Inwestorzy niezadowoleni z gwałtownych zmian kursów spółek na warszawskiej giełdzie w ubiegłym tygodniu mogą się pocieszyć, że mogło być znacznie gorzej.
W czasie poniedziałkowej sesji na amerykańskim rynku wiele ETF-ów, czyli notowanych na giełdzie funduszy indeksowych zanotowało wysokie kilkudziesięcioprocentowe spadki. Początek poniedziałkowej sesji był trudny na całym rynku akcyjnym, S&P 500 rozpoczął notowania 6% spadkiem, NASDAQ 9%, ale to co zdarzyło się na niektórych ETF-ach przypominało totalny krach.
Na przykład Guggenheim S&P 500 Equal Weight (fundusz naśladujący równoważony indeks S&P 500) tracił w czasie poniedziałkowego minimum 43% do kursu odniesienia. Vanguard Consumer Staples Index ETF i Vanguard Health Care Index ETF traciły w pewnym momencie poniedziałkowego poranka po 32%. Nawet PowerShares QQQ ETF jeden z największych i najczęściej handlowanych ETF-ów w USA spadał na poniedziałkowym minimum o 17% podczas gdy indeks, który śledzi zanotował minimum na poziomie -9%.
Warto podkreślić, że ekstremalna zmienność notowań w poniedziałek dotyczyła także niektórych dużych i chętnie handlowanych ETF-ów a katastroficzne minima osiągane były przy relatywnie dużych obrotach. Nie był to także błyskawiczny krach w literalnym sensie bo na katastroficznie niskich poziomach handlowano przez wiele minut. Tabela tygodnia pokazuje zmianę notowań niektórych ETF-ów z amerykańskiego rynku akcyjnego z uwzględnieniem poniedziałkowych minimów, poniedziałkowego odbicia od minimów do zamknięcia i odbicia od poniedziałkowych minimów do piątku:
Jakie lekcje mogą z poniedziałkowego krachu ETF-ów wyciągnąć polscy inwestorzy? Pierwsza lekcja dotyczy zleceń obronnych. Tego typu zlecenia mają swoje zalety ale w przypadku ustawienia ceny rynkowej (na przykład PKC) wiążą się z ryzykiem zrealizowania po cenie podyktowanej przez ekstremalnie nieefektywny w danym momencie rynek. Inwestorzy powinni pamiętać, że w krótkich horyzontach czasowych rynki mogą być ekstremalnie nieefektywne – część inwestorów zechce ten fakt wykorzystać, część skupi się na tym by z tego powodu niepotrzebnie nie tracić.
Wall Street Journal podał przykład doradcy finansowego, który miał zlecenie obronne na jeden z akcyjnych ETF-ów ustawione na poziomie kilkanaście procent poniżej piątkowego zamknięcia. Zlecenie zrealizowało się 30% poniżej piątkowego zamknięcia a ETF zakończył notowania na relatywnie niewielkim 4% minusie.
Druga lekcja, którą można wyciągnąć z poniedziałkowego zamieszania z ETF-ami dotyczy płynności. Planując swoje posunięcia na rynku inwestorzy powinni uwzględnić, że płynność może nagle z rynku wyparować, zwłaszcza wtedy gdy zwykli inwestorzy najbardziej jej potrzebują: w czasie panicznej wyprzedaży.
