był wykorzystywany między innymi przez policję amerykańską. Na pewno nie był zbyt cichy.
Minęło kolejne sto lat i cicha, elektryczna hulajnoga staje się coraz powszechniejszym środkiem przemieszczania się w miastach. Może nie jest to rewolucja, ale z pewnością firmy je produkujące zarobiły znaczeni więcej niż Dean Kamen na swoim Segwayu.
Myślę sobie o tej historii przy okazji spółki Mercator, o której na naszych blogach pisywał już Trystero. Jeden z największych zwycięzców hossy covidowej produkuje nie supersprzęt diagnostyczny ani medyczny, nie jest wynalazcą szczepionki ani lekarstwa, ich podstawowy biznes to gumowe rękawiczki. Firma istnieje niemal od początku transformacji ustrojowej w Polsce i koncentruje się na tym banalnym i nudnym produkcie jakim są rękawice medyczne i ochronne (oczywiście nie umniejszam tego, że produkt musi spełniać wysokie wymogi przeznaczające do wykorzystania w medycynie). Na GPW notowana jest od 2013 roku i można powiedzieć, że do wiosny 2020 poruszała się niemal cały czas w nudnym trendzie bocznym (15-20 złotych). To jednak już jest tylko historia. Zyski oraz cena akcji Mercatora eksplodowały i dziś pod względem kapitalizacji spółka przewyższa takie firmy jak mBank, Lotos, Budimex, czy Żywiec.
Nie pamiętam w jakim filmie była scena, w której jeden z bohaterów wpadł na genialny pomysł biznesowy – guziki. Proste i tanie w produkcji, ale każdy potrzebuje guzików! Oczywiście warto mieć przy tym jeszcze trochę szczęścia. Miał je Mercator. Gdy w 2016 roku w ramach niewielkiego projektu, „Co czytają…”, poprosiłem prezesa Zarządu Mercatora Wiesława Żyznowskiego, o kilka słów dotyczących najważniejszych książek w jego młodych latach, podsumował swoją opowieść w ten sposób.
Pierwszym niebiblijnym tekstem, który znałem na pamięć jeszcze przed nauczeniem się czytać, tym razem całkowicie aktywnie, była bajka o królu Midasie. Jej wpływ na moje życie zasługuje na odrębną opowieść, którą sobie zaserwuję innym razem.
Historia Midasa jest przewrotna i być może dotyczyła wówczas – cztery lata temu – wzlotów i upadków. Dziś prawdopodobnie toczy się zupełnie inaczej.
My zaś powinniśmy pamiętać, że w pogoni za rewolucyjnymi wynalazkami dookoła nas jest świat zwykłych użytecznych przedmiotów, które tylko czekają na swój moment.
[foto: pracownicy poczty amerykańskiej na autopedach]


