Po ostatniej, piątkowej, bardzo dramatycznej sesji słyszałem kilkakrotnie, że takiej paniki jeszcze u nas nie było. To trochę przesada…
Inwestuję na GPW niemal od jej zarania. Czy ktoś z czytelników pamięta może 1994 rok ? Fakt, że wówczas sesja odbywała się w trybie fixingu raz dziennie, nie było dostępu do notowań ani internetu, nie było funduszy, nie mieliśmy wiedzy, to była niemal partyzantka porównując do dzisiejszych luksusów. Co takiego stało się wówczas w czasie bessy? Ano kurs akcji spadał o max czyli 10% a podaż była tak wielka, że ogłaszano tzw. ofertę sprzedaży (OS, podaż przekraczała popyt ponad 5 razy) i obrotu na niektórych spółkach nie było w ogóle. I tak kilka sesji, zanim OS zastąpiła redukcja sprzedaży (RS) i robiono w końcu okrojone obroty. Cóż to jest przy tym piątkowe 8% z możliwością dokonania transakcji?! Wówczas mieliśmy mniej więcej to co obecnie dzieje się w Moskwie więc potrafię zrozumieć ich bezsilność.
Denerwuje mnie również stereotyp według którego koniec bessy wyznacza ostateczna panika sprzedających. W piątek można mówić o panice – był wybuch strachu ale nie całkiem zbiorowego, powiedzmy pół-zbiorowego bo drugie pół czyli popyt co najwyżej panicznie kupował. Jeśli przedstawić obraz paniki sprzedażowej na wykresie to byłaby to czarna świeca o dużym zakresie i najlepiej z luką w stosunku do poprzedniego zamknięcia. Popatrzmy na 2 obrazki poniżej. Na pierwszym mamy zakończenie poprzedniej bessy z lat 2000-2001 na indeksie WIG.
To raczej leniwy bezruch, ta czarna świeca po luce to nawet nie była paniczka.Nie mówiąc o braku obrotów.
To samo na kolejnym obrazku gdzie tę samą bessę przedstawia indeks S&P500 i 2 najniższe jego ekstrema.
Podobnie i tu brak znamion panikowania. Tom DeMark twierdzi, że bessa kończy się nie wówczas gdy wszyscy chcą sprzedawać ale wtedy gdy sprzedawać już nikt nie chce. Trudno się z nim nie zgodzić patrząc szczególnie na 2 wykres.
Jako trader podejmujący decyzje w oparciu o wskazania analizy technicznej nie potrzebuję uzasadnień z otoczenia do tego co się dzieje na wykresach ani robienia przewidywań. To naprawdę niepotrzebnie obciąża umysł i buduje podświadome nastawienie w jednym kierunku a w konsekwencji paraliżuje o ile mylimy się co do owego kierunku. Nie mówiąc już o tym, że ludzki mózg nie jest w stanie poprawnie ocenić oceanu docierających informacji wobec czego działa za pomocą uproszczeń (heurystyk) czyli ?ułomnie”. Tysiącom profesjonalnych analityków wydawało się jednak, że są ponad to, próbując przekonać nas, że jest klawo zanim zaczęła się ta cała obecna rozpierducha. Za chwilę dowiemy się, że to wszystko było do przewidzenia. Tylko dlaczego po fakcie panowie profesjonaliści? To co obecnie dzieje się w świecie finansów można nazwać Armagedonem przez wielkie A, czy to się panu prezesowi giełdy podoba czy nie. Nie jestem przekonany, że najgorsze mamy za sobą ale zgodnie z tym co napisałem wyżej nie mam zamiaru budować jakichś wizji ani tym bardziej epatować nimi. Wiem, że to nieatrakcyjne ale tam gdzie w grę wchodzi inwestowanie wolę bardziej obiektywne podstawy decyzji niż hamletyzowanie na temat jak długo potrwa i jaką przybierze skalę obecny dramat w świecie finansów. A tego, że przy jego okazji jeszcze nie raz otworzymy paszcze ze zdziwienia jestem pewien.
Ale złamię zasady dla dobra ludzkości i w kolejnym wpisie postraszę trochę 🙂
–*Kathay*–
