Istnieją dwa typy tzw. guru (rynkowego czy finansowego): taki, któremu udało się, choć często tylko jednorazowo, przewidzieć jakieś wydarzenie, najczęściej na tyle znaczące by zainteresować tym media, i drugi – po prostu doskonały fachowiec w pomnażaniu kapitałów.
Panuje jednak mylne przekonanie, że w obu przypadkach źródło tego rodzaju sukcesu jest takie samo: doskonale opanowana sztuka przewidywania przyszłości, perfekcyjny zmysł prognostyczny. Tymczasem prawdziwi luminarze typu Buffett czy Soros niejednokrotnie i z rozbrajającą wręcz szczerością przyznają, że tak naprawdę nie mają pojęcia o tym jak przewiduje się wydarzenia, które dopiero mają nastąpić.
By nie być gołosłownym, cytat z ?Alchemii finansów” Sorosa (w moim tłumaczeniu):
?Mój finansowy sukces stoi w całkowitej sprzeczności z moimi zdolnościami przewidywania zdarzeń… Wszystkie moje prognozy są ekstremalnie niepewne i podlegają regularnym rewizjom w świetle rozwoju sytuacji rynkowej.”
Niemniej jednak całe rzesze adeptów inwestowania próbuje udoskonalić swój warsztat właśnie idąc drogą albo obsesyjnego zgadywania kolejnych ruchów rynku albo nadawania narzędziom analizy technicznej atrybutu niemal 100% sprawdzalności (trafności), zapominając przy okazji, że mechanizmy obronne są chyba ważniejsze dla skuteczności, niż racja za wszelką cenę.
Piszę o tym w kontekście czegoś, co branża nazywa ?market feel” czy ?feel for the market„. W najprostszym tłumaczeniu: czucie rynku. Spotykałem i obserwowałem traderów, o których mogę powiedzieć, że ten rodzaj podejścia wykształcił się u nich naturalnie, w procesie długich doświadczeń, profesjonalnej percepcji zdarzeń i logicznej kalkulacji. Pewna sekwencja wydarzeń na rynku przecież się ciągle powtarza, wykresy mają charakterystyczne punkty, nastroje rynku falują w podobnych cyklach, reakcje inwestorów również. Interakcja i obserwacja w połączeniu z wiedzą i doświadczeniem oraz sukcesywną eliminacją błędów wykształcają więc w niektórych inwestorach taki rodzaj intuicji, który dość udanie pomaga uzyskać przewagę nad rynkiem. Nie polega to jednak na tym, że trader wie co się za chwilę czy czas jakiś wydarzy! To działa w zupełnie innej formie – dobrej ocenie prawdopodobieństw, umiejętnej kalkulacji ryzyka i wielkości stawki, wczucia się w trend rynku, identyfikacji zagrożeń i własnych słabości psychologicznych, wypracowania pewnego powtarzalnego rdzenia strategii, modyfikowanego w zależności od sytuacji, uczenia się na błędach (nie tylko własnych), szybkiej ucieczki z nieudanych pozycji, dostrzegania powtarzających się relacji między cenami czy ich pochodnymi na wykresie, pozbycia się bezwarunkowego odruchu posiadania racji, mentalna akceptacja okresowych strat, kontrola emocjonalna – by wymienić najważniejsze składowe tej filozofii.
Żeby przybliżyć to na konkretnym przykładzie, przywołam osobę Krzysztofa Piróga, z którym robiłem niedawno wywiad. Wymieniając nasze doświadczenia i obserwując to jak sam działa na parkiecie, dostrzegłem w nim właśnie tego rodzaju osobowość, jak opisywana wyżej. Nie oceniałem go wcześniej, starając się najpierw go bliżej poznać. Ponieważ udało nam się nawiązać pewien rodzaj wspólnego porozumienia w relacji do rynku, mam nadzieję, że nie obrazi się jeśli wrzucę poniżej tych kilka zdań mojego spojrzenia:
Krzysiek, pomimo młodego wieku, przeżył już sporo na parkiecie i widzę, że nauczyło go to wyciągać poprawne wnioski, bez oglądania się wstecz i kontrolować błędy. Przede wszystkim nie bawi się w prognozowanie ruchów, raczej je wyprzedza. Miał spory kontakt z systemami mechanicznymi co zostawiło w jego strategii widoczny ślad – wyczucie czegoś co nazywa się ?market flow” czyli identyfikacji aktualnego strumienia popytu i podaży. Zdecydowanie więcej wagi przykłada do kontroli ryzyka- potrafi elastycznie reagować na rynkową zmienność, stosując rożne metody otwierania i zamykania pozycji. Nie ma problemów z akceptacją strat, słusznie uznając je za naturalną część procesu. Największym jego atutem jest, wg mnie, doświadczenie wyniesione z obserwacji czy udziału w grach hazardowych – nie tylko dobre ocenianie prawdopodobieństw ale przede wszystkim znakomita kalkulacja stawek i ich proporcji do kapitału oraz wyczucie drugiej strony. Oczywiście wystawianie się w kontraktach na 50% ryzyko jest nieco atakiem husarii ale takie są prawa konkursu. Można mówić, że nieco pomogło mu szczęście ale i ono czasem jest potrzebne w inwestycjach, jak zresztą w każdego rodzaju działalności. Przede wszystkim jednak oprócz brawury ma jeszcze w sobie spory pierwiastek racjonalności tam, gdzie jest ona szczególnie potrzebna. Być może jeszcze powinien czasem wskoczyć pod zimny prysznic ale młodość ma swoje prawa 😉
Cdn
—*Kat*—
